Η φετινή εποχική γρίπη έχει φέρει πολλές εκπλήξεις στους ειδικούς και σημαντικές προκλήσεις στο σύστημα υγείας. Ο νέος υποκλάδος Κ του ιού H3N2 παρουσιάζει περισσότερες μεταλλάξεις από το συνηθισμένο, με αποτέλεσμα να αυξάνεται δραματικά η μεταδοτικότητά του και να δημιουργείται πρωτόγνωρη πίεση στα νοσοκομεία της χώρας.
Ένα κύμα διαφορετικό από τα προηγούμενα
Τα επιδημιολογικά δεδομένα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες που προηγήθηκαν στην εμφάνιση του κύματος δείχνουν ότι φέτος η κυκλοφορία του ιού και οι νοσηλείες λόγω γρίπης βρίσκονται σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με άλλα έτη. Ο λόγος είναι η ομάδα Κ του τύπου H3N2, που χάρη στις πολλαπλές μεταλλάξεις της μπορεί να μολύνει πιο αποτελεσματικά τους πληθυσμούς.
Παρόλα αυτά, τα διαθέσιμα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η ομάδα Κ δεν αυξάνει την πιθανότητα σοβαρής νόσου, αλλά αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης λόγω αυξημένης ανοσιακής διαφυγής του ιού. Με άλλα λόγια, περισσότεροι άνθρωποι αρρωσταίνουν, αλλά η σοβαρότητα της νόσου παραμένει στα ίδια επίπεδα.
Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της φετινής γρίπης είναι ότι ξεκίνησε νωρίτερα και εμφανίστηκε αρχικά στην περιφέρεια, όχι στην Αθήνα που αποτελεί τον κύριο ταξιδιωτικό κόμβο της χώρας. Τα δεδομένα από την επιδημιολογία λυμάτων επιβεβαιώνουν ότι οι περισσότερες περιοχές εκτός της Κρήτης προηγήθηκαν της Αττικής, πιθανώς λόγω κλιματολογικών ή άλλων τοπικών συνθηκών.
Πίεση στο σύστημα υγείας
Οι αυξημένες νοσηλείες που καταγράφονται φέτος οφείλονται στον μεγαλύτερο αριθμό μολύνσεων και όχι στον αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των μολύνσεων, τόσο περισσότερα είναι και τα περιστατικά με σοβαρές επιπλοκές που χρειάζονται νοσηλεία.
Τα επιδημιολογικά δεδομένα μέχρι την πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου δείχνουν συνεχόμενη αύξηση των περιστατικών γριπώδους συνδρομής στη χώρα. Η αυξητική τάση είναι πιο έντονη για τις ηλικίες 15-64 ετών και για άτομα άνω των 65 ετών, ενώ στα παιδιά και νήπια η αύξηση είναι ηπιότερη, πιθανώς λόγω των σχολικών διακοπών που λειτούργησαν ανασταλτικά στη διασπορά του ιού.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αύξηση θα είναι μεγαλύτερη στο άμεσο μέλλον, τις εβδομάδες μετά το άνοιγμα των σχολείων, καθώς η επαφή μεταξύ των παιδιών θα διευκολύνει τη διασπορά του ιού.
Ο κίνδυνος δεύτερου κύματος
Παρότι τα δεδομένα δείχνουν ότι το κύμα βρίσκεται σε φάση κορύφωσης, οι ειδικοί προειδοποιούν για την πιθανότητα δεύτερου κύματος. Κάθε χρόνο η διασπορά της γρίπης χαρακτηρίζεται από δύο επικαλυπτόμενα κύματα του ιού τύπου Α και τύπου Β, με το δεύτερο να ακολουθεί συνήθως το πρώτο.
Η σφοδρότητα του πρώτου κύματος που οφείλεται στον νέο υποκλάδο Κ σε καμία περίπτωση δεν εξασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξει και δεύτερο κύμα. Αυτός είναι και ο λόγος που οι ειδικοί συνιστούν στους πολίτες, ιδιαίτερα σε εκείνους που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες, να εμβολιαστούν έστω και καθυστερημένα.
Τα εμβόλια αποτελούν τα σημαντικότερα “όπλα” στη φαρέτρα της πρόληψης και της μείωσης του κινδύνου σοβαρής νόσησης από τον ιό της γρίπης. Η επιδημιολογική εικόνα από πολλαπλές πηγές και συστήματα επιτήρησης επιτρέπει στους ειδικούς να γνωρίζουν με μεγάλη ακρίβεια τι συμβαίνει στον πληθυσμό και να υπενθυμίζουν τα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης της γρίπης αλλά και των άλλων παθογόνων του αναπνευστικού που αυτή την περίοδο παρουσιάζουν έξαρση.
Η φετινή γριπώδης περίοδος αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση της ανάγκης για ετοιμότητα και προσαρμοστικότητα του συστήματος υγείας απέναντι σε νέες παραλλαγές γνωστών ιών, που μπορούν να δημιουργήσουν απρόβλεπτες προκλήσεις.
