Μια πρωτοφανής σύγκρουση ανάμεσα στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο κλιμακώθηκε δραματικά το βράδυ της Παρασκευής, όταν ο Τραμπ διέταξε όλες τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να σταματήσουν αμέσως κάθε χρήση της τεχνολογίας της Anthropic. Η εντολή αφορά και το Πεντάγωνο, το οποίο χρησιμοποιεί το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης Claude στα απόρρητα δίκτυά του.
Η ανάρτηση που ταρακούνησε τη Silicon Valley
«Διατάσσω ΟΛΕΣ τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες της αμερικανικής κυβέρνησης να ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΝ ΑΜΕΣΩΣ οποιαδήποτε χρήση της τεχνολογίας της Anthropic. Δεν τη χρειαζόμαστε, δεν τη θέλουμε και δεν θα συνεργαζόμαστε πλέον μαζί τους», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social. Η ανάρτηση έγινε σχεδόν μία ώρα πριν από την προθεσμία που είχε θέσει το Πεντάγωνο στην εταιρεία για να υποκύψει στις απαιτήσεις του.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε «καταστροφικό λάθος» την άρνηση της καλιφορνέζικης νεοφυούς επιχείρησης να παραχωρήσει απεριόριστη πρόσβαση στα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης της και υποστήριξε ότι «ο εγωισμός τους θέτει σε κίνδυνο ζωές Αμερικανών, τα στρατεύματά μας και την εθνική ασφάλεια».
Σταδιακή απόσυρση σε έξι μήνες
Σύμφωνα με τις εξαγγελίες του Τραμπ, η απόσυρση των εργαλείων της Anthropic από κρατικά έργα θα γίνει σταδιακά μέσα στους επόμενους έξι μήνες, περιλαμβανομένου και του υπουργείου Άμυνας. Ο πρόεδρος όμως δεν σταμάτησε εκεί. Απείλησε ευθέως την εταιρεία, τονίζοντας ότι «καλύτερα να συμμορφωθούν και να είναι βοηθητικοί κατά τη διάρκεια της σταδιακής κατάργησης, αλλιώς θα χρησιμοποιήσω την Πλήρη Εξουσία της Προεδρίας για να τους αναγκάσω να συμμορφωθούν, με σοβαρές αστικές και ποινικές συνέπειες».
Τι ζητούσε το Πεντάγωνο
Η σύγκρουση ξεκίνησε επειδή η Anthropic, η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης μετά την OpenAI, αρνήθηκε να παραχωρήσει στο αμερικανικό Πεντάγωνο απεριόριστη πρόσβαση στα εργαλεία της. Η εταιρεία, δημιουργός του chatbot Claude, είχε θέσει δύο αδιαπραγμάτευτες κόκκινες γραμμές: ότι τα εργαλεία της δεν θα χρησιμοποιηθούν σε αυτόνομα επιθετικά όπλα και ότι δεν θα αξιοποιηθούν για μαζική παρακολούθηση Αμερικανών πολιτών.
Το Πεντάγωνο, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι δεν ζητούσε κάτι τέτοιο, αλλά ήθελε η εταιρεία να αποδεχθεί «οποιαδήποτε νόμιμη χρήση» των εργαλείων της, χωρίς περιορισμούς. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας, Σον Παρνέλ, δήλωσε: «Δεν θα αφήσουμε ΚΑΜΙΑ εταιρεία να υπαγορεύσει τους όρους σχετικά με τον τρόπο που λαμβάνουμε επιχειρησιακές αποφάσεις».
Η δραματική συνάντηση Χέγκσεθ – Αμοντέι
Η διαμάχη κορυφώθηκε την Τρίτη σε συνάντηση στο αμερικανικό υπουργείο Άμυνας μεταξύ του υπουργού Πιτ Χέγκσεθ και του διευθύνοντος συμβούλου της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι. Σύμφωνα με πληροφορίες του CNN, η ατμόσφαιρα ήταν αρχικά εγκάρδια, ωστόσο αξιωματούχοι του Πενταγώνου πέρασαν γρήγορα στις απειλές.
Ο Χέγκσεθ φέρεται να προειδοποίησε ότι θα επικαλεστεί τον νόμο Defense Production Act, ο οποίος θα έδινε στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί τα προϊόντα της Anthropic κατά βούληση. Ταυτόχρονα, απείλησε ότι η εταιρεία θα χαρακτηριστεί «κίνδυνος για την εφοδιαστική αλυσίδα», ένας χαρακτηρισμός που προορίζεται συνήθως για εταιρείες που θεωρούνται προεκτάσεις ξένων εχθρών.
Ο Αμοντέι, ωστόσο, δεν υποχώρησε. «Οι απειλές δεν αλλάζουν τη θέση μας: δεν μπορούμε με καθαρή συνείδηση να αποδεχτούμε το αίτημά τους», δήλωσε ο ίδιος, εκφράζοντας μάλιστα προτίμηση να διακόψει πλήρως τη συνεργασία με το Πεντάγωνο παρά να αποδεχθεί τους όρους.
Η OpenAI στο πλευρό της Anthropic
Σε μια εξέλιξη που εξέπληξε πολλούς, ο επικεφαλής της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, εμφανίστηκε να στηρίζει τον ανταγωνιστή του. Σε εσωτερικό σημείωμα προς το προσωπικό της OpenAI που περιήλθε σε γνώση του BBC, ο Άλτμαν επεσήμανε ότι η δική του εταιρεία συμμερίζεται τις ίδιες «κόκκινες γραμμές» και θα απορρίπτει επίσης αμυντικές χρήσεις που αφορούν εγχώρια παρακολούθηση και αυτόνομα επιθετικά όπλα.
Παράλληλα, σωματεία που εκπροσωπούν περίπου 700.000 εργαζομένους σε Amazon, Google και Microsoft υπέγραψαν ανοικτή επιστολή καλώντας τις εταιρείες τους να «αρνηθούν να συμμορφωθούν» με τις απαιτήσεις του Πενταγώνου. «Οι εργαζόμενοι στην τεχνολογία είμαστε ενωμένοι στη θέση ότι οι εργοδότες μας δεν πρέπει να δραστηριοποιούνται στον πόλεμο», ανέφερε το εκλεγμένο διοικητικό συμβούλιο του Alphabet Workers Union.
Συμβόλαιο 200 εκατομμυρίων και αποτίμηση 380 δισεκατομμυρίων
Η Anthropic, η δεύτερη σε μέγεθος εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο, έχει συνάψει συμβόλαιο ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων με το Πεντάγωνο. Η πρόσφατη αποτίμησή της ανήλθε στα 380 δισεκατομμύρια δολάρια. Το Claude ήταν το πρώτο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που λειτούργησε εντός των απόρρητων δικτύων του αμερικανικού στρατού.
Πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας δήλωσε στο BBC ότι η Anthropic «έχει το πάνω χέρι» και ότι η νομική βάση των απειλών είναι «εξαιρετικά αδύναμη». Σε περίπτωση εφαρμογής τους, η εταιρεία θα μπορούσε να προσφύγει δικαστικά κατά του υπουργείου.
Πλήγμα και για το Πεντάγωνο
Η διακοπή της συνεργασίας δεν αναμένεται να αποτελέσει πρόβλημα μόνο για την Anthropic. Το Πεντάγωνο θα χρειαστεί να αντικαταστήσει τα εσωτερικά συστήματα που χρησιμοποιούν το Claude, ενώ σύμφωνα με αξιωματούχους, παρά το γεγονός ότι το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης Grok του Έλον Μασκ είναι «σύμφωνο με τη χρήση σε απόρρητο περιβάλλον», δεν θεωρείται τόσο προηγμένο όσο το Claude.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Γκρέγκορι Άλεν του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, «η βάση χρηστών εντός του υπουργείου Άμυνας αγαπά την Anthropic και αγαπά το Claude», ενώ οι περιορισμοί χρήσης που είχε θέσει η εταιρεία «δεν είχαν ποτέ ενεργοποιηθεί» στην πράξη.
Ένα ηθικό δίλημμα για τη βιομηχανία
Η υπόθεση ανοίγει ένα κρίσιμο κεφάλαιο στη σχέση μεταξύ κυβερνήσεων και εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης. Η Anthropic, που ιδρύθηκε από πρώην στελέχη της OpenAI, έχει τοποθετηθεί ως η εταιρεία που δίνει προτεραιότητα στην ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης. Η σύγκρουσή της με τον Λευκό Οίκο δοκιμάζει τα όρια αυτής της φιλοσοφίας σε μια εποχή που οι κυβερνήσεις παγκοσμίως αναζητούν τρόπους να αξιοποιήσουν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για στρατιωτικούς σκοπούς.
Στις ΗΠΑ, το νομικό πλαίσιο για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε στρατιωτικές εφαρμογές παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανύπαρκτο, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη τη θέσπιση σαφών κανόνων. Η αντιπαράθεση Τραμπ με Anthropic ενδέχεται να αποτελέσει το σημείο αφετηρίας μιας ευρύτερης συζήτησης σχετικά με τα ηθικά και νομικά όρια της τεχνητής νοημοσύνης στην υπηρεσία των ενόπλων δυνάμεων.
