Σε μια κίνηση που αναμένεται να πυροδοτήσει νέες αντιδράσεις, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της ιστορικής εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη και Ουρουγουάη), παρά το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της ΕΕ.
Ουρουγουάη και Αργεντινή επικύρωσαν πρώτες
Η ανακοίνωση της φον ντερ Λάιεν έρχεται μία ημέρα μετά την επικύρωση της συμφωνίας από την Ουρουγουάη, η οποία έγινε η πρώτη χώρα που ολοκλήρωσε τη διαδικασία μέσω της έγκρισης των αιρετών αξιωματούχων της. Η Αργεντινή ακολούθησε λίγες ώρες αργότερα, ενώ η διαδικασία έχει προχωρήσει αρκετά και στη Βραζιλία και την Παραγουάη, όπου απομένουν μόνο λίγα βήματα πριν από την εφαρμογή.
Όπως δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν:
«Η Συμφωνία Mercosur δημιουργεί μια αγορά 720 εκατομμυρίων ανθρώπων. Ανοίγει αμέτρητες ευκαιρίες. Μειώνει δισεκατομμύρια σε δασμούς. Επιτρέπει στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μας να έχουν πρόσβαση σε αγορές και να αναπτυχθούν σε επίπεδα που μόνο να ονειρεύονταν πριν.»
Το «μπλόκο» του Ευρωκοινοβουλίου
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί πλήρως, καθώς τον Ιανουάριο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε, με οριακή πλειοψηφία μόλις 10 ψήφων, να παραπέμψει το σχέδιο στο Δικαστήριο της ΕΕ για να αποφανθεί σχετικά με τη νομική του βάση. Συγκεκριμένα, 334 ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της παραπομπής, 324 κατά και υπήρξαν 10 αποχές.
Παρά αυτή την εξέλιξη, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι τον Ιανουάριο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να εφαρμόσει προσωρινά τη συμφωνία από την πρώτη επικύρωση από μία χώρα της Mercosur. Αυτή η εξουσιοδότηση αποτελεί τη νομική βάση πάνω στην οποία κινείται τώρα η Κομισιόν.
«Προσωρινή» σημαίνει πράγματι προσωρινή
Η πρόεδρος της Κομισιόν φρόντισε να τονίσει ότι η «προσωρινή εφαρμογή» είναι, εκ φύσεως, προσωρινή. Σύμφωνα με τις Συνθήκες της ΕΕ, η συμφωνία μπορεί να ολοκληρωθεί πλήρως μόνο αφού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δώσει τη συγκατάθεσή του. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με όλα τα θεσμικά όργανα, τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη για μια ομαλή και διαφανή διαδικασία.
Στρατηγικό πλεονέκτημα σε έναν κόσμο ανταγωνισμού
Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η συμφωνία δίνει στην Ευρώπη ένα «στρατηγικό πλεονέκτημα του πρώτου που κάνει την κίνηση» σε έναν κόσμο έντονου ανταγωνισμού. Τα λόγια αυτά αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα στο πλαίσιο του εμπορικού πολέμου που έχει εξαπολύσει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ με τους νέους δασμούς, γεγονός που ωθεί την Ευρώπη να αναζητήσει νέους εμπορικούς εταίρους και να διαφοροποιήσει τις αλυσίδες εφοδιασμού της.
Η εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur, που βρισκόταν υπό διαπραγμάτευση για πάνω από δύο δεκαετίες, θα δημιουργήσει τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο σε όρους πληθυσμού, με αγορά 720 εκατομμυρίων καταναλωτών. Η προσωρινή εφαρμογή σημαίνει ότι τα οφέλη της θα αρχίσουν να γίνονται αισθητά πολύ πριν ολοκληρωθεί η τυπική διαδικασία επικύρωσης.
