Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σήκωσε επισήμως την αυλαία για τη συνταγματική αναθεώρηση, παρουσιάζοντας σε τηλεοπτικό μήνυμα προς τους πολίτες τέσσερις βασικούς πυλώνες αλλαγών που, όπως τόνισε, θα απαντήσουν στις ανάγκες των σύγχρονων εξελίξεων και θα προστατεύσουν τη χώρα από μελλοντικές λαϊκιστικές πολιτικές.
Οι προτεινόμενες αλλαγές εστιάζουν στην αναθεώρηση του άρθρου 86 για την άρση ασυλίας των υπουργών, την ίδρυση μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την πιο ουσιαστική συμμετοχή των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων.
Δημοσιονομικές δικλείδες και αναδιάρθρωση του Δημοσίου
Κεντρικό σημείο της πρότασης αποτελεί η καθιέρωση δικλείδων που θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο πρωθυπουργός.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται επίσης η αναδιάρθρωση του Δημοσίου, με τον κ. Μητσοτάκη να τονίζει την ανάγκη για μια δημόσια διοίκηση που θα έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και θα θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μια εντελώς νέα βάση.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης διευκρίνισε ότι η κυβέρνηση δεν προχωρά σε λογική πειθαρχικού παραπτώματος, αλλά σε μια λογική αξιολόγησης της αποδοτικότητας και της συνέπειας, όχι απαραιτήτως για να φτάσει στην απόλυση, αλλά ακόμα και στην επιβράβευση.
Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση
Άμεση ήταν η αντίδραση των κομμάτων της αντιπολίτευσης, με σημεία αιχμής το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών και το 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων.
Το ΠΑΣΟΚ διαμηνύει ότι δεν θα δώσει λευκή επιταγή στην κυβέρνηση και θα καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση. Ο εκπρόσωπος Τύπου Κώστας Τσουκαλάς επισήμανε την υποκρισία της κυβέρνησης, η οποία έχει ψηφίσει δύο νόμους αξιολόγησης και δεν τους εφαρμόζει, ενώ προχωρά σε αναθέσεις και σκληρό πελατειασμό.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, μέσω του προέδρου του Σωκράτη Φάμελλου, καταλογίζει υποκρισία στον πρωθυπουργό και προτάσσει: ναι στην αξιολόγηση στο δημόσιο, όχι στην άρση της μονιμότητας, όχι στην αναθεώρηση του άρθρου 16. Σε ανακοίνωσή του, το κόμμα αναφέρει ότι οι ανακοινώσεις του κ. Μητσοτάκη παραπέμπουν σε μια αναθεώρηση-«πλυντήριο» των κυβερνητικών σκοπιμοτήτων.
Το ΚΚΕ τονίζει ότι δεν πρόκειται να δώσει καμία συναίνεση, ενώ η Ελληνική Λύση σχολιάζει ότι η αναθεώρηση δεν μπορεί να γίνει λόγω μη αναθεωρητικής Βουλής και όλα γίνονται για την επικοινωνία.
Η προβλεπόμενη διαδικασία και τα επόμενα βήματα
Τον Απρίλιο αναμένεται να εκκινήσουν οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες για τη συνταγματική αναθεώρηση. Στην επιστολή του προς τους βουλευτές της ΝΔ, ο πρωθυπουργός ζητάει να καταθέσουν παρατηρήσεις και σκέψεις μέχρι το τέλος Μαρτίου, ώστε η Νέα Δημοκρατία να παρουσιάσει την ολοκληρωμένη πρότασή της.
Κρίσιμο σημείο στη διαδικασία είναι το όριο των 180 ψήφων. Σε περίπτωση που ένα άρθρο λάβει 180 ψήφους στην προτείνουσα Βουλή, τότε στην αναθεωρητική Βουλή απαιτείται απλή πλειοψηφία 151 ψήφων. Αντίθετα, αν λάβει από 151 έως 179 ψήφους, στην επόμενη Βουλή απαιτούνται 181 ψήφοι.
Οι προτάσεις θα κατατεθούν στον Πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη και θα παραπεμφθούν στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος. Η Ολομέλεια θα κληθεί σε δύο συνεδριάσεις με μήνα διαφορά για να ψηφίσει μια προς μια τις προτεινόμενες διατάξεις.
Η συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία που απαιτεί ευρείες συναινέσεις. Όπως τόνισε ο πρωθυπουργός, το ίδιο το Σύνταγμα επιβάλλει την αναζήτηση συναινέσεων για τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο Καταστατικός Χάρτης, εκφράζοντας την ευχή η διαδικασία να αποτελέσει απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση του πολιτικού συστήματος.
