Μετά από σχεδόν έξι εβδομάδες κινητοποιήσεων που έχουν ταλαιπωρήσει χιλιάδες πολίτες και έχουν επηρεάσει την οικονομική δραστηριότητα της χώρας, σήμερα το μεσημέρι θα πραγματοποιηθεί μία από τις πιο κρίσιμες συναντήσεις των τελευταίων ετών στο Μέγαρο Μαξίμου. Οι εκπρόσωποι των αγροτικών μπλόκων από όλη τη χώρα θα καθίσουν στο τραπέζι με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, σε μία ύστατη προσπάθεια εξεύρεσης λύσεων που θα μπορούσε να οδηγήσει στην απομάκρυνση των τρακτέρ από τις εθνικές οδούς.
Είκοσι πέντε αγρότες και κτηνοτρόφοι που μετέχουν στην Πανελλαδική Επιτροπή, συνοδευόμενοι από έξι παρατηρητές, θα εκπροσωπήσουν περίπου 60 μπλόκα της χώρας. Στην ομάδα περιλαμβάνονται όλοι όσοι πρωτοστάτησαν στις κινητοποιήσεις, όπως οι Ρίζος Μαρούδας, Κώστας Τζέλλας, Θωμάς Μόσχος και Σωκράτης Αλειφτήρας.
Αξιοσημείωτη είναι η απουσία του αγροτοσυνδικαλιστή Κώστα Ανεστίδη, ο οποίος αποκλείστηκε από τη συνάντηση με απόφαση του ίδιου του μπλόκου των Μαλγάρων, μετά τις υβριστικές δηλώσεις που έκανε κατά του πρωθυπουργού.
Τα αιτήματα και οι κόκκινες γραμμές
Οι αγρότες προσέρχονται στη συνάντηση με μία λίστα 14 αιτημάτων που διαμορφώθηκε στην πανελλαδική συνέλευση της 6ης Δεκεμβρίου. Τρεις είναι οι βασικές κόκκινες γραμμές τους: η μείωση του κόστους παραγωγής, η αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος και το ζήτημα της ευλογιάς στην κτηνοτροφία.
Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στη συμφωνία Mercosur, στο φθηνότερο ρεύμα και πετρέλαιο για όλους τους αγρότες, στις αποζημιώσεις ΕΛΓΑ για όλες τις νόσους και τους φυσικούς κινδύνους, καθώς και στην αναπλήρωση χαμένου εισοδήματος.
Βασικό ζητούμενο αποτελούν τα διαρθρωτικά μέτρα χωρίς δημοσιονομικό κόστος. Οι αγρότες ζητούν εντατικοποίηση των ελέγχων σε όλα τα αγροτικά προϊόντα που εισάγονται στη χώρα, προκειμένου να διαπιστώνεται αν τηρούνται οι ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Επιπλέον, απαιτούν την επίσπευση των διασταυρώσεων και των ελέγχων που τους αφορούν, καθώς σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας υπάρχουν παραγωγοί που παραμένουν απλήρωτοι για πάνω από έναν χρόνο.
Η στάση της κυβέρνησης και τα περιθώρια διαλόγου
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για νέα μέτρα στήριξης με δημοσιονομικό κόστος, πέρα από αυτά που ήδη έχουν ανακοινωθεί. Ο πρωθυπουργός, μέσω της κυριακάτικης ανάρτησής του, ήταν κατηγορηματικός: «Το πλαίσιο των παρεμβάσεων που μπορεί να κάνει η κυβέρνηση έχει πρακτικά ήδη ανακοινωθεί. Το πλαίσιο αυτό ορίζεται με σαφήνεια από τα δημοσιονομικά περιθώρια, τα οποία εξαντλήσαμε, την κοινωνική δικαιοσύνη και τους ευρωπαϊκούς κανόνες».
Ωστόσο, υπάρχει διάθεση για συζήτηση τεχνικών βελτιώσεων στα εξαγγελθέντα μέτρα. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, ανοιχτό πεδίο για διάλογο υπάρχει στο αίτημα των αγροτών για αύξηση των ποσοτήτων αφορολόγητου πετρελαίου για ειδικές καλλιέργειες, καθώς η κατάσταση δεν έχει επικαιροποιηθεί από το 2015.
Επιπλέον, μπορεί να συζητηθεί το αίτημα για μεγαλύτερη στήριξη προϊόντων όπως το βαμβάκι και το σιτάρι, των οποίων η τιμή έχει πέσει. Διαθέσιμα είναι 160 εκατομμύρια ευρώ αδιάθετα κονδύλια από τη βασική ενίσχυση, τα οποία θα μπορούσαν να διατεθούν στους παραγωγούς.
Αντίθετα, μη ρεαλιστικά κρίνονται αιτήματα όπως η νωρίτερη εφαρμογή του μέτρου για φθηνότερο ρεύμα στα 8,5 λεπτά την κιλοβατώρα ή η επιτάχυνση της ψηφιακής εφαρμογής για την αφαίρεση του ΕΦΚ και του ΦΠΑ του αγροτικού πετρελαίου στην αντλία, η οποία δεν μπορεί να είναι έτοιμη πριν από το καλοκαίρι.
Κοινωνική στήριξη και πολιτικές εξελίξεις
Παρά την παρατεταμένη ταλαιπωρία των πολιτών, οι αγρότες διατηρούν σημαντική κοινωνική στήριξη. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, το 56,8% των πολιτών θεωρεί δικαιολογημένο το κλείσιμο των εθνικών οδών από τους αγρότες, ενώ το 82,9% χαρακτηρίζει δίκαια τα αιτήματά τους.
Αυτή η εικόνα προκαλεί προβληματισμό σε πολλούς βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, ιδιαίτερα σε όσους εκλέγονται από αγροτικές περιφέρειες, οι οποίοι εκτιμούν ότι τα περιθώρια να μη χάσει το κόμμα τη στήριξη του αγροτικού κόσμου στις επόμενες εκλογές είναι περιορισμένα.
Ενδεικτικό της κλιμάκωσης των διαδικασιών είναι το γεγονός ότι λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση, δύο αγρότες από το μπλόκο των Μαλγάρων έλαβαν κλήσεις για ανωμοτί κατάθεση την Τετάρτη, για τα αδικήματα της παρακώλυσης συγκοινωνιών και της επικίνδυνης οδήγησης, σχετικά με το κλείσιμο της Εθνικής την 1η Δεκεμβρίου.
Κυβερνητικοί παράγοντες δηλώνουν αισιόδοξοι ότι από την Τρίτη οι κινητοποιήσεις θα τελειώσουν. Στην αντίθετη περίπτωση, προειδοποιούν εμφατικά ότι «η ανοχή στην ταλαιπωρία των πολιτών τελειώνει» και ότι «η εφαρμογή των νόμων είναι μονόδρομος».
Η σημερινή συνάντηση αποτελεί πιθανότατα την τελευταία ευκαιρία για εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης που θα ικανοποιήσει και τις δύο πλευρές, αποφεύγοντας μία περαιτέρω κλιμάκωση που θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες τόσο για την κοινωνία όσο και για την οικονομία της χώρας.
