Σε μια εξέλιξη που ανατρέπει τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς στη Μέση Ανατολή, οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) ανακοίνωσαν επίσημα το βράδυ του Σαββάτου ότι «εξουδετέρωσαν» ολόκληρη την αμυντική ηγεσία του ιρανικού καθεστώτος κατά το αρχικό κύμα επιθέσεων. Σχεδόν ταυτόχρονα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ενώ πανηγυρισμοί ξέσπασαν τόσο στο Ισραήλ όσο και σε περιοχές της Τεχεράνης.
Οι IDF κατονομάζουν τους νεκρούς αξιωματούχους
Σε λεπτομερή ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι IDF κατονόμασαν τους κορυφαίους Ιρανούς αξιωματούχους που, όπως υποστηρίζουν, σκοτώθηκαν κατά τις στοχευμένες επιθέσεις σε δύο τοποθεσίες στην Τεχεράνη.
Ο Αλί Σαμχανί, πρώην αρχηγός του Ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης και του ιρανικού στρατού, θεωρούνταν κορυφαίος σύμβουλος ασφαλείας του Χαμενεΐ. Το Ισραήλ είχε επιχειρήσει να τον στοχοποιήσει και κατά τον πόλεμο του περασμένου Ιουνίου, πιστεύοντας τότε ότι είχε σκοτωθεί.
Ο Μοχαμάντ Πακπούρ, διοικητής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), ήταν σύμφωνα με τις IDF ο εγκέφαλος πίσω από το «σχέδιο καταστροφής του Ισραήλ». Είχε την ευθύνη για τις επιθέσεις με πυραύλους και drones, καθώς και για τη στρατιωτική στήριξη των συμμαχικών οργανώσεων του Ιράν σε όλη τη Μέση Ανατολή. Η ίδια πηγή τον κατηγόρησε ότι «κατέστειλε βίαια τις εσωτερικές διαδηλώσεις του περασμένου μήνα».
Ο Αζίζ Νασιρζαντέχ, υπουργός Άμυνας του Ιράν και πρώην αρχηγός της Πολεμικής Αεροπορίας, θεωρούνταν υπεύθυνος για τις βιομηχανίες παραγωγής πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς και τα όπλα που διοχετεύονταν σε συμμάχους του καθεστώτος.
Στον κατάλογο των νεκρών περιλαμβάνονται επίσης ο Σαλάχ Ασαδί, επικεφαλής πληροφοριών στο στρατιωτικό επιτελείο εκτάκτων αναγκών, ο Μοχαμάντ Σιραζί, επικεφαλής του στρατιωτικού γραφείου του Χαμενεΐ από το 1989, ο Χοσεΐν Τζαμπάλ-Αμελιάν, πρόεδρος του οργανισμού SPND που προωθούσε την ανάπτυξη πυρηνικών, βιολογικών και χημικών όπλων, καθώς και ο Ρεζά Μοζαφαρί-Νία, πρώην πρόεδρος της SPND.
Αξιοσημείωτο είναι ότι στην επίσημη ανακοίνωση των IDF δεν υπήρχε αναφορά στον Αλί Χαμενεΐ. Η εξήγηση ήρθε λίγο αργότερα, όχι από τον ισραηλινό στρατό, αλλά μέσω διπλωματικών καναλιών και δηλώσεων του ίδιου του Αμερικανού προέδρου.
Τραμπ: «Πιστεύουμε ότι αυτή είναι μια αληθινή ιστορία»
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στο NBC News από το θέρετρο Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα, τοποθετήθηκε ευθέως για τις πληροφορίες περί θανάτου του Χαμενεΐ. «Πιστεύουμε ότι αυτή είναι μια σωστή ιστορία», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, προσθέτοντας ότι «το μεγαλύτερο μέρος» της ανώτερης ηγεσίας του Ιράν έχει «φύγει».
«Οι άνθρωποι που λαμβάνουν όλες τις αποφάσεις, οι περισσότεροι από αυτούς έχουν φύγει», τόνισε ο Τραμπ, χαρακτηρίζοντας τις στρατιωτικές επιθέσεις «ήδη επιτυχημένες». «Έχουμε προκαλέσει τρομερές ζημιές. Θα χρειαστούν χρόνια για να ανοικοδομηθούν», συμπλήρωσε.
Σε ξεχωριστή συνέντευξη στο δίκτυο ABC News, όταν ρωτήθηκε ποιος κατά τη γνώμη του θα είναι ο επόμενος ηγέτης του Ιράν, ο Τραμπ απάντησε αινιγματικά: «Έχουμε μια πολύ καλή ιδέα».
Τριάντα βόμβες στο συγκρότημα Χαμενεΐ
Το ισραηλινό Κανάλι 12 μετέδωσε ότι 30 βόμβες έπεσαν στο συγκρότημα του Ανώτατου Ηγέτη κατά τη διάρκεια της κοινής επίθεσης ΗΠΑ-Ισραήλ. «Ο Χαμενεΐ ήταν σε κάποιο υπόγειο, αλλά είναι πιθανό να μη βρισκόταν στο ιδιωτικό του καταφύγιο τη στιγμή της επίθεσης», ανέφερε το κανάλι.
Η είδηση του θανάτου επιβεβαιώθηκε από πολλαπλές πηγές: το Fox News επικαλέστηκε ισραηλινή πηγή, ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ Γεχιέλ Λάιτερ ενημέρωσε Αμερικανούς αξιωματούχους, ενώ τα πρακτορεία Reuters και Axios μετέδωσαν αντίστοιχες πληροφορίες. Σύμφωνα με αναφορές, η σορός του Χαμενεΐ ανασύρθηκε κάτω από τα ερείπια του συγκροτήματός του, ενώ ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να έχει δει τις σχετικές φωτογραφίες.
Πανηγυρισμοί σε Ισραήλ και Τεχεράνη
Η διάδοση της είδησης προκάλεσε αυθόρμητους πανηγυρισμούς σε πόλεις του Ισραήλ. Πολίτες στο Τελ Αβίβ και την Ιερουσαλήμ βγήκαν στους δρόμους για να εκφράσουν τη χαρά τους. Αυτόπτες μάρτυρες αναφέρουν ότι ανάλογες σκηνές εκτυλίχθηκαν και σε τμήματα της Τεχεράνης, με κατοίκους να βγαίνουν στα παράθυρα, να χειροκροτούν και να ακούγεται εορταστική μουσική.
Η εικόνα πανηγυρισμών στην ίδια την πρωτεύουσα του Ιράν αποτελεί ενδεικτικό σημάδι της βαθιάς δυσαρέσκειας μεγάλου τμήματος του ιρανικού πληθυσμού έναντι του θεοκρατικού καθεστώτος. Οι μαζικές διαδηλώσεις που συγκλόνισαν τη χώρα τον τελευταίο χρόνο είχαν ήδη αναδείξει το εύρος της εσωτερικής αντιπολίτευσης.
Η Τεχεράνη διαψεύδει αλλά αδυνατεί να αποδείξει
Τα κρατικά Μέσα Ενημέρωσης του Ιράν επιχείρησαν να διαψεύσουν τις πληροφορίες, δημοσιεύοντας ένα βίντεο που φέρεται να δείχνει τον Χαμενεΐ να μιλά για τη «δύναμη του Ιράν». Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται για παλαιότερο υλικό, κομμένο από προηγούμενη ομιλία του. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαήλ Μπαγκάι απέφυγε να απαντήσει ευθέως σε ερωτήσεις του ABC News σχετικά με την κατάσταση του Χαμενεΐ και του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν.
Από την πλευρά του, ο Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας και στενός σύμβουλος του Χαμενεΐ, εμφανίστηκε ζωντανός και εξαπέλυσε απειλές: «Θα κάνουμε τους σιωνιστές εγκληματίες και τους ξεδιάντροπους Αμερικανούς να μετανιώσουν για τις πράξεις τους», έγραψε στην πλατφόρμα X.
Τραμπ: «Μπορώ να καταλάβω ολόκληρο το Ιράν σε 2-3 μέρες»
Σε ξεχωριστή συνέντευξή του στο Axios, ο Τραμπ αποκάλυψε ότι διατηρεί «πολλαπλές επιλογές εξόδου» από την επιχείρηση «Epic Fury». «Μπορώ να το τραβήξω σε βάθος και να αναλάβω τα πάντα ή να το τελειώσω σε δύο-τρεις ημέρες», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, εξηγώντας ότι η αποτυχία των διαπραγματεύσεων μέσω των απεσταλμένων Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ τον οδήγησε στην απόφαση για στρατιωτική δράση.
«Οι Ιρανοί έφταναν κοντά σε συμφωνία και μετά υποχωρούσαν», δήλωσε ο Τραμπ, ο οποίος επικαλέστηκε επίσης τη μακρά ιστορία εχθρικών ενεργειών της Τεχεράνης. «Κάθε μήνα έκαναν κάτι κακό, ανατίναζαν κάτι ή σκότωναν κάποιον», είπε, αφού ζήτησε από τους συνεργάτες του στοιχεία για επιθέσεις που αποδίδονται στο Ιράν τα τελευταία 25 χρόνια.
Παράλληλα, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη είχε αρχίσει να αποκαθιστά μέρος των πυρηνικών εγκαταστάσεων που είχαν πληγεί κατά τον «Πόλεμο των 12 Ημερών» τον περασμένο Ιούνιο. Κατά τον ίδιο, αν δεν είχε προηγηθεί εκείνη η επιχείρηση, η Τεχεράνη ενδεχομένως θα είχε ήδη αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Νέο κύμα ιρανικών πυραύλων κατά του Ισραήλ
Ακόμη και καθώς οι πληροφορίες για τον θάνατο Χαμενεΐ και της στρατιωτικής ηγεσίας πολλαπλασιάζονταν, το Ιράν συνέχισε τα αντίποινά του. Σειρήνες ήχησαν και πάλι στο Τελ Αβίβ και σε περιοχές του κεντρικού και βόρειου Ισραήλ, καθώς νέο κύμα βαλλιστικών πυραύλων εξαπολύθηκε κατά της χώρας. Από τα ξημερώματα του Σαββάτου, το Ιράν εκτόξευσε περίπου 170 βαλλιστικούς πυραύλους, πολλοί εκ των οποίων αναχαιτίστηκαν από τον Σιδερένιο Θόλο (Iron Dome) και τα πολυστρωματικά αντιπυραυλικά συστήματα του Ισραήλ.
Τα ερωτήματα για τη συνέχεια παραμένουν ανοιχτά. Ποιος θα αναλάβει τα ηνία στην Τεχεράνη αν ο θάνατος του Χαμενεΐ επιβεβαιωθεί πλήρως; Το CNN επικαλέστηκε πηγές που εκτιμούν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης θα αναλάβουν πιθανότατα τον ρόλο του «κηδεμόνα» της εξουσίας. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ «έχουν πολύ καλή ιδέα» για τον επόμενο ηγέτη του Ιράν, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
