Η μικροεγκληματικότητα στην Ελλάδα βρίσκεται σε δραματικά επίπεδα, με τα στοιχεία του 2025 να αποκαλύπτουν 33.010 κλοπές και διαρρήξεις, 10.327 κλοπές τροχοφόρων και 1.921 ληστείες μόνο στο πρώτο οκτάμηνο. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς κρύβονται οργανωμένες εγκληματικές ομάδες που δρουν ανενόχλητες, εκμεταλλευόμενες κενά του νόμου και κοινωνικά «άβατα» που ακόμα και η αστυνομία διστάζει να εισέλθει.
Η υπόθεση της Γαστούνης: Ένα μικρόκοσμος του προβλήματος
Η πρόσφατη υπόθεση στη Γαστούνη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ένας ανήλικος, ηλικίας περίπου 10 ετών, εστάλη να κλέψει τσιγάρα από περίπτερο. Όταν ο ιδιοκτήτης με τον γιο του τον καταδίωξαν, βρέθηκαν αντιμέτωποι με ομάδα 20 ατόμων που τους ξυλοκόπησαν άγρια, ενώ οι αστυνομικοί που είχαν κληθεί στο σημείο παρακολουθούσαν χωρίς να παρεμβαίνουν. Ο περιπτεράς ανακοίνωσε ότι θα κλείσει την επιχείρησή του, ενώ οι κάτοικοι της περιοχής απειλούν να πάρουν τον νόμο στα χέρια τους.
Η μέθοδος αυτή, η χρήση ανηλίκων για μικροκλοπές, είναι ιδιαίτερα δημοφιλής τα τελευταία χρόνια. Τα παιδιά μπορούν να ξεφύγουν ευκολότερα, ενώ ακόμα και αν συλληφθούν, τα θύματα διστάζουν να καταγγείλουν ανηλίκους. Επιπλέον, η αξία των κλοπιμαίων σπάνια υπερβαίνει τα 500 ευρώ, με αποτέλεσμα το αδίκημα να θεωρείται πταίσμα.
Από την Τρίπολη μέχρι τα Άνω Λιόσια: Ο χάρτης της εγκληματικότητας
Σύμφωνα με εκθέσεις της ΕΛ.ΑΣ., οι περιοχές που συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη δραστηριότητα εκτείνονται σε ολόκληρη τη χώρα. Στην Τρίπολη, εξαρθρώθηκε εξαιρετικά βίαιη συμμορία ηλικίας 16-27 ετών, της οποίας τα μέλη κατηγορούνται ότι ασέλγησαν σε 60χρονη γυναίκα κατά τη διάρκεια ληστείας και έκαψαν με βραστό νερό το πρόσωπο ηλικιωμένου θύματος που αντιστάθηκε.
Σε Ζεφύρι, Άνω Λιόσια και Αχαρνές, μέλη γνωστών οικογενειών με πλούσιο ποινικό παρελθόν στόχευαν συστηματικά ευπαθείς ομάδες. Μία τετραμελής εγκληματική οργάνωση είχε δημιουργήσει «τηλεφωνικό κέντρο» από όπου πραγματοποιούσε τυχαίες κλήσεις σε ηλικιωμένους, αποκομίζοντας κέρδη άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ.
Σε άλλη υπόθεση, συμμορία 23 διαρρηκτών είχε εισβάλει σε περισσότερες από 110 οικίες, αποθήκες και καταστήματα μέσα σε μόλις 9 μήνες, χρησιμοποιώντας ως ορμητήρια καταυλισμούς σε Μέγαρα και Άνω Λιόσια και μετακινούμενοι μέσω Εθνικής Οδού και Αττικής Οδού.
Τηλεφωνικές απάτες εκατομμυρίων
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κλιμάκωση των τηλεφωνικών απατών. Σε υπόθεση στα Άνω Λιόσια, τα μέλη εγκληματικής οργάνωσης είχαν αποκομίσει κέρδη 7,6 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία είχαν κρύψει σε θυρίδες. Αστυνομικοί διαπίστωσαν ότι οι δράστες ζούσαν πολυτελή ζωή με εξωτικά ταξίδια, πανάκριβα οχήματα και ακίνητα, ενώ ταυτόχρονα δήλωναν άεργοι και λάμβαναν προνοιακά επιδόματα.
Σε παρόμοια υπόθεση, μέλη οργάνωσης που υποδύονταν υπαλλήλους της ΔΕΗ και συντηρητές ανελκυστήρων αποκόμισαν πάνω από μισό εκατομμύριο ευρώ, ενώ έπαιζαν δεκάδες χιλιάδες ευρώ σε ηλεκτρονικά στοιχήματα και online καζίνο. Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, στις απάτες που στοχεύουν ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, το ποσοστό συμμετοχής ανέρχεται στο 86% επί των εγχώριων εγκληματικών ομάδων.
Κλεμμένα αυτοκίνητα και «άβατα»
Είναι κοινό μυστικό ότι κλεμμένα αυτοκίνητα, ιδιαίτερα συγκεκριμένων μαρκών, καταλήγουν σε περιοχές της δυτικής Αττικής. Ακόμα και όταν τα οχήματα εντοπίζονται μέσω GPS σε καταυλισμούς, οι αστυνομικές αρχές συχνά διστάζουν να συνοδεύσουν τους νόμιμους ιδιοκτήτες για να τα παραλάβουν. Πρόσφατα εξαρθρώθηκε συμμορία στην Αττική που έκλεβε αυτοκίνητα και τα εφοδίαζε με πλαστές πινακίδες, ενώ αυτοκίνητο πρώην υπουργού εντοπίστηκε στο Κορωπί μετά από κλοπή.
Δολιοφθορές στον σιδηρόδρομο: Κίνδυνος για ανθρώπινες ζωές
Πέρα από τις κλοπές, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι δολιοφθορές στο σιδηροδρομικό δίκτυο. Συμμορίες αφαιρούν χαλκό από καλώδια, μέταλλα, ακόμα και ράγες, θέτοντας σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Το πιο σοκαριστικό περιστατικό σημειώθηκε όταν ανήλικοι έκοψαν επτά σιδερένιες ράγες μήκους 3 μέτρων. Το 2021, αφαιρέθηκαν βίδες που ενώνουν τις ράγες, δημιουργώντας κίνδυνο εκτροχιασμού αμαξοστοιχιών.
Η ζημιά στο σιδηροδρομικό δίκτυο κινείται μεταξύ 8 και 10 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Drone του ΟΣΕ κατέγραψαν βίντεο-ντοκουμέντο με ομάδες να ξηλώνουν καλώδια στη Θήβα και να καίνε τα περιτυλίγματα δίπλα στις ράγες. Δεκάδες μηχανοδηγοί έχουν τραυματιστεί από καλώδια που κρέμονται στον αέρα μετά τις κλοπές και σπάνε τα τζάμια των τρένων.
Οι αριθμοί που σοκάρουν
Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία αποκαλύπτουν ότι, σε μια γενική θεώρηση, το 53% των οργανωμένων συμμοριών που διαπράττουν κλοπές, ληστείες και απάτες αποτελούνται από μέλη της συγκεκριμένης πληθυσμιακής ομάδας. Ακολουθούν Γεωργιανοί, Λατινοαμερικάνοι, Μαροκινοί, Πακιστανοί και Αλβανοί. Στις διαρρήξεις, οι εγχώριες ομάδες κατέχουν κυρίαρχο ρόλο με ποσοστό 72% του συνόλου.
Χαρακτηριστικό είναι ότι στο Μενίδι, όπου ζουν περίπου 5.000 άτομα αυτής της πληθυσμιακής ομάδας σε σύνολο 120.000 κατοίκων (δηλαδή περίπου το 4%), αυτοί «παράγουν» το 50% της εγκληματικότητας στην περιοχή. Παράλληλα, περίπου το 11% των κρατουμένων στη χώρα ανήκει σε αυτή την ομάδα, ενώ υπάρχουν άτομα με εκατοντάδες προσαγωγές ετησίως χωρίς καμία κράτηση.
Τι κάνει η Πολιτεία
Η κυβέρνηση έχει αναγνωρίσει το πρόβλημα και έχει ενισχύσει τις αστυνομικές επιχειρήσεις, με τη χρήση drone για την επιτήρηση σιδηροδρομικών γραμμών και τη δημιουργία ειδικών κλιμακίων. Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, καθώς τα νομικά κενά, ιδιαίτερα στα πταίσματα κάτω των 500 ευρώ, δημιουργούν ένα αέναο φαύλο κύκλο σύλληψης και αποφυλάκισης.
Η ανάγκη για αυστηρότερη νομοθεσία, πιο αποτελεσματική αστυνόμευση και κυρίως πολιτική βούληση για την αντιμετώπιση του φαινομένου, είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Οι πολίτες, ιδιαίτερα σε επαρχιακές περιοχές, αισθάνονται ανυπεράσπιστοι και η αγανάκτηση μεγαλώνει.
