Η Αμερικανίδα πρέσβης στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, επιβεβαίωσε την προθυμία των Ηνωμένων Πολιτειών να στηρίξουν την Ευρωπαϊκή Ένωση στην προσπάθειά της για ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία, μέσω της προμήθειας αξιόπιστου φυσικού αερίου και της αξιοποίησης στρατηγικών υποδομών.
Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, η κ. Γκίλφοϊλ υπογράμμισε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει θέσει ως απόλυτη προτεραιότητα την κατάργηση της εξάρτησης της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική, καθώς η ΕΕ έχει ήδη υιοθετήσει τη νομοθεσία RePowerEU που προβλέπει τον πλήρη τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το φθινόπωρο του 2027.
Ο Κάθετος Διάδρομος ως εναλλακτική λύση
Το κεντρικό σημείο της αμερικανικής πρότασης είναι η αξιοποίηση του έργου “Κάθετος Διάδρομος” (Vertical Corridor), το οποίο θα συνδυάσει αμερικανικές και ελληνικές υποδομές για τη μεταφορά φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Οι ΗΠΑ προσφέρουν να προμηθεύσουν πιο αξιόπιστο φυσικό αέριο στους ευρωπαίους εταίρους, αντικαθιστώντας τις ρωσικές προμήθειες με μια σταθερή και γεωπολιτικά ασφαλή εναλλακτική.
Η στρατηγική αυτή αναμένεται να ενισχύσει όχι μόνο την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, αλλά και την οικονομική ανάπτυξη τόσο των ΗΠΑ όσο και της Ελλάδας, η οποία αναδεικνύεται σε σημαντικό ενεργειακό κόμβο στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Το έργο αναμένεται να τροφοδοτήσει το μέλλον της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η Αμερικανίδα πρέσβης.
Ανησυχίες από την άνοδο των τιμών
Παράλληλα με τις διπλωματικές εξελίξεις, η ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου σημειώνουν απότομη άνοδο. Στις 19 Ιανουαρίου 2026, καταγράφηκε σημαντική αύξηση που προκάλεσε ανησυχία σε καταναλωτές και επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη.
Μέσα στο τελευταίο δεκαήμερο, η τιμή ανέβηκε κατά περίπου 10 ευρώ ανά μεγαβατώρα, φτάνοντας στα 37,66 ευρώ/MWh και σημειώνοντας εντυπωσιακή αύξηση 36% σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Αν και τα σημερινά επίπεδα παραμένουν σημαντικά χαμηλότερα από τις ακραίες τιμές της ενεργειακής κρίσης των προηγούμενων ετών, η ταχύτητα της αύξησης προκαλεί ανησυχία στους αναλυτές της αγοράς.
Πολλαπλοί παράγοντες πίεσης
Οι ειδικοί αποδίδουν την εξέλιξη αυτή σε έναν συνδυασμό δυσμενών παραγόντων που επηρεάζουν την παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες στην Ευρώπη έχουν αυξήσει σημαντικά τη ζήτηση για θέρμανση, ενώ παράλληλα τα αποθέματα φυσικού αερίου στην ήπειρο βρίσκονται σε ανησυχητικά χαμηλά επίπεδα.
Συγκεκριμένα, η επάρκεια των αποθεμάτων έχει μειωθεί κάτω από το 65% σε σχέση με τα περσινά επίπεδα, δημιουργώντας επιπλέον πίεση στην αγορά. Ταυτόχρονα, προβλήματα στην τροφοδοσία από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), που αποτελεί πλέον βασική πηγή κάλυψης των ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης, έχουν επιδεινώσει την κατάσταση.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στο Ιράν επηρεάζουν επίσης την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, προσθέτοντας ένα επιπλέον στοιχείο αβεβαιότητας στις προμήθειες ενέργειας. Αυτός ο συνδυασμός παραγόντων υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών της Ευρώπης και την ανάπτυξη αξιόπιστων εναλλακτικών δρόμων προμήθειας.
Η πρόταση των ΗΠΑ για τον Κάθετο Διάδρομο έρχεται λοιπόν σε μια κρίσιμη στιγμή, όπου η ανάγκη για ενεργειακή ασφάλεια και σταθερότητα στις τιμές αποτελεί κεντρική προτεραιότητα για την ευρωπαϊκή οικονομία και τους πολίτες της.
