Σημαντική ανάσα για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες φέρνει νέα νομοθετική ρύθμιση που ετοιμάζει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία διευρύνει σημαντικά τον κύκλο όσων δικαιούνται μείωση ή πλήρη απαλλαγή από το τεκμαρτό εισόδημα. Η ρύθμιση θα ενταχθεί στο νομοσχέδιο για την καταπολέμηση του παράνομου τζόγου και αναμένεται να «ξεφουσκώσει» αισθητά τον φορολογικό λογαριασμό των φετινών δηλώσεων για σημαντικό αριθμό φορολογούμενων.
Μείωση 30% για τους πωλητές λαϊκών αγορών
Η πρώτη και πιο άμεση αλλαγή αφορά τους επαγγελματίες πωλητές λαϊκών αγορών, για τους οποίους το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται κατά 30%. Πρόκειται για μια κατηγορία επαγγελματιών που αντιμετωπίζει ιδιαίτερες δυσκολίες λόγω του υψηλού κόστους λειτουργίας και της αστάθειας των εσόδων τους, ειδικά στις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες. Η μείωση αυτή θα αντικατοπτριστεί άμεσα στις φορολογικές δηλώσεις του τρέχοντος έτους.
Μείωση 50% για ειδικές κατηγορίες
Ακόμη μεγαλύτερη ελάφρυνση, της τάξεως του 50%, προβλέπεται για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών που πληρούν κοινωνικά ή γεωγραφικά κριτήρια. Αναλυτικά, το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται στο μισό για τους επαγγελματίες με αναπηρία από 67% έως 79%, καθώς και για όσους ασκούν δραστηριότητα και διαμένουν σε μικρές κοινότητες ή οικισμούς με πληθυσμό έως 500 κατοίκους, ή σε κοινότητες από 500 έως 1.500 κατοίκους, εξαιρουμένης της Περιφέρειας Αττικής πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων.
Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και οι γονείς μονογονεϊκών οικογενειών με ανήλικα τέκνα, οι γονείς με εξαρτώμενα τέκνα που έχουν ποσοστό σωματικής ή νοητικής αναπηρίας τουλάχιστον 67%, καθώς και οι γονείς πολύτεκνων οικογενειών. Επίσης, τη μείωση κατά 50% δικαιούνται οι εκμεταλλευτές ταξί με ποσοστό ιδιοκτησίας στο όχημα έως 25%, αλλά και οι εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων, μια κατηγορία που συχνά αντιμετωπίζει δυσανάλογη φορολογική επιβάρυνση σε σχέση με τα πραγματικά της έσοδα.
Η ρύθμιση αυτή αναγνωρίζει, στην ουσία, τις ιδιαιτερότητες που αντιμετωπίζουν οι εν λόγω επαγγελματίες και στοχεύει στην αποκατάσταση μιας δικαιότερης φορολογικής αντιμετώπισης.
Πλήρης απαλλαγή από τα τεκμήρια
Πέρα από τις εκπτώσεις, η νέα ρύθμιση προβλέπει και πλήρη απαλλαγή από το τεκμαρτό εισόδημα για ορισμένες κατηγορίες φορολογούμενων. Συγκεκριμένα, οι νέοι επαγγελματίες απαλλάσσονται πλήρως για τα τρία πρώτα έτη από την έναρξη δραστηριότητας. Αυτό σημαίνει ότι όσοι έκαναν έναρξη το 2025 δεν θα υπόκεινται στο τεκμαρτό σύστημα για το τρέχον έτος, αλλά ούτε και για τα δύο επόμενα, έως και το 2027. Πρόκειται για ένα σημαντικό κίνητρο που ενθαρρύνει τη νεανική επιχειρηματικότητα.
Ανάλογη απαλλαγή ισχύει και για τις μητέρες ελεύθερες επαγγελματίες, οι οποίες εξαιρούνται για το έτος γέννησης του τέκνου τους και τα δύο επόμενα έτη, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες ανάγκες και τη μειωμένη εργασιακή δυνατότητα κατά την περίοδο αυτή.
Απαλλάσσονται επίσης πλήρως οι αγρότες, ανεξαρτήτως μεγέθους εκμετάλλευσης, καθώς και οι ελεύθεροι επαγγελματίες με «μπλοκάκι» που συνεργάζονται με έως τρεις εργοδότες. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται ακόμη τα άτομα με αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%, τα καφενεία που λειτουργούν σε κοινότητες έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων, καθώς και οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές που συνεργάζονται με έως δύο ασφαλιστικές εταιρείες και έχουν δηλώσει ως επαγγελματική έδρα την κατοικία τους.
Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται
Για τη χορήγηση των εκπτώσεων ή των απαλλαγών, οι ενδιαφερόμενοι θα χρειαστεί να προσκομίσουν συγκεκριμένα δικαιολογητικά, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία εμπίπτουν. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αναφορά σε νομοθετική ή κανονιστική διάταξη που αποδεικνύει τον περιορισμό της επιχειρηματικής δραστηριότητας, πιστοποιητικό πολύτεκνου γονέα ή ορφανού τέκνου, πιστοποιητικό γονέα μονογονεϊκής οικογένειας με ανήλικα τέκνα, καθώς και άδεια κυκλοφορίας οχήματος για τους εκμεταλλευτές ταξί από την οποία προκύπτει το ποσοστό ιδιοκτησίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ως μονογονεϊκή οικογένεια νοείται εκείνη που αποτελείται από έναν μόνο γονέα που ασκεί αποκλειστικά, πραγματικά ή κατόπιν δικαστικής απόφασης ή συμβολαιογραφικής πράξης, τη μόνιμη ή προσωρινή επιμέλεια ενός ή περισσότερων ανήλικων τέκνων.
Τι σημαίνει στην πράξη
Οι αλλαγές αυτές αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας εξορθολογισμού του φορολογικού συστήματος, η οποία στοχεύει στην ελάφρυνση κατηγοριών πολιτών που βρίσκονται σε δυσμενή θέση, είτε λόγω γεωγραφικής απομόνωσης, είτε λόγω κοινωνικών συνθηκών, είτε λόγω του μεγέθους της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας. Ταυτόχρονα, η απαλλαγή για τους νέους επαγγελματίες τριών ετών αποτελεί ουσιαστικό κίνητρο για όσους σκέφτονται να ξεκινήσουν τη δική τους επιχείρηση, μειώνοντας το αρχικό φορολογικό βάρος που αποτελεί συχνά ανασταλτικό παράγοντα.
Αναμένεται να ακολουθήσει η κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή, όπου και θα οριστικοποιηθούν οι λεπτομέρειες εφαρμογής των νέων ρυθμίσεων.
