Η πολιτική κρίση στο Ιράκ εντείνεται καθώς οι σιιτικές παρατάξεις που κατέχουν την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο αψηφούν ανοιχτά τις απειλές του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και επιμένουν στην υποψηφιότητα του Νούρι αλ Μάλικι για το αξίωμα του πρωθυπουργού. Η εξέλιξη αυτή φέρνει στο προσκήνιο τις βαθιές γεωπολιτικές αντιθέσεις που διαμορφώνουν την πολιτική σκηνή της χώρας.
Αμερικανικές απειλές και ιρακινή αντίσταση
Ο Τραμπ δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει σκληρή διπλωματία απειλώντας με διακοπή κάθε αμερικανικής βοήθειας προς το Ιράκ σε περίπτωση εκλογής του Μάλικι. Μέσω της πλατφόρμας Truth Social, ο αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τις πολιτικές και ιδεολογίες του 75χρονου πολιτικού ως “παραφροσύνη”, υπενθυμίζοντας ότι κατά την προηγούμενη θητεία του “η χώρα βυθίστηκε στη φτώχεια και στο απόλυτο χάος”.
Η αντίδραση από την ιρακινή πλευρά ήταν άμεση και κατηγορηματική. Το πλαίσιο συντονισμού, η κυριότερη συμμαχία σιιτικών παρατάξεων που διατηρούν στενές σχέσεις με την Τεχεράνη, επαναβεβαίωσε τη στήριξή του στον Μάλικι τονίζοντας ότι “η επιλογή πρωθυπουργού είναι αποκλειστικά ιρακινό συνταγματικό ζήτημα” που πρέπει να παραμείνει απαλλαγμένο από κάθε ξένη επέμβαση.
Ο ίδιος ο Μάλικι επέκρινε έντονα τις δηλώσεις Τραμπ, κάνοντας λόγο για “παραβίαση” του δημοκρατικού συστήματος που εγκαθιδρύθηκε μετά την αμερικανική εισβολή του 2003 που ανέτρεψε τον Σαντάμ Χουσέιν.
Διπλωματικές πιέσεις και εσωτερικές διαιρέσεις
Παρά τη δημόσια στήριξη, η κατάσταση εντός των σιιτικών παρατάξεων δεν είναι τόσο ομοιόμορφη όσο φαίνεται. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Μάλικι συναντήθηκε αυτή την εβδομάδα στη Βαγδάτη με αντιπροσώπους της αμερικανικής κυβέρνησης, οι οποίοι του ξεκαθάρισαν ότι η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ είναι “οριστική”.
Οι εσωτερικές διαιρέσεις γίνονται εμφανείς καθώς κάποιοι σιίτες ηγέτες εκφράζουν την προτίμησή τους για την αποχώρηση του Μάλικι από την κούρσα, φοβούμενοι τις επιπτώσεις πιθανών αμερικανικών κυρώσεων. Η ανησυχία αυτή δεν είναι αβάσιμη, καθώς η ιρακινή οικονομία, ήδη εύθραυστη μετά από δεκαετίες πολέμων, έχει πληγεί από τιμωρητικά μέτρα της Ουάσιγκτον που επιβλήθηκαν σε τραπεζικά ιδρύματα που κατηγορούνται ότι βοήθησαν το Ιράν να παρακάμψει κυρώσεις.
Γεωπολιτικές ισορροπίες σε κρίσιμη καμπή
Η κρίση αυτή εκτυλίσσεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή. Το Ιράκ έχει μετατραπεί εδώ και χρόνια σε πεδίο σύγκρουσης δι’ αντιπροσώπων ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, με διαδοχικές κυβερνήσεις να επιδιώκουν μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στους δύο εχθρούς.
Η σιιτική συμμαχία προσπαθεί να διατηρήσει αυτή την ισορροπία διαβεβαιώνοντας ότι είναι προσηλωμένη σε “ισορροπημένες σχέσεις με τη διεθνή κοινότητα, ειδικά με τις μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις, θεμελιωμένες τον αμοιβαίο σεβασμό και τη μη ανάμιξη στις εσωτερικές υποθέσεις”.
Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο περίπλοκη. Η επιρροή του Ιράν στην περιοχή έχει αποδυναμωθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, ενώ οι εντάσεις με τις ΗΠΑ έχουν οξυνθεί περαιτέρω υπό τη νέα αμερικανική διοίκηση.
Η εκλογή νέου προέδρου της χώρας από το ιρακινό κοινοβούλιο, που θα ακολουθήσει ο διορισμός πρωθυπουργού εντός 15 ημερών, θα αποτελέσει κρίσιμο σταθμό για το μέλλον της χώρας. Ο νέος ηγέτης θα κληθεί να διαχειριστεί όχι μόνο τις εσωτερικές προκλήσεις αλλά και τις έντονες γεωπολιτικές πιέσεις που ασκούνται από όλες τις πλευρές.
Η κρίση στο Ιράκ αναδεικνύει τις ευρύτερες αλλαγές που συντελούνται στη Μέση Ανατολή, όπου παραδοσιακές συμμαχίες ανασυντάσσονται και νέες ισορροπίες διαμορφώνονται υπό το βάρος των διεθνών εξελίξεων.
