Η εγκληματικότητα που σχετίζεται με οργανωμένες συμμορίες Ρομά αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας στην Ελλάδα. Τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας αποκαλύπτουν μια τρομακτική πραγματικότητα: μόνο κατά το 2025, καταγράφηκαν 33.010 κλοπές και διαρρήξεις, 10.327 κλοπές τροχοφόρων και 1.921 ληστείες, σε ένα οκτάμηνο. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς κρύβονται οργανωμένα δίκτυα που δρουν σε ολόκληρη τη χώρα, από τη Γαστούνη μέχρι τα Λιόσια και από την Τρίπολη μέχρι τη Βοιωτία.
Η μέθοδος των ανηλίκων: Πώς στρατολογούν παιδιά για μικροκλοπές
Ένα από τα πιο ανησυχητικά χαρακτηριστικά της σύγχρονης εγκληματικής δραστηριότητας είναι η χρήση ανηλίκων ως εργαλεία για μικροκλοπές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πρόσφατη υπόθεση στη Γαστούνη, όπου ένας ανήλικος ηλικίας περίπου 10 ετών στάλθηκε να κλέψει τσιγάρα από περίπτερο. Ο ιδιοκτήτης και ο γιος του καταδίωξαν τον μικρό κλέφτη, αλλά η αντίδραση ήταν σοκαριστική: ομάδα περίπου 20 Ρομά εξαπέλυσε άγρια επίθεση εναντίον τους, ενώ οι αστυνομικοί που είχαν σπεύσει στο σημείο παρακολουθούσαν χωρίς να παρεμβαίνουν.
Η χρήση ανηλίκων δεν είναι τυχαία. Τα παιδιά μπορούν να ξεφύγουν και να κρυφτούν ευκολότερα, ενώ ακόμα και αν το θύμα καταδιώξει τον μικρό κλέφτη, αντιμετωπίζει ηθικό δίλημμα στο να καταγγείλει έναν ανήλικο. Ταυτόχρονα, ακόμα και αν υπάρξει σύλληψη, η αξία των κλοπιμαίων σπανίως υπερβαίνει τα 500 ευρώ, με αποτέλεσμα το αδίκημα να θεωρείται πταίσμα.
Τηλεφωνικά κέντρα απάτης με κέρδη εκατομμυρίων
Οι οργανωμένες συμμορίες δεν περιορίζονται στις μικροκλοπές. Σε Άνω Λιόσια, Αχαρνές και Ζεφύρι, οι αρχές εξάρθρωσαν τετραμελή εγκληματική οργάνωση γνωστών οικογενειών Ρομά, που είχε δημιουργήσει πλήρες τηλεφωνικό κέντρο. Από εκεί πραγματοποιούνταν τυχαίες κλήσεις σε ηλικιωμένους, με τους δράστες να προσποιούνται υπαλλήλους και να τους πείθουν να συγκεντρώνουν χρήματα και κοσμήματα. Τα κέρδη της συμμορίας ξεπέρασαν το 1 εκατομμύριο ευρώ.
Σε ακόμη μεγαλύτερη κλίμακα, μέλη εγκληματικής οργάνωσης στα Λιόσια είχαν κρύψει σε θυρίδες χρήματα από απάτες ύψους σχεδόν 7,6 εκατομμυρίων ευρώ. Οι δράστες ξόδευαν τα παράνομα κέρδη σε εξωτικά ταξίδια, πανάκριβα οχήματα και ακίνητα, ενώ παράλληλα δήλωναν άεργοι και λάμβαναν προνοιακά επιδόματα.
Οι βίαιες συμμορίες: Βιασμοί, βασανιστήρια και εισβολές σε σπίτια
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η δράση εξαιρετικά βίαιων συμμοριών, όπως αυτή που εξαρθρώθηκε στην Τρίπολη. Τα μέλη της, εκτός από ληστείες και κλοπές, φέρεται να ασέλγησαν και βίασαν 60χρονη γυναίκα στο σπίτι της οποίας είχαν εισβάλει, ενώ σε άλλο περιστατικό έκαψαν με βραστό νερό το πρόσωπο ηλικιωμένου θύματος που αντιστάθηκε.
Σε άλλη περίπτωση, εξαρθρώθηκε συμμορία 23 διαρρηκτών Ρομά που είχαν εισβάλει σε περισσότερα από 110 οικίες, αποθήκες, καταστήματα και επιχειρήσεις σε μόλις 9 μήνες. Τα μέλη χρησιμοποιούσαν ως ορμητήρια καταυλισμούς Ρομά σε Βλυχό Μεγάρων και Άνω Λιόσια, αξιοποιώντας μεγάλους οδικούς άξονες όπως την Εθνική Οδό, την Αττική Οδό και την παραλιακή λεωφόρο.
Κλεμμένα αυτοκίνητα: Τα «άβατα» του Ζεφυρίου
Είναι κοινό μυστικό ότι τα κλεμμένα αυτοκίνητα, ιδιαίτερα συγκεκριμένων μαρκών, καταλήγουν στα γκέτο της δυτικής Αττικής. Σε περιπτώσεις μάλιστα που τα οχήματα είναι εφοδιασμένα με GPS, η στάθμευσή τους καταγράφεται μέσα σε καταυλισμούς Ρομά, όπως αυτοί στο Ζεφύρι, που θεωρούνται άβατα. Ακόμα και οι αστυνομικές αρχές συχνά διστάζουν να συνοδεύσουν τους νόμιμους ιδιοκτήτες για να παραλάβουν τα οχήματά τους.
Πρόσφατα εξαρθρώθηκε συμμορία στην Αττική που έκλεβε αυτοκίνητα, τα εφόδιαζε με πλαστές πινακίδες και τα χρησιμοποιούσε για περαιτέρω παρανομίες. Στην Αρκαδία και την Τρίπολη, εξαρθρώθηκε σπείρα μελών ηλικίας 16 έως 27 ετών.
Δολιοφθορές στον σιδηρόδρομο: Κίνδυνος για ανθρώπινες ζωές
Ένα θέμα που αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών είναι οι δολιοφθορές στο σιδηροδρομικό δίκτυο. Εργαζόμενοι του ΟΣΕ και αστυνομικοί παραδέχονται ότι αποτελεί «συνηθισμένο» φαινόμενο η αφαίρεση χαλκού από καλώδια, μετάλλων, μετασχηματιστών, ακόμα και ραγών, από συμμορίες που δρουν κυρίως τις νυχτερινές ώρες.
Ήδη από το 2011, έχουν καταγραφεί σοκαριστικά περιστατικά. Τότε, ανήλικοι Ρομά είχαν κόψει επτά σιδερένιες ράγες μήκους 3 μέτρων και βάρους μισού τόνου η καθεμία. Το 2021, αφαιρέθηκαν οι βίδες που ενώνουν τις ράγες, θέτοντας σε κίνδυνο εκτροχιασμού τις διερχόμενες αμαξοστοιχίες. Drone του ΟΣΕ τον Μάιο του 2025 κατέγραψε συμμορίες να ξηλώνουν καλώδια στη Θήβα και να καίνε τα περιτυλίγματα δίπλα στις ράγες.
Δεκάδες μηχανοδηγοί έχουν τραυματιστεί από καλώδια που κρέμονται στον αέρα μετά τις κλοπές, σπάζοντας τα τζάμια των τρένων. Η ετήσια ζημιά από τις κλοπές υλικών του σιδηροδρόμου εκτιμάται μεταξύ 8 και 10 εκατομμυρίων ευρώ. Ο ΟΣΕ πλέον χρησιμοποιεί drones επιτήρησης και εταιρείες security για τη φύλαξη των γραμμών.
Τι λένε οι αριθμοί
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ., οι οργανωμένες συμμορίες που ευθύνονται για τα περισσότερα αδικήματα αποτελούνται κατά 53% από Ρομά. Ακολουθούν Γεωργιανοί, Λατινοαμερικάνοι, Μαροκινοί, Πακιστανοί, Αλγερινοί, Τυνήσιοι και Αλβανοί. Στις διαρρήξεις, οι εγχώριες ομάδες κατέχουν το 72% του συνόλου, ενώ στις απάτες που στοχεύουν ευπαθείς ομάδες, οι Ρομά αποτελούν το 86% των εγχώριων δραστών.
Χαρακτηριστικό στοιχείο αποτελεί η περιοχή του Μενιδίου, όπου ζουν περίπου 5.000 Ρομά σε γενικό πληθυσμό 120.000 κατοίκων, αλλά «παράγουν» το 50% της εγκληματικότητας της περιοχής. Περίπου το 11% των συνολικών κρατουμένων στη χώρα είναι Ρομά, ποσοστό δυσανάλογα υψηλό σε σχέση με το 1-2% που αντιπροσωπεύουν στον γενικό πληθυσμό.
Η αντίδραση του κράτους
Η κυβέρνηση έχει εντείνει τις προσπάθειες αντιμετώπισης του φαινομένου, με τακτικές εξαρθρώσεις εγκληματικών δικτύων, χρήση σύγχρονων τεχνολογιών επιτήρησης και ενίσχυση της αστυνομικής παρουσίας σε κρίσιμες περιοχές. Παράλληλα, η Ελληνική Αστυνομία αναπτύσσει νέες στρατηγικές για την αντιμετώπιση των τηλεφωνικών και ηλεκτρονικών απατών, ενώ η Δίωξη ερευνά εις βάθος τα δίκτυα ξεπλύματος χρήματος που συνδέονται με τις εγκληματικές οργανώσεις.
Το ερώτημα παραμένει: αρκούν αυτές οι προσπάθειες για να σταματήσουν τη δράση δικτύων που φαίνεται πως αισθάνονται ατιμωρησία, ιδίως σε περιοχές που θεωρούνται «άβατα» ακόμα και για τις αστυνομικές δυνάμεις;
