Διπλωματική κινητοποίηση για συντονισμένη απάντηση
Η Γαλλία κινητοποιεί τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για την υιοθέτηση οικονομικών αντίμετρων κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, μετά τις δασμολογικές απειλές που εξαπέλυσε ο Ντόναλντ Τραμπ εναντίον οκτώ ευρωπαϊκών χωρών. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προτίθεται να εισηγηθεί την ενεργοποίηση του ειδικού ευρωπαϊκού μηχανισμού που επιτρέπει στις Βρυξέλλες να λαμβάνουν οικονομικά αντίποινα κατά τρίτων κρατών.
Σύμφωνα με κύκλους της γαλλικής προεδρίας, ο μηχανισμός αυτός στοχεύει στην αντιμετώπιση χωρών που ασκούν οικονομικές πιέσεις στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με σκοπό να επηρεάσουν τις πολιτικές τους αποφάσεις. Η κίνηση αυτή αποτελεί άμεση απάντηση στην ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου για επιβολή δασμών 10% από την 1η Φεβρουαρίου σε Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία και Φινλανδία.
Οι ίδιοι κύκλοι τονίζουν ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας ο Γάλλος πρόεδρος βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τους Ευρωπαίους ομολόγους του, με στόχο τον συντονισμό μιας ενιαίας ευρωπαϊκής απάντησης στις δασμολογικές απειλές που χαρακτηρίζουν ως “απαράδεκτες”.
Αμφισβήτηση της αξιοπιστίας των ΗΠΑ
Η νέα στάση της Ουάσιγκτον εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την εγκυρότητα και την αξιοπιστία της συμφωνίας για τους δασμούς που είχε επιτευχθεί το περασμένο καλοκαίρι μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών. Γαλλικές διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι αυτή η ανάκληση προηγούμενων συμφωνιών υπονομεύει την εμπιστοσύνη στις διμερείς οικονομικές σχέσεις.
Η αιτία για την επιβολή των δασμών, σύμφωνα με τον Τραμπ, είναι η διαφωνία αυτών των ευρωπαϊκών χωρών με τα σχέδιά του για τη Γροιλανδία. Αυτή η σύνδεση γεωπολιτικών θέσεων με οικονομικά μέτρα αντιπροσωπεύει μια νέα προσέγγιση στις διεθνείς σχέσεις που ανησυχεί τους Ευρωπαίους ηγέτες.
Νομικό πλαίσιο και δυνατότητες δράσης
Σημαντικό πλεονέκτημα για την ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού αντιποίνων αποτελεί το γεγονός ότι δεν απαιτείται ομοφωνία των κρατών μελών, αλλά επαρκεί ειδική πλειοψηφία. Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία μπορεί να προχωρήσει σχετικά γρήγορα, χωρίς τον κίνδυνο αποκλεισμού από μεμονωμένα κράτη μέλη.
Μέσω του μηχανισμού αυτού, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να λάβει ποικίλα αντίμετρα που περιλαμβάνουν περιορισμούς σε επενδυτικά σχέδια αμερικανικών εταιρειών στην Ευρώπη, καθώς και αποκλεισμό αμερικανικών εταιρειών από τις ευρωπαϊκές αγορές κρατικών προμηθειών. Αυτά τα μέτρα θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο στις αμερικανικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η κίνηση του Μακρόν αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη “στρατηγικής αυτονομίας” και την προστασία των οικονομικών της συμφερόντων έναντι εξωτερικών πιέσεων. Η επιτυχής εφαρμογή αυτής της πρωτοβουλίας θα στείλει ένα ισχυρό μήνυμα ότι η Ευρώπη είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και να αντισταθεί σε οικονομικό εκβιασμό, ανεξάρτητα από την πηγή του.
