Σε μια κίνηση που αναμένεται να προκαλέσει σοβαρές τριβές στις σχέσεις Μαδρίτης-Ουάσιγκτον, η Ισπανία αρνήθηκε κατηγορηματικά να επιτρέψει τη χρήση των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στο έδαφός της για τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν, ενώ ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ εξαπέλυσε πρωτοφανή επίθεση καταδικάζοντας τη «μονομερή στρατιωτική δράση» των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
15 αμερικανικά αεροσκάφη εγκατέλειψαν τις ισπανικές βάσεις
Σύμφωνα με δεδομένα του ιστότοπου FlightRadar24, δεκαπέντε αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη αποχώρησαν από τις αεροπορικές βάσεις Ρότα και Μορόν στη νότια Ισπανία, από τη στιγμή που ξεκίνησαν οι συμμαχικές επιχειρήσεις κατά της Τεχεράνης. Τα περισσότερα από αυτά – κυρίως αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού Boeing KC-135 «Stratotanker» – κατευθύνθηκαν προς τη γερμανική βάση του Ραμστάιν, η οποία αποτελεί τον βασικό κόμβο των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Ευρώπη.
Συγκεκριμένα, εννέα αεροσκάφη ανεφοδιασμού αναχώρησαν την Κυριακή από τη βάση Μορόν με προορισμό τη Γερμανία. Δύο πτήσεις αναχώρησαν από τη ναυτική βάση της Ρότα προς τη νότια Γαλλία, ενώ άλλες τέσσερις πτήσεις από την ίδια βάση δεν εμφάνισαν τη διαδρομή τους στα συστήματα παρακολούθησης – γεγονός που ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι πρόκειται για επιχειρησιακές αποστολές.
Σάντσεθ: «Μπορεί κανείς να είναι κατά του καθεστώτος και κατά της επέμβασης»
Ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Ισπανίας δεν περιορίστηκε μόνο στην απαγόρευση χρήσης των βάσεων. Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Σάντσεθ καταδίκασε ταυτόχρονα και το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς και την αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική επέμβαση, τοποθετώντας την Ισπανία σε μια τρίτη, ανεξάρτητη θέση στη διεθνή σκηνή.
«Μπορεί κανείς να αντιταχθεί σε ένα μισαλλόδοξο καθεστώς και, ταυτόχρονα, σε μια αδικαιολόγητη και επικίνδυνη στρατιωτική επέμβαση», έγραψε χαρακτηριστικά ο Ισπανός πρωθυπουργός, απευθύνοντας έκκληση για «άμεση αποκλιμάκωση, σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και επανέναρξη του διαλόγου».
Η Μαδρίτη, με ξεκάθαρη γλώσσα, απέρριψε τη «μονομερή στρατιωτική δράση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ», προειδοποιώντας ότι ο κόσμος δεν αντέχει «έναν ακόμη παρατεταμένο και καταστροφικό πόλεμο» στη Μέση Ανατολή. Ταυτόχρονα, καταδίκασε και τις ενέργειες του ιρανικού καθεστώτος και των Φρουρών της Επανάστασης.
Αλμπαρές: «Οι βάσεις μας δεν θα χρησιμοποιηθούν»
Ο υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπαρές ήταν κατηγορηματικός: «Οι ισπανικές βάσεις δεν χρησιμοποιούνται γι’ αυτήν την επιχείρηση και δεν θα χρησιμοποιηθούν για οτιδήποτε δεν συμπεριλαμβάνεται σε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή για οτιδήποτε που δεν συμβαδίζει με τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών», δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο Telecinco. Οι βάσεις, αν και χρησιμοποιούνται από κοινού με τις ΗΠΑ, βρίσκονται υπό ισπανική κυριαρχία – ένα νομικό πλεονέκτημα που η κυβέρνηση Σάντσεθ αξιοποίησε πλήρως.
Η υπουργός Άμυνας Μαργαρίτα Ρόμπλες διευκρίνισε ότι τα αεροσκάφη που αποχώρησαν ήταν μόνιμα σταθμευμένα στην Ισπανία και δεν είχαν μεταφερθεί πρόσφατα για τις ανάγκες της επιχείρησης στο Ιράν.
Η Ισπανία ως «εξαίρεση» στη Δύση – Τι σημαίνει για την Ευρώπη
Η στάση της Μαδρίτης καθιστά την Ισπανία μια ξεκάθαρη εξαίρεση ανάμεσα στις δυτικές χώρες. Σε αντίθεση, η Βρετανία – που αρχικά είχε αρνηθεί τη χρήση των βάσεών της – τελικά ενέκρινε τη χρήση τους, με τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να κάνει λόγο για «συλλογική αυτοάμυνα». Η Γερμανία, μέσω της βάσης του Ραμστάιν, λειτουργεί ως ο κύριος κόμβος εφοδιασμού των αμερικανικών δυνάμεων.
Η ισπανική στάση ενδέχεται να επιδεινώσει περαιτέρω τις σχέσεις Μαδρίτης-Ουάσιγκτον, σε μια περίοδο που η κυβέρνηση Τραμπ αντιμετωπίζει κριτική ακόμα και εντός του Κογκρέσου για τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων χωρίς κοινοβουλευτική έγκριση. Ωστόσο, η κίνηση ενδέχεται να ενισχύσει τις φωνές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ζητούν μια αυτόνομη ευρωπαϊκή στάση απέναντι στη σύγκρουση, μακριά από την άκριτη υποστήριξη της αμερικανικής πολιτικής.
Η δήλωση Σάντσεθ – «Η Ισπανία θα είναι εκεί. Και η Ευρώπη πρέπει να είναι εκεί» – αποτελεί ένα σαφές μήνυμα: η Μαδρίτη φιλοδοξεί να ηγηθεί ενός ευρωπαϊκού μπλοκ που θα πιέσει για διπλωματική λύση, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ρήξη με τις ΗΠΑ.
