Με δέσμη έξι στοχευμένων παρεμβάσεων, η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει το χρονίζον πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους, το οποίο έχει φθάσει στα 225 δισεκατομμύρια ευρώ – ποσό που προσεγγίζει το ετήσιο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της χώρας. Στο επίκεντρο του κυβερνητικού σχεδίου βρίσκεται η προστασία των υπερχρεωμένων και ευάλωτων νοικοκυριών, με ιδιαίτερη έμφαση στη διαφύλαξη της κύριας κατοικίας.
Ψηφιακή αναβάθμιση και κεντρικές βάσεις δεδομένων
Η πρώτη και κρίσιμη παρέμβαση αφορά την ανάπτυξη ενός Πληροφοριακού Συστήματος Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας. Το σύστημα θα περιλαμβάνει κεντρική βάση δεδομένων που θα αξιολογεί την πιστοληπτική ικανότητα τόσο φυσικών όσο και νομικών προσώπων, ιδιαίτερα σε σχέση με τις οφειλές τους προς το Δημόσιο.
Παράλληλα, προχωρά η υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής διαχείρισης του Ιδιωτικού Χρέους με την εκπόνηση 11 ειδικών μελετών και τη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τις συναλλαγές των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Επιπλέον, αναπτύσσεται ένα Μητρώο παρακολούθησης ιδιωτικού χρέους, το οποίο θα λειτουργεί ως κεντρικό αποθετήριο δεδομένων από όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς πίστωσης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος, το οποίο συγκεντρώνει τις εκκρεμείς οφειλές προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η υπηρεσία παρέχεται δωρεάν σε κάθε ενδιαφερόμενο, αλλά απαιτείται ρητή συγκατάθεση του οφειλέτη, ενώ δεν καταγράφονται οφειλές κάτω των 2.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και των 5.000 ευρώ για επιχειρήσεις.
Προστασία της κύριας κατοικίας και δεύτερη ευκαιρία
Ιδιαίτερη σημασία έχει η βελτίωση του πλαισίου ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας. Η παρέμβαση προβλέπει την αναβάθμιση των ηλεκτρονικών πλατφορμών που υποστηρίζουν τον μηχανισμό έγκαιρης προειδοποίησης και τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών. Το έργο περιλαμβάνει εκπαίδευση επαγγελματιών συμβούλων και υπαλλήλων της ΕΓΔΙΧ, καθώς και παροχή καθοδήγησης σε επιτηδευματίες και νομικές οντότητες.
Καινοτόμα είναι η ίδρυση Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος θα αναλαμβάνει την απόκτηση της κύριας κατοικίας ευάλωτων οφειλετών και την επαναμίσθωσή της σε αυτούς. Ο μηχανισμός προβλέπει τη δυνατότητα μεταβίβασης του ακινήτου εκ νέου στον αρχικό ιδιοκτήτη μετά τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, υπό την προϋπόθεση της οικονομικής του αποκατάστασης.
Επιπλέον, προωθείται η αναβάθμιση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς μέσω της κωδικοποίησης του κανονιστικού πλαισίου και της ψηφιακής αναβάθμισης των πληροφοριακών συστημάτων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, στόχος που συνδέεται με τη διεύρυνση των πηγών χρηματοδότησης της οικονομίας πέραν του τραπεζικού συστήματος.
Η σκληρή πραγματικότητα των αριθμών
Τα στοιχεία για το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα είναι ανησυχητικά. Περίπου το ήμισυ του συνολικού ποσού, δηλαδή 112 δισεκατομμύρια ευρώ, αφορά οφειλές προς το Δημόσιο, ενώ σχεδόν 50 δισεκατομμύρια ευρώ αντιστοιχούν σε χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία.
Οι Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις διαχειρίζονται μη εξυπηρετούμενα δάνεια συνολικού ύψους 79,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Από αυτά, τα επιχειρηματικά δάνεια αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα με 27,6 δισεκατομμύρια ευρώ, ακολουθούν τα στεγαστικά με 25,2 δισεκατομμύρια ευρώ και τα καταναλωτικά με 15,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Τέλος, δάνεια ύψους 10,5 δισεκατομμυρίων ευρώ αφορούν ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις.
Στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου συμμετέχουν πολλαπλοί φορείς, συμπεριλαμβανομένης της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα & Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, της Τράπεζας της Ελλάδος, του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, της Τειρεσίας ΑΕ και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Η χρηματοδότηση των περισσότερων δράσεων προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, γεγονός που δείχνει τη στρατηγική σημασία που αποδίδεται στην αντιμετώπιση του προβλήματος.
