Μια νέα εποχή στις οικονομικές σχέσεις μεταξύ της Ινδίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεκινά σήμερα με την επισημοποίηση μιας ευρείας συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου, που ολοκληρώνει έναν μαραθώνιο διαπραγματεύσεων διάρκειας άνω των 20 ετών. Η συμφωνία έρχεται σε μια κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, καθώς και οι δύο πλευρές αναζητούν οικονομική θωράκιση απέναντι στον κινεζικό ανταγωνισμό και τις επιπτώσεις του δασμολογικού πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι χαρακτήρισε τη συμφωνία «τη συμφωνία όλων των συμφωνιών», τονίζοντας ότι θα δημιουργήσει πολυάριθμες ευκαιρίες για το 1,4 δισεκατομμύριο του ινδικού πληθυσμού και τα εκατομμύρια των ευρωπαίων πολιτών. Η συμφωνία καλύπτει περίπου το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου, γεγονός που την καθιστά μία από τις σημαντικότερες εμπορικές συμφωνίες της τελευταίας δεκαετίας.
Οικονομικές προοπτικές και αριθμοί
Η δυναμική της ινδικής οικονομίας αποτελεί βασικό παράγοντα που καθιστά τη συμφωνία ιδιαίτερα ελκυστική για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η Ινδία των περίπου 1,5 δισεκατομμυρίων κατοίκων αναμένεται φέτος να ξεπεράσει την Ιαπωνία και να αναδειχθεί τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως, πίσω από τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Γερμανία.
Η ινδική οικονομία κατέγραψε ετήσια ανάπτυξη 8,2% το τελευταίο τρίμηνο, ενώ η κυβέρνηση εκτιμά ότι η χώρα θα μπορούσε να ανέβει στο οικονομικό βάθρο πριν από το 2030. Τα στοιχεία του 2024 καταδεικνύουν την ήδη σημαντική εμπορική δραστηριότητα μεταξύ των δύο πλευρών: εμπορεύματα αξίας 120 δισεκατομμυρίων ευρώ, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 90% σε μία δεκαετία, και υπηρεσίες αξίας 60 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η συμφωνία στοχεύει στη μείωση των τελωνειακών δασμών σε πλήθος τομέων, με τα τελευταία εμπόδια να αίρονται χθες, έπειτα από διαβουλεύσεις της τελευταίας στιγμής μεταξύ των διαπραγματευτών των δύο πλευρών.
Αμοιβαία οφέλη και νέες αγορές
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση βλέπει στη συμφωνία μια ιστορική ευκαιρία για ενισχυμένη πρόσβαση στην παραδοσιακά προστατευμένη ινδική αγορά. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η ΕΕ θα επωφεληθεί από το υψηλότερο επίπεδο πρόσβασης που έχει δοθεί ποτέ σε εμπορικό εταίρο, εκφράζοντας προσδοκίες για διπλασιασμό των ευρωπαϊκών εξαγωγών.
Η συμφωνία θα προσφέρει σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους τομείς της βιομηχανίας και του αγροδιατροφικού τομέα. Στο πλαίσιο των ανταλλαγμάτων, η Ινδία αναμένεται να ανοίξει περισσότερο την αγορά της στα ευρωπαϊκά οχήματα και κρασιά, ενώ η ΕΕ θα βελτιώσει την πρόσβαση για ινδικά υφαντουργικά προϊόντα και φαρμακευτικά σκευάσματα.
Στρατηγικές συμπράξεις πέρα από το εμπόριο
Παράλληλα με την εμπορική συμφωνία, Νέο Δελχί και Βρυξέλλες σχεδιάζουν να υπογράψουν συμφωνία για μετακινήσεις εποχικών εργαζομένων, ανταλλαγές φοιτητών, ερευνητών και εξειδικευμένων επαγγελματιών, καθώς και σύμφωνο ασφάλειας και άμυνας.
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι «η Ινδία και η Ευρώπη έκαναν μια ξεκάθαρη επιλογή: τη στρατηγική σύμπραξη, τον διάλογο και το άνοιγμα», σημειώνοντας ότι «σε έναν κατακερματισμένο κόσμο, ένας άλλος δρόμος είναι εφικτός».
Στον τομέα της άμυνας, η Ινδία έχει ήδη αρχίσει να διαφοροποιεί τις αγορές στρατιωτικού εξοπλισμού, απομακρυνόμενη σταδιακά από τη Ρωσία, ενώ και η Ευρώπη επιχειρεί αντίστοιχη στρατηγική απεξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτή η στρατηγική αναπροσανατολισμού αναδεικνύει τη σημασία της νέας συμφωνίας όχι μόνο σε οικονομικό, αλλά και σε γεωπολιτικό επίπεδο, καθώς οι δύο πλευρές επιδιώκουν μεγαλύτερη αυτονομία και ανθεκτικότητα στις διεθνείς τους σχέσεις.
