Σε μια δραματική συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που συγκλήθηκε μετά την κλιμάκωση των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων στο Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης, η Ελλάδα πήρε ξεκάθαρα θέση. Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της χώρας μας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, εξέφρασε «τη βαθιά ανησυχία της Ελλάδας μετά τη σημερινή κλιμάκωση» και προειδοποίησε ότι «ο κίνδυνος για μια ευρύτερη περιφερειακή αντιπαράθεση, με δυνητικά σοβαρές συνέπειες για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, είναι πραγματικός».
Η ελληνική τοποθέτηση: Αποκλιμάκωση, διπλωματία και κόκκινες γραμμές
Η κ. Μπαλτά ήταν σαφής: «Η αυτοσυγκράτηση είναι επιτακτική». Κάλεσε όλα τα μέρη «να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, να αποτρέψουν μια περαιτέρω κλιμάκωση της βίας και να εργαστούν επειγόντως για την επανέναρξη αξιόπιστων διαύλων διαλόγου». Προειδοποίησε παράλληλα ότι «ελλείψει μιας ταχείας διπλωματικής λύσης, ενδέχεται να βρεθούμε αντιμέτωποι με τις συνέπειες μιας παρατεταμένης κρίσης».
Ιδιαίτερα σημαντικό ήταν το γεγονός ότι η Ελλάδα «καταδίκασε σθεναρά τις ιρανικές επιθέσεις στο Μπαχρέιν, την Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα», δηλαδή τις αντιδράσεις της Τεχεράνης που επέκτειναν τη σύγκρουση σε ολόκληρη την περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Ξεκάθαρο μήνυμα για τα πυρηνικά του Ιράν
Αναφορικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, η Ελλάδα επανέλαβε με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο ότι «το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο». Η πρέσβης Μπαλτά προειδοποίησε ότι «η συσσώρευση σημαντικών ποσοτήτων ουρανίου εμπλουτισμένου έως και 60% από κράτος που δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα εγείρει σοβαρές ανησυχίες διάδοσης και δεν έχει αξιόπιστη πολιτική δικαιολογία».
Υπογράμμισε ότι «η πλήρης συνεργασία με τη ΔΟΑΕ και η αυστηρή τήρηση των διεθνών υποχρεώσεων είναι απαραίτητες», ενώ τόνισε πως «η ισχυρή, μόνιμη και επαληθεύσιμη εποπτεία των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων του Ιράν αποτελεί προϋπόθεση για τη σταθερότητα στην περιοχή».
Η ελληνική ναυτιλία στο επίκεντρο: Τα Στενά του Ορμούζ και η Ερυθρά Θάλασσα
Ίσως το πιο ουσιαστικό σκέλος της ελληνικής τοποθέτησης αφορούσε τη θαλάσσια ασφάλεια. Η Ελλάδα, ως μία από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές δυνάμεις παγκοσμίως, υπογράμμισε ότι «η ασφάλεια στον Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα πρέπει να γίνεται πλήρως σεβαστή από όλες τις πλευρές, ιδίως τώρα περισσότερο από ποτέ».
Η κ. Μπαλτά κάλεσε το Ιράν και τους συμμάχους του «να απόσχουν από οποιαδήποτε αντίποινα που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, να απειλήσουν την εμπορική ναυτιλία ή να αποσταθεροποιήσουν περαιτέρω τις παγκόσμιες ροές ενέργειας και εμπορίου, συνιστώντας κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, όπως αποτυπώνεται στη UNCLOS».
Η συνεδρίαση: ΗΠΑ, Κίνα και Γαλλία σε σύγκρουση απόψεων
Η ελληνική τοποθέτηση ήρθε σε μια συνεδρίαση γεμάτη εντάσεις. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικλ Γουόλτς, υπερασπίστηκε τη στρατιωτική επιχείρηση «Epic Fury» λέγοντας ότι «η ειρήνη δεν διατηρείται με τον κατευνασμό εκείνων που την απειλούν, αλλά με τη δύναμη απέναντι στον τρόμο». Εξήγησε ότι η επιχείρηση είχε στόχο «την εξουδετέρωση των πυραυλικών δυνατοτήτων που απειλούν τους συμμάχους, την αποδυνάμωση των ναυτικών μέσων και την αποδιοργάνωση του μηχανισμού που εξοπλίζει τις παραστρατιωτικές ομάδες».
Ο Γουόλτς υπενθύμισε ότι η μαζική υποστήριξη του Ιράν προς τους Χούθι, τη Χεζμπολάχ και τη Χαμάς «έχει προκαλέσει αιματοχυσία και αποσταθεροποίηση σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα». Αναφέρθηκε μάλιστα σε σειρά ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας, από το 1696 (2006) μέχρι το 1927 (2010), που αντιπροσωπεύουν, όπως είπε, «τη συλλογική κρίση του κόσμου» ότι οι ενέργειες του Ιράν αποτελούσαν απειλή για τη διεθνή ειρήνη.
Από την αντίθετη πλευρά, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Κίνας Φου Κονγκ χαρακτήρισε την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ «θρασύτατη» και ζήτησε τον σεβασμό της κυριαρχίας, της ασφάλειας και της εδαφικής ακεραιότητας του Ιράν. Εξέφρασε μάλιστα «σοκ» για το γεγονός ότι τα πλήγματα σημειώθηκαν «εν μέσω διπλωματικών διαπραγματεύσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν».
Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Γαλλίας, πρέσβης Ζερόμ Μποναφόν, υπογράμμισε ότι ο πρόεδρος Μακρόν είχε ζητήσει προσωπικά τη σύγκληση του Συμβουλίου. «Αυτή η περιοχή χρειάζεται ειρήνη», τόνισε, ενώ καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον χωρών της περιοχής και δήλωσε ότι η Γαλλία «είναι έτοιμη να αναπτύξει μέσα για την προστασία τους, εφόσον της ζητηθεί».
Γιατί η ελληνική τοποθέτηση έχει βαρύνουσα σημασία
Η τοποθέτηση της Ελλάδας δεν ήταν μια τυπική δήλωση. Η χώρα μας έχει άμεσα συμφέροντα στην κρίση: η ελληνική ναυτιλία ελέγχει σημαντικό μέρος της παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ οι τιμές ενέργειας και η γεωπολιτική αστάθεια επηρεάζουν άμεσα την ελληνική οικονομία. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη κινείται στη σωστή κατεύθυνση, διατηρώντας ισορροπία μεταξύ της στήριξης στους δυτικούς εταίρους και της ανάγκης για αποκλιμάκωση που θα προστατεύσει τα ζωτικά εθνικά συμφέροντα.
Η πρέσβης Μπαλτά κατέληξε τονίζοντας ότι «τα διακυβεύματα για την περιφερειακή και παγκόσμια ειρήνη είναι εξαιρετικά υψηλά» και ότι «η αποτυχία δεν αποτελεί επιλογή». Ένα μήνυμα που αντικατοπτρίζει την αγωνία όχι μόνο της Αθήνας, αλλά ολόκληρης της Ευρώπης, καθώς η σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν εξακολουθεί να κλιμακώνεται με απρόβλεπτο τρόπο.
