Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου αποδέχθηκε τελικά την πρόσκληση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να συμμετάσχει στο νεοσύστατο “Συμβούλιο Ειρήνης”, σε μια απρόσμενη ανατροπή που προκαλεί νέες ερωτηματικά για τη διεθνή διπλωματία και τον ρόλο των Ηνωμένων Εθνών.
Η απόφαση του Ισραηλινού πρωθυπουργού έρχεται μετά από αρχική δημόσια αντίθεσή του στην πρωτοβουλία, καθώς είχε εκφράσει αντιρρήσεις για τη σύσταση ξεχωριστής επιτροπής για τη Γάζα που θα περιλαμβάνει αξιωματούχους από το Κατάρ και την Τουρκία. Το γραφείο του Νετανιάχου είχε αρχικά δηλώσει ότι η συγκεκριμένη επιτροπή “δεν συντονίστηκε με το Ισραήλ και αντιβαίνει στην πολιτική του”.
Ευρωπαϊκές ανησυχίες και διπλωματικές πιέσεις
Η πρωτοβουλία του Τραμπ προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη, με τον Εμμανουέλ Μακρόν να απαντά ήδη αρνητικά στην πρόσκληση. Η γαλλική κυβέρνηση εκφράζει ερωτήματα σχετικά με τον σεβασμό των αρχών και της δομής του ΟΗΕ, θεωρώντας ότι “δεν μπορούν να αμφισβητηθούν”.
Η Ελλάδα και η Κύπρος, που έχουν επίσης λάβει προσκλήσεις ως ιδρυτικά μέλη, βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Κυβερνητικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι η Αθήνα κλίνει προς το “όχι”, τονίζοντας ότι “η Ελλάδα, εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, κινείται πάντα εντός πλαισίου Ηνωμένων Εθνών”.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, που βρίσκεται στο Νταβός για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, έχει εκφράσει την ανησυχία της Αθήνας για τις “επεκτατικές διαθέσεις” του Τραμπ, τονίζοντας ότι “αμφισβητούνται βασικές σταθερές στις οποίες οικοδομήθηκε η μεταπολεμική ειρήνη και ευημερία”.
Τραμπ και η πανηγυρική τελετή στο Νταβός
Ο Αμερικανός πρόεδρος ετοιμάζει πανηγυρική τελετή υπογραφών για το καταστατικό του “Συμβουλίου Ειρήνης” κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, προγραμματισμένη για την Πέμπτη στις 10:30 π.μ. Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο πόσες από τις περισσότερες από 50 χώρες που έχει προσκαλέσει θα αποδεχθούν την πρόσκληση.
Μέχρι στιγμής, το Ισραήλ προστίθεται σε μια λίστα που περιλαμβάνει την Αργεντινή, το Αζερμπαϊτζάν, τη Λευκορωσία, την Ουγγαρία, το Καζακστάν, το Μαρόκο, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Βιετνάμ.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι το “Συμβούλιο Ειρήνης” “θα μπορούσε να αντικαταστήσει τον ΟΗΕ”, προσθέτοντας ότι “ο ΟΗΕ δεν έχει βοηθήσει και πολύ” και “ποτέ δεν έχει αξιοποιήσει τις δυνατότητές του”. Παρόλα αυτά, τόνισε ότι πιστεύει πως “πρέπει να αφήσουμε τον ΟΗΕ να συνεχίσει, γιατί το δυναμικό του είναι τεράστιο”.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί αρχικά στην επίλυση της κρίσης στη Λωρίδα της Γάζας, αλλά ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι ο ρόλος του θα επεκταθεί και σε άλλες συγκρούσεις παγκοσμίως. Διπλωμάτες προειδοποιούν ότι ένα παγκόσμιο “Συμβούλιο Ειρήνης” θα μπορούσε να υπονομεύσει το έργο των Ηνωμένων Εθνών, ενώ ειδικοί σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι η προεδρία ενός τέτοιου οργάνου από τον Τραμπ θα παρέπεμπε σε αποικιοκρατική δομή.
Στο μεταξύ, η Τουρκία παραμένει σε στάση αναμονής, με τον πρόεδρο Ερντογάν να ευχαριστεί τον Τραμπ για την πρόσκληση αλλά χωρίς να δώσει οριστική απάντηση. Η τουρκική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι ο Ερντογάν θα αποφασίσει σύντομα για τη συμμετοχή της χώρας στην πρωτοβουλία.
Οι εξελίξεις γύρω από το “Συμβούλιο Ειρήνης” αντικατοπτρίζουν τις ευρύτερες γεωπολιτικές αλλαγές που φέρνει η δεύτερη προεδρία Τραμπ, με τον Αμερικανό πρόεδρο να επιδιώκει να αναδιαμορφώσει τη διεθνή τάξη πραγμάτων. Η απόφαση του Νετανιάχου να συμμετάσχει, παρά τις αρχικές του αντιρρήσεις, δείχνει τη δύναμη επιρροής που ασκεί η Ουάσινγκτον στους συμμάχους της, ακόμη και όταν αυτοί εκφράζουν επιφυλάξεις.
