Η σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν εξαπλώνεται πέρα από τα σύνορα της Μέσης Ανατολής με ταχύτητα που προκαλεί ρίγη ανησυχίας στη διεθνή κοινότητα. Σειρήνες πολέμου ήχησαν τα μεσάνυχτα της Κυριακής στη Χάιφα και στην Άνω Γαλιλαία, ιρανικό drone χτύπησε τη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου, ενώ στο Πακιστάν 17 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε βίαιες διαδηλώσεις κατά τη διάρκεια εισβολών σε αμερικανικές διπλωματικές εγκαταστάσεις.
Η Χεζμπολάχ μπαίνει στον πόλεμο – Πύραυλοι από τον Λίβανο
Πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα ολόκληρης της σύγκρουσης. Βλήματα εκτοξεύτηκαν από τον Λίβανο προς το βόρειο Ισραήλ, ενεργοποιώντας σειρήνες στη Χάιφα και στις γύρω περιοχές, σύμφωνα με ανακοίνωση των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF).
Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης δεν διστάζουν να κατονομάσουν τη Χεζμπολάχ ως υπεύθυνη για την εκτόξευση, αν και η ίδια η οργάνωση δεν έχει ακόμα αναλάβει επίσημα την ευθύνη. Αν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για πρωτοφανή εξέλιξη: η Χεζμπολάχ δεν είχε εμπλακεί στον προηγούμενο πόλεμο Ισραήλ-Ιράν τον Ιούνιο, ενώ η εκτόξευση πυραύλων θα συνιστούσε παραβίαση της ειρηνευτικής συμφωνίας Ισραήλ-Λιβάνου που μεσολάβησαν οι ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2024.
Το γεγονός ότι οι σειρήνες ήχησαν στη Χάιφα – τη μεγαλύτερη πόλη του βόρειου Ισραήλ – δείχνει ότι δεν πρόκειται για απλή πρόκληση, αλλά για στρατιωτική κλιμάκωση πρώτου μεγέθους. Αν η Χεζμπολάχ ανοίξει δεύτερο μέτωπο, το Ισραήλ θα βρεθεί αντιμέτωπο με πολλαπλές απειλές ταυτόχρονα – κάτι που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον στρατηγικό σχεδιασμό της «Επικής Οργής».
Αιματοβαμμένες διαδηλώσεις στο Πακιστάν
Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το πεδίο της μάχης, ο πόλεμος βρήκε τρόπο να σπείρει τον θάνατο. Στο Πακιστάν – τη χώρα με τον δεύτερο μεγαλύτερο σιιτικό πληθυσμό στον κόσμο – ξέσπασαν βίαιες διαδηλώσεις μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, οδηγώντας σε τουλάχιστον 17 νεκρούς και 70 τραυματίες.
Στο Καράτσι, εκατοντάδες οργισμένοι διαδηλωτές αποπειράθηκαν να εισβάλουν στο αμερικανικό προξενείο. Σκαρφάλωσαν τοίχους, έσπασαν παράθυρα και σύμφωνα με ορισμένες μαρτυρίες επιχείρησαν να πυρπολήσουν το κτίριο, προτού αστυνομικοί τους απωθήσουν με εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων. Εννιά από τα θύματα σκοτώθηκαν από σφαίρες, σύμφωνα με δεδομένα νοσοκομείων.
Στη Γκίλγκιτ (βόρεια), 7 ακόμα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε συγκρούσεις. Στη Σκαρντού, διαδηλωτές πυρπόλησαν κτίριο του ΟΗΕ και τρία οχήματα. Στη Λαχόρη, χιλιάδες κατέκλυσαν τους δρόμους. Στην Ισλαμαμπάντ, 4.000 πολίτες κρατώντας φωτογραφίες του Χαμενεΐ διαδήλωσαν κοντά στην αμερικανική πρεσβεία, ενώ η αστυνομία έριξε προειδοποιητικά πυρά.
«Οι ηγέτες μας δεν είναι τίποτε άλλο εκτός από λακέδες των ΗΠΑ», δήλωσε αγανακτισμένη διαδηλώτρια στο Γαλλικό Πρακτορείο, ενώ ο πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ χαρακτήρισε τη δολοφονία του ιρανού ηγέτη «παραβίαση» του διεθνούς δικαίου.
Πετρέλαιο στα 82 δολάρια – Η παγκόσμια οικονομία σε αναταραχή
Οι αγορές αντέδρασαν ακαριαία. Με το άνοιγμα των ασιατικών συναλλαγών τη Δευτέρα, το Brent εκτοξεύτηκε στα 82 δολάρια το βαρέλι – άνοδος 13% σε μία νύχτα. Η τιμή του αμερικανικού αργού πετρελαίου (WTI) σημείωσε άλμα 12%, στα 75 δολάρια. Παράλληλα, τα futures μετοχών σε S&P 500, Nasdaq και Dow Jones υποχώρησαν πάνω από 1%.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ – από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου – παραμένει η μεγαλύτερη ανησυχία. Αναλυτές δεν αποκλείουν σενάριο ανόδου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι εάν οι εχθροπραξίες κλιμακωθούν περαιτέρω, με καταλυτικές επιπτώσεις στα καύσιμα, τα τρόφιμα και τον πληθωρισμό παγκοσμίως.
Η Ευρώπη σε ρόλο «πυροσβέστη»
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενίσχυσε τη ναυτική αποστολή «Aspides» στην Ερυθρά Θάλασσα με δύο επιπλέον γαλλικά πολεμικά πλοία. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ επιβεβαίωσε ότι η χώρα του αποδέχθηκε το αμερικανικό αίτημα να χρησιμοποιηθούν βρετανικές βάσεις για αμυντικά πλήγματα κατά ιρανικών πυραύλων – εξέλιξη που εξηγεί γιατί η βάση στο Ακρωτήρι βρέθηκε στο στόχαστρο.
Γαλλία, Γερμανία και Βρετανία – το λεγόμενο E3 – εξέδωσαν κοινή δήλωση ζητώντας προστασία αμάχων και επανέναρξη διαπραγματεύσεων. Η Κάγια Κάλας, Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, χαρακτήρισε «ασυγχώρητες» τις ιρανικές επιθέσεις. Από την πλευρά του, ο Σουλτανάτο του Ομάν – παραδοσιακός μεσολαβητής στη Μέση Ανατολή – δήλωσε ότι «η πόρτα της διπλωματίας παραμένει ανοικτή».
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα
Η Ελλάδα βρίσκεται σε αυξημένο συναγερμό. Η εκτόξευση πυραύλων προς την Κύπρο, η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο όπου δραστηριοποιούνται εκατοντάδες ελληνόκτητα πλοία, και η ραγδαία άνοδος του πετρελαίου αποτελούν τρεις άμεσες απειλές. Το ΚΥΣΕΑ έχει ήδη συνεδριάσει υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τους ομολόγους του σε Ουάσιγκτον, Λονδίνο και Βρυξέλλες.
Η κρίση δεν είναι πλέον γεωγραφικά περιορισμένη. Από τη Χάιφα μέχρι το Καράτσι, και από το Ακρωτήρι μέχρι τις αγορές πετρελαίου, ο πόλεμος στο Ιράν αλλάζει τον κόσμο σε πραγματικό χρόνο.
