Ένα χρόνο ακριβώς μετά την ιστορική έκκλησή του προς το PKK να καταθέσει τα όπλα και να διαλυθεί, ο φυλακισμένος ηγέτης των Κούρδων ανταρτών Αμπντουλάχ Οτσαλάν επανέρχεται στο προσκήνιο με ένα νέο μήνυμα: θέλει να πιστεύει στο «ξεκίνημα μιας νέας πολιτικής εποχής» στην Τουρκία. Ωστόσο, αυτή τη φορά, τα βλέμματα στρέφονται προς την κυβέρνηση Ερντογάν, η οποία δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες.
Η ομιλία που ανάγνωσε στέλεχος του DEM
Το μήνυμα του Οτσαλάν μεταφέρθηκε σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε σήμερα στην Άγκυρα, κάτω από τη φωτογραφία του 76χρονου ηγέτη, από στέλεχος του φιλοκουρδικού κόμματος DEM. Ο Οτσαλάν δήλωσε αποφασισμένος να «ξεκινήσει μια διαδικασία βασισμένη σε μια δημοκρατική κοινωνία και στο κράτος δικαίου», ζητώντας παράλληλα από το τουρκικό κράτος να αναλάβει δράση προς αυτή την κατεύθυνση.
«Ανοίγει η πόρτα σε μια νέα πολιτική εποχή», δήλωσε ο Οτσαλάν, επαναλαμβάνοντας τη βούλησή του να «γυρίσει τη σελίδα μιας πολιτικής που βασιζόταν στη βία». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «η δημοκρατική μετάβαση απαιτεί νέους νόμους» για καιρούς ειρήνης.
Κρατείται σε απομόνωση από το 1999
Ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν κρατείται σε απομόνωση εδώ και 27 χρόνια σε ένα νησί-φυλακή στα ανοικτά της Κωνσταντινούπολης. Παρά την ιστορική έκκλησή του για αποκήρυξη του ένοπλου αγώνα, η τουρκική κυβέρνηση δεν έχει χαλαρώσει τις συνθήκες κράτησής του ούτε έχει κάνει λόγο για ενδεχόμενη αποφυλάκιση. Ο ηγέτης εμφανίζεται στις φωτογραφίες με αδυνατισμένο πρόσωπο, σημάδι των δύσκολων συνθηκών κράτησης.
Τι ζητά το φιλοκουρδικό κόμμα DEM
Η συμπρόεδρος του DEM, Τιουλάι Χατιμογκιουλάρι, τόνισε ότι ο Οτσαλάν επέδειξε «το κουράγιο ανοικοδόμησης του μέλλοντος» και πρόσθεσε: «Στο εξής εναπόκειται στους πολιτικούς να λάβουν μέτρα».
Από την πλευρά του, ο συμπρόεδρος Τουντζέρ Μπακιρχάν μίλησε για «ιστορική βούληση να λυθεί ένας κόμπος εκατό ετών», προσθέτοντας ωστόσο:
«Μία αληθινή ειρήνη δεν μπορεί να αποκτηθεί από μονομερή διαβήματα, η ειρήνη δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε μονομερείς θυσίες. Στο εξής η ευθύνη ανήκει στο κράτος και στην εκτελεστική εξουσία.»
Ο Μπακιρχάν ζήτησε να διασφαλιστεί «ο ρόλος και το νομικό καθεστώς του Οτσαλάν» και υπογράμμισε: «Μια δημοκρατία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τους Κούρδους», η κοινότητα των οποίων αποτελεί περίπου το 20% του τουρκικού πληθυσμού.
Η πορεία του τελευταίου έτους
Η διαδικασία ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2024, όταν το εθνικιστικό κόμμα MHP, σύμμαχος της κυβέρνησης Ερντογάν, πήρε την πρωτοβουλία για μια ειρηνευτική προσέγγιση. Αντιπροσωπείες του DEM επισκέφθηκαν τον Οτσαλάν στη φυλακή αρκετές φορές, και στις 27 Φεβρουαρίου 2025, ο ηγέτης του PKK κάλεσε το κίνημά του να «καταθέσει τα όπλα και να διαλυθεί».
Στη συνέχεια, τον Μάιο του 2025 το PKK επιβεβαίωσε σε συνέδριό του τη διάλυσή του, ενώ τον Ιούλιο ξεκίνησε η κατάθεση των όπλων σε συμβολική τελετή στο βόρειο Ιράκ, όπου έχει αποσυρθεί η πλειονότητα των μαχητών.
Η κοινοβουλευτική έκθεση και το αίτημα για νέους νόμους
Στις 18 Φεβρουαρίου, επιτροπή του τουρκικού κοινοβουλίου παρέδωσε την έκθεσή της σχετικά με την «ενσωμάτωση στην τουρκική κοινωνία» των πρώην μαχητών του PKK. Ωστόσο, η έκθεση αποκλείει ρητά κάθε αμνηστία και δεν αποφαίνεται για την τύχη του Οτσαλάν, γεγονός που δημιουργεί αβεβαιότητα για τα επόμενα βήματα.
Η αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του DEM, Γκιουλιουστάν Κιλίτς Κοτσιγίτ, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι χρειάζεται «ένας ειδικός νόμος, ένας ξεχωριστός νόμος, μόλις καταστεί δυνατό, που θα αφορά ιδιαίτερα τη συμμετοχή στην πολιτική και κοινωνική ζωή όσων κατέθεσαν τα όπλα».
Τέσσερις δεκαετίες αίματος
Η ένοπλη σύγκρουση μεταξύ του τουρκικού κράτους και του PKK διαρκεί περισσότερο από τέσσερις δεκαετίες και έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 50.000 ανθρώπους. Η ειρηνευτική αυτή διαδικασία αποτελεί ίσως την τελευταία ευκαιρία για οριστική επίλυση του κουρδικού ζητήματος, αλλά η σιωπή της τουρκικής κυβέρνησης αφήνει πολλά ερωτηματικά για το αν η Άγκυρα είναι πραγματικά έτοιμη να ανταποκριθεί.
Η εξέλιξη αυτή παρακολουθείται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και από την Αθήνα, καθώς μια σταθεροποίηση του εσωτερικού πολιτικού τοπίου της Τουρκίας θα μπορούσε να επηρεάσει και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
