Η κρίση στη Μέση Ανατολή λαμβάνει πρωτοφανείς διαστάσεις, καθώς ισραηλινά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, πιθανότατα σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της σημερινής αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης στην Τεχεράνη. Εάν η πληροφορία επιβεβαιωθεί, πρόκειται για μια εξέλιξη που θα αλλάξει ριζικά τους συσχετισμούς δύναμης σε ολόκληρη την περιοχή.
Τι μετέδωσε το Channel 12
Το ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο Channel 12, ένα από τα πιο αξιόπιστα μέσα ενημέρωσης στο Ισραήλ, μετέδωσε ότι υπάρχουν «αυξανόμενες ενδείξεις» πως ο 86χρονος Χαμενεΐ σκοτώθηκε σε ισραηλινό πλήγμα νωρίτερα σήμερα. Η πληροφορία αποδίδεται σε ανώνυμες ισραηλινές πηγές, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση ούτε από το Τελ Αβίβ ούτε από την Τεχεράνη.
Λίγα λεπτά πριν από αυτή τη μετάδοση, ο ίδιος σταθμός είχε αναφέρει ότι η ισραηλινή αξιολόγηση ήταν πως ο Χαμενεΐ «τουλάχιστον τραυματίστηκε». Διευκρινίστηκε ότι η εκτίμηση αυτή δεν βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες που φέρονται να δείχνουν το προεδρικό συγκρότημα ισοπεδωμένο, αλλά σε πληροφορίες υπηρεσιών πληροφοριών.
Στόχος της επίθεσης η ιρανική ηγεσία
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού (IDF), η σημερινή επίθεση πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα σε πολλά σημεία της Τεχεράνης, όπου ήταν συγκεντρωμένοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ιρανικής πολιτικής ηγεσίας και των υπηρεσιών ασφαλείας. Η επιχείρηση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, σχεδιαζόταν εδώ και μήνες, με τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών να αναζητούν «ένα παράθυρο δράσης» όταν οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι θα συγκεντρώνονταν σε συγκεκριμένα σημεία.
Η ισραηλινή δημόσια ραδιοτηλεόραση ανέφερε ότι τόσο ο Χαμενεΐ όσο και ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν ήταν μεταξύ των στόχων της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης. «Με την πρώτη ομοβροντία στοχεύσαμε υψηλόβαθμα πρόσωπα που εμπλέκονταν στα σχέδια καταστροφής του Ισραήλ», δήλωσε ισραηλινή πηγή ασφαλείας σε συνέντευξη Τύπου, χωρίς να επιβεβαιώσει συγκεκριμένα ονόματα.
«Πολύ σημαντική ζημιά» στο καθεστώς
Το Channel 12 μετέδωσε ότι τα σημερινά πλήγματα έχουν προκαλέσει «πολύ σημαντική ζημιά» στην ηγεσία του ιρανικού καθεστώτος και στους στρατιωτικούς διοικητές, χωρίς να δοθούν περισσότερες λεπτομέρειες. Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι ο Χαμενεΐ αναμένεται να απευθύνει διάγγελμα σύντομα, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο αυτό να έχει μαγνητοσκοπηθεί εκ των προτέρων.
Η απουσία επίσημης αντίδρασης από την Τεχεράνη ενισχύει τις ανησυχίες ότι κάτι σοβαρό έχει συμβεί στα υψηλότερα κλιμάκια της ιρανικής εξουσίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Χαμενεΐ, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 1989, είναι ο μακροβιότερος ηγέτης στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας και θεωρείται ο αρχιτέκτονας της ιρανικής εξωτερικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή.
Τι σημαίνει αν επιβεβαιωθεί
Ο θάνατος του Χαμενεΐ, εάν επιβεβαιωθεί, θα αποτελέσει σεισμική αλλαγή για το Ιράν και ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Ο Ανώτατος Ηγέτης ελέγχει τις ένοπλες δυνάμεις, τους Φρουρούς της Επανάστασης, τη δικαστική εξουσία και τα μέσα ενημέρωσης. Η διαδοχή του, σε μια στιγμή πολέμου, θα μπορούσε να οδηγήσει σε εσωτερικό χάος ή, αντίθετα, σε ακόμα πιο σκληρή στάση απέναντι στη Δύση.
Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC), η πιο ισχυρή στρατιωτική δύναμη του Ιράν με 150.000 έως 190.000 στρατιώτες, αποτελούν τον πυλώνα του καθεστώτος. Η Δύναμη Κουντς, το επίλεκτο σώμα τους για εξωτερικές επιχειρήσεις, έχει υποστηρίξει τη Χεζμπολάχ, τη Χαμάς και τους Χούθι εδώ και δεκαετίες. Χωρίς τον Χαμενεΐ, η αλυσίδα διοίκησης θα μπορούσε να κλονιστεί, με απρόβλεπτες συνέπειες για τους αντιπροσώπους του Ιράν σε όλη την περιοχή.
Η αντίδραση του Ιράν
Παρά τις αναφορές για πιθανό θάνατο του ηγέτη τους, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ήδη απάντησαν με μαζικά αντίποινα, εκτοξεύοντας πυραύλους εναντίον αμερικανικών βάσεων σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κατάρ. Βίντεο που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν εκρήξεις κοντά σε κατοικημένες περιοχές, ενώ η Σαουδική Αραβία καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον γειτόνων της.
Οι αντιδράσεις στο εσωτερικό του Ιράν είναι ανάμεικτες. Σε ορισμένες περιοχές καταγράφηκαν σκηνές πανικού, ενώ σε άλλες υπάρχει αίσθημα ανακούφισης, ακόμα και εορτασμού, μεταξύ εκείνων που πιστεύουν ότι η πτώση του καθεστώτος μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω εξωτερικής παρέμβασης.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή και οι επόμενες ώρες θα κρίνουν πολλά, τόσο για την τύχη της ιρανικής ηγεσίας όσο και για τη μελλοντική πορεία της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
