Σκηνικό πολεμικής ανάφλεξης διαμορφώνεται στην «καρδιά» της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας, λίγες ώρες μετά την έναρξη των συντονισμένων αεροπορικών επιχειρήσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά στόχων των Φρουρών της Επανάστασης στο Ιράν. Τα Στενά του Ορμούζ, ο Περσικός Κόλπος, ο Κόλπος του Ομάν και η Βόρεια Αραβική Θάλασσα βρίσκονται πλέον σε κατάσταση αυξημένου κινδύνου, με την παγκόσμια ναυτιλιακή κοινότητα να παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις.
Οδηγία αναβολής διελεύσεων στα Στενά
Σύμφωνα με διεθνή ναυτιλιακή ειδοποίηση (Advisory) που εκδόθηκε στις 07:30 UTC του Σαββάτου 28 Φεβρουαρίου 2026, συστήνεται η αναβολή διελεύσεων μέσω των Στενών του Ορμούζ για πλοία αμερικανικής σημαίας ή φορτωμένα με αμερικανικό φορτίο. Η προληπτική αυτή κίνηση βασίζεται στην εκτίμηση ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να επιδιώξει ασύμμετρη απάντηση, χρησιμοποιώντας τα Στενά ως στρατηγικό «μοχλό πίεσης».
Η τελευταία ενημέρωση από το Marine Traffic αποκαλύπτει μια ανησυχητική εικόνα: πλήθος τάνκερ έχει αγκυροβολήσει σε απόσταση ασφαλείας βορειοδυτικά και νότια από τα Στενά, ενώ μόνον ένας μικρός αριθμός δεξαμενόπλοιων συνεχίζει τη διέλευση. Η κίνηση στα Στενά είναι αισθητά μειωμένη σε σχέση με τα συνήθη επίπεδα.
Άμεση κινητοποίηση του Λιμενικού Σώματος
Σε αυξημένη επιφυλακή και σε τακτική επαφή με τα υπό ελληνική σημαία πλοία βρίσκεται ο Θάλαμος Επιχειρήσεων του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, παρακολουθώντας στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις πιθανές επιπτώσεις στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε κρίσιμες θαλάσσιες ζώνες.
Σύμφωνα με πηγές του Λιμενικού Σώματος, μετά την έναρξη πολεμικών επιχειρήσεων μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, το Κέντρο Επιχειρήσεων (ΚΕΠΙΧ) του Λιμενικού Σώματος προχώρησε σε άμεση επικοινωνία με τις εταιρείες όλων των ελληνικών πλοίων που βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ. Στόχος ήταν να επιβεβαιωθεί ότι τα πλοία δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα ασφαλείας και να παρασχεθούν οδηγίες για την ασφαλή συνέχιση των πλόων τους.
Παράλληλα, εστάλησαν λεπτομερείς συστάσεις προς τη ναυτιλιακή κοινότητα, που περιλαμβάνουν:
Αυξημένη επιτήρηση και ενίσχυση φυλακών σε όλα τα πλοία, περιορισμό μη απαραίτητου προσωπικού στα ανώτερα καταστρώματα, έλεγχο και διασφάλιση υδατοστεγανότητας, καθώς και διαρκή επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές. Ο Θάλαμος Επιχειρήσεων παρακολουθεί σε 24ωρη βάση τις εξελίξεις και διατηρεί ανοικτή γραμμή επικοινωνίας με τα υπό ελληνική σημαία πλοία.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι τόσο κρίσιμα
Η στενή αυτή θαλάσσια δίοδος, πλάτους μόλις 21 μιλίων, αποτελεί «σημείο συμφόρησης» για περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως, δηλαδή περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής. Τα Στενά αποτελούν τη μοναδική οδό εξαγωγής πετρελαίου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου προς τον υπόλοιπο κόσμο.
Για την ελληνική ναυτιλία, που διαθέτει ισχυρή παρουσία στην περιοχή, το διακύβευμα είναι τεράστιο. Η ασφάλεια των πληρωμάτων, η απρόσκοπτη ροή εμπορίου και η σταθερότητα της ενεργειακής αγοράς εξαρτώνται πλέον από λεπτές γεωπολιτικές ισορροπίες.
Τα σενάρια για το πετρέλαιο
Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη διακοπή στα Στενά θα μπορούσε να ανεβάσει την τιμή του Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο, ένας πλήρης αποκλεισμός θεωρείται σχετικά απίθανος για δύο βασικούς λόγους: πρώτον, οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη ισχυρή και συνεχώς ενισχυόμενη στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, και δεύτερον, μια τέτοια κίνηση θα στερούσε από το ίδιο το Ιράν κρίσιμα έσοδα.
Σύμφωνα με τον OPEC, το Ιράν παράγει κατά μέσο όρο περίπου 3,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ή περίπου το 4% της παγκόσμιας παραγωγής, γεγονός που το καθιστά τον έκτο μεγαλύτερο παραγωγό παγκοσμίως, παρά τις διεθνείς κυρώσεις. Για να τις παρακάμψει, η Τεχεράνη χρησιμοποιεί έναν «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων που εξάγει πετρέλαιο με σημαντικές εκπτώσεις. Αν και η οικονομία του Ιράν είναι πιο διαφοροποιημένη απ’ όσο θα ανέμενε κανείς για μια χώρα υπό κυρώσεις, με το πετρέλαιο να αντιστοιχεί στο 10% έως 15% του ΑΕΠ, η κυβέρνηση αντλεί περίπου το ήμισυ των εσόδων της από τις εξαγωγές αργού.
Η σκιά των Χούθι και η Ερυθρά Θάλασσα
Αν και δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής πληροφορίες που να υποδεικνύουν άμεση επανέναρξη επιθέσεων από το κίνημα των Χούθι, πλοία που διέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα καλούνται να αυξήσουν τα μέτρα επιφυλακής. Η ανησυχία εστιάζεται στο ενδεχόμενο γεωγραφικής επέκτασης της έντασης, με επιθέσεις χαμηλής έντασης ή στοχευμένες παρενοχλήσεις εμπορικών πλοίων.
Η κατάσταση χαρακτηρίζεται από τους αρμόδιους ως «ρευστή και δυναμικά εξελισσόμενη». Διπλωματικοί κύκλοι δεν αποκλείουν περιορισμένης κλίμακας αντίποινα, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη και μια συμβολική ενέργεια μπορεί να οδηγήσει σε προσωρινό μπλοκάρισμα ή εκτροπή ναυτιλιακών ροών.
Η ελληνική ναυτιλία στο επίκεντρο
Η Ελλάδα, ως μία από τις κορυφαίες ναυτιλιακές δυνάμεις παγκοσμίως, έχει ζωτικό ενδιαφέρον για την ασφάλεια στην περιοχή. Δεκάδες ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια διέρχονται καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ, μεταφέροντας αργό πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο προς αγορές σε Ευρώπη και Ασία. Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ενώ τα μέτρα ασφαλείας που ελήφθησαν από το Λιμενικό Σώμα αποδεικνύουν την ετοιμότητα του κράτους να προστατεύσει τα ελληνικά συμφέροντα στη θάλασσα.
Η περιοχή έχει στο παρελθόν ανακάμψει γρήγορα από αντίστοιχες κρίσεις, ωστόσο η κλίμακα της τρέχουσας σύγκρουσης δημιουργεί πρωτοφανείς ανησυχίες. Ο επόμενες ώρες θα είναι κρίσιμες τόσο για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας όσο και για τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας.
