Η ιρανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε επίσημα τα ξημερώματα της Κυριακής τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της χώρας, αγιατολά Αλί Χαμενεΐ, σε αμερικανοϊσραηλινό πλήγμα στην Τεχεράνη. Η ανακοίνωση ήρθε ώρες μετά τις πρώτες πληροφορίες και αφού ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ είχε ήδη αναγγείλει τον θάνατο μέσω Truth Social. Κηρύχθηκαν 40 ημέρες δημόσιου πένθους και επτά ημέρες γενικής αργίας σε ολόκληρη τη χώρα.
Πώς έγινε η ανακοίνωση
Το πρακτορείο Fars News Agency μετέδωσε πρώτο ότι ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε στο γραφείο του, ενώ «εκτελούσε τα καθήκοντά του», τα ξημερώματα του Σαββάτου. Ακολούθησε το ημιεπίσημο Tasnim News Agency, που συνδέεται άμεσα με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης. Η κρατική τηλεόραση IRIB μετέδωσε με τρεμάμενη φωνή ότι «ο Ανώτατος Ηγέτης έφτασε στο μαρτύριο».
Νωρίτερα, ιρανικά μέσα που πρόσκεινται στους Φρουρούς της Επανάστασης είχαν διαψεύσει κατηγορηματικά τις αναφορές περί θανάτου, χαρακτηρίζοντάς τες «ψευδείς ειδήσεις» και «ψυχολογικό πόλεμο». Η αλλαγή στάσης μέσα σε λίγες ώρες αποτυπώνει το χάος που επικρατεί στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος.
Μαζί του σκοτώθηκαν μέλη της οικογένειάς του
Σύμφωνα με τα ιρανικά μέσα, στα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα σκοτώθηκαν επίσης η κόρη, ο γαμπρός, η νύφη και εγγόνι του Χαμενεΐ. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για τουλάχιστον 40 νεκρούς Ιρανούς αξιωματούχους, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί καθώς συνεχίζονται οι έρευνες στα χαλάσματα.
Οι Φρουροί της Επανάστασης απειλούν ανοιχτά
Η αντίδραση του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ήταν άμεση και σκληρή. Σε ανακοίνωσή τους που μεταδόθηκε από το Tasnim, δήλωσαν ότι «θα εκδικηθούμε» για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη, προειδοποιώντας ότι «η απάντηση θα είναι καταστροφική και θα έρθει τη στιγμή που κανείς δεν θα την περιμένει». Πρόκειται για ρητορική που θυμίζει τις απειλές μετά τη δολοφονία του στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί το 2020, αλλά αυτή τη φορά η κατάσταση είναι ασυγκρίτως πιο κρίσιμη.
Σημειώνεται ότι το Ιράν είχε ήδη απαντήσει με πυραυλικά αντίποινα κατά χωρών του Περσικού Κόλπου, με αποτέλεσμα πυρκαγιά στο λιμάνι του Ντουμπάι και πλήγμα σε ξενοδοχεία, ενώ τουλάχιστον 115 μαθήτριες σκοτώθηκαν από πλήγμα σε δημοτικό σχολείο στη Μινάμπ.
«Επιχείρηση Επική Οργή» – Χέγκσεθ: Η πιο φονική επιχείρηση στην ιστορία
Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ανακοίνωσε την «Επιχείρηση Επική Οργή» (Operation Epic Fury), χαρακτηρίζοντάς την «την πιο φονική, πιο σύνθετη και πιο ακριβή αεροπορική επιχείρηση στην ιστορία». Σε ανάρτησή του στο X, ο Χέγκσεθ δήλωσε: «Το ιρανικό καθεστώς είχε την ευκαιρία του, αρνήθηκε να συνάψει συμφωνία — και τώρα υφίσταται τις συνέπειες».
Πρόσθεσε ότι «εδώ και σχεδόν πενήντα χρόνια, το Ιράν στοχοποιεί και σκοτώνει Αμερικανούς, επιδιώκοντας τα ισχυρότερα όπλα για να προωθήσει τη ριζοσπαστική του υπόθεση» και προειδοποίησε: «Αν σκοτώσετε ή απειλήσετε Αμερικανούς οπουδήποτε στον κόσμο, θα σας κυνηγήσουμε και θα σας σκοτώσουμε».
Ο Χέγκσεθ ξεκαθάρισε ότι στόχοι της επιχείρησης ήταν το πυραυλικό πρόγραμμα, οι πυρηνικές εγκαταστάσεις και το ιρανικό ναυτικό, τονίζοντας: «Δεν θα ανεχθούμε ισχυρούς πυραύλους να στοχεύουν τον αμερικανικό λαό».
Τραμπ: «Υπάρχουν καλοί υποψήφιοι για την ηγεσία του Ιράν»
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μετά την επίσημη ανακοίνωση του θανάτου, δήλωσε μέσω Truth Social ότι «υπάρχουν καλοί υποψήφιοι για την ηγεσία του Ιράν» και ότι «γνωρίζει ποιος θα αναλάβει». Η δήλωση ερμηνεύθηκε από αναλυτές ως ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον έχει ήδη επαφές με πρόσωπα που θα μπορούσαν να αναλάβουν τη διακυβέρνηση σε μια μετα-Χαμενεΐ εποχή.
Η διαδοχή: Ποιος κυβερνά τώρα
Σύμφωνα με το ιρανικό Σύνταγμα, μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη, τα καθήκοντά του αναλαμβάνει τριμελές προσωρινό όργανο αποτελούμενο από τον πρόεδρο της χώρας, τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και έναν κληρικό μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών. Τα ιρανικά μέσα ανέφεραν ότι ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν ηγείται επί του παρόντος της χώρας.
Η επίσημη εκλογή νέου ανώτατου ηγέτη αποτελεί αρμοδιότητα της Συνέλευσης των Ειδικών, σώματος 88 κληρικών. Ωστόσο, η σύγκλησή της μοιάζει εξαιρετικά δύσκολη εν μέσω στρατιωτικής επίθεσης και πολιτικού χάους.
Η Ελλάδα στο Συμβούλιο Ασφαλείας: «Το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο»
Στην έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία της χώρας μας. «Ο κίνδυνος για μια ευρύτερη περιφερειακή αντιπαράθεση, με δυνητικά σοβαρές συνέπειες για τη διεθνή ειρήνη, είναι πραγματικός», τόνισε.
Η κ. Μπαλτά ξεκαθάρισε ότι «το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», επισημαίνοντας ότι «η συσσώρευση σημαντικών ποσοτήτων ουρανίου εμπλουτισμένου έως και 60% εγείρει σοβαρές ανησυχίες και δεν έχει αξιόπιστη πολιτική δικαιολογία». Η Ελλάδα κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση, διπλωματία και πλήρη σεβασμό της θαλάσσιας ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά καταδίκασε σθεναρά τις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις κατά του Μπαχρέιν, της Ιορδανίας, του Κουβέιτ, του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ, τονίζοντας ότι «οι άμαχοι δεν πρέπει να επωμίζονται το κόστος της στρατιωτικής κλιμάκωσης».
Έντονη αντιπαράθεση ΗΠΑ – Ιράν στον ΟΗΕ
Στο ίδιο Συμβούλιο Ασφαλείας εκτυλίχθηκε δραματική στιχομυθία μεταξύ του Αμερικανού πρέσβη και του Ιρανού αντιπροσώπου. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αμερικανός πρέσβης δήλωσε στον Ιρανό: «Το καθεστώς σας σκοτώνει χιλιάδες», ενώ ο τελευταίος απάντησε «Να είστε ευγενής». Η ατμόσφαιρα ήταν εξαιρετικά τεταμένη, αντανακλώντας την οξύτατη γεωπολιτική κρίση.
Τι ακολουθεί – Ο κόσμος κρατά την ανάσα του
Η δολοφονία του Χαμενεΐ αποτελεί σημείο καμπής για τη Μέση Ανατολή. Με τους Φρουρούς της Επανάστασης να ορκίζονται εκδίκηση, τις ΗΠΑ να κλιμακώνουν τις επιχειρήσεις και τη διεθνή κοινότητα να προσπαθεί να αποτρέψει έναν ολοκληρωτικό πόλεμο, οι επόμενες ώρες θα είναι καθοριστικές. Η ιστορία γράφεται αυτή τη στιγμή στη Μέση Ανατολή – και τα μάτια ολόκληρου του πλανήτη είναι στραμμένα εκεί.
