Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη της δεύτερης φάσης του αμερικανικού σχεδίου για τη Γάζα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Πέμπτη την υποστήριξή του στη νεοσυσταθείσα Παλαιστινιακή Τεχνοκρατική Κυβέρνηση που θα αναλάβει τη διαχείριση της παλαιστινιακής περιοχής κατά τη μεταβατική περίοδο.
«Ως Πρόεδρος του Συμβουλίου Ειρήνης, στηρίζω τη νεοσυσταθείσα Παλαιστινιακή Τεχνοκρατική Κυβέρνηση, την Εθνική Επιτροπή Διακυβέρνησης της Γάζας», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social, τονίζοντας ότι οι Παλαιστίνιοι ηγέτες της επιτροπής είναι αμετακίνητα δεσμευμένοι σε ένα ειρηνικό μέλλον.
Το Συμβούλιο Ειρήνης και η νέα διακυβέρνηση
Η ανακοίνωση του Τραμπ έρχεται σε άμεση συνέχεια της δημιουργίας του «Συμβουλίου Ειρήνης» για τη Γάζα, το οποίο παρουσίασε ως «το μεγαλύτερο και πιο υψηλού κύρους συμβούλιο που έχει συγκροτηθεί ποτέ, οποτεδήποτε και οπουδήποτε». Τα μέλη του οργάνου αναμένεται να ανακοινωθούν σύντομα, ενώ ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος θα αναλάβει τον ρόλο του προέδρου του Συμβουλίου.
Η 15μελής παλαιστινιακή τεχνοκρατική επιτροπή θα λειτουργεί υπό την εποπτεία του Συμβουλίου Ειρήνης και θα αναλάβει τη διαχείριση των καθημερινών ζητημάτων στη μεταπολεμική Γάζα. Το σχέδιο προβλέπει επίσης την ανάπτυξη Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης, με αποστολή την ασφάλεια της περιοχής και την εκπαίδευση επιλεγμένων παλαιστινιακών αστυνομικών μονάδων.
Η κίνηση αυτή αποτελεί κομβικό στοιχείο της στρατηγικής των ΗΠΑ για τη σταθεροποίηση της περιοχής, μετά την επιτυχή εφαρμογή της πρώτης φάσης του σχεδίου ειρήνης που τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου και οδήγησε στην επιστροφή όλων των ομήρων που κρατούσε η Χαμάς και τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Προκλήσεις και άλυτα ζητήματα
Παρά την πρόοδο στη διαδικασία ειρήνης, η δεύτερη φάση του σχεδίου επισκιάζεται από σημαντικά άλυτα ζητήματα που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα. Το υπουργείο Υγείας της Γάζας, που τελεί υπό τον έλεγχο της Χαμάς, ανέφερε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν σκοτώσει 451 ανθρώπους από τότε που υποτίθεται ότι τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία, γεγονός που δημιουργεί εντάσεις στην εφαρμογή της συμφωνίας.
Για τους Παλαιστίνιους, το κεντρικό ζήτημα παραμένει η πλήρης στρατιωτική αποχώρηση του Ισραήλ από τη Λωρίδα της Γάζας. Αν και το βήμα αυτό περιλαμβάνεται στο πλαίσιο του σχεδίου, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, γεγονός που διατηρεί την αβεβαιότητα για το μέλλον της περιοχής.
Παράλληλα, η Χαμάς αρνείται να δεσμευτεί δημόσια για πλήρη αφοπλισμό, μια απαίτηση που το Ισραήλ χαρακτηρίζει αδιαπραγμάτευτη. Αυτή η αντίθεση διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κρίσης στη διαδικασία εφαρμογής του σχεδίου και θα μπορούσε να αποτελέσει το μεγαλύτερο εμπόδιο στην επίτευξη μιας μόνιμης λύσης.
Το ρόλος της διεθνούς κοινότητας
«Η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο των διαμεσολαβητών, του αμερικανικού εγγυητή και της διεθνούς κοινότητας, ώστε να ενδυναμώσουν την επιτροπή», δήλωσε την Πέμπτη ο Μπάσεμ Ναΐμ, ανώτερο στέλεχος της Χαμάς, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διεθνούς υποστήριξης για την επιτυχία της νέας διακυβέρνησης.
Η στάση αυτή της Χαμάς φαίνεται να αναγνωρίζει τη σημασία της παλαιστινιακής τεχνοκρατικής κυβέρνησης, παρά τις διαφορές που παραμένουν σε κρίσιμα ζητήματα. Η επιτυχία του σχεδίου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα όλων των εμπλεκόμενων μερών να βρουν κοινό έδαφος και να προχωρήσουν σε ουσιαστικούς συμβιβασμούς.
Η ανακοίνωση του Τραμπ αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση μιας μακροπρόθεσμης λύσης στο παλαιστινιακό ζήτημα, αλλά η επιτυχία της θα κριθεί από την πρακτική εφαρμογή των συμφωνιών και την ικανότητα της νέας διακυβέρνησης να αντιμετωπίσει τις τεράστιες προκλήσεις της ανοικοδόμησης και της εθνικής συμφιλίωσης.
