Ένα εμβόλιο που χορηγείται δωρεάν στην Ελλάδα σε άτομα άνω των 60 ετών μπορεί να κρύβει πολύ περισσότερα από αυτά που ξέραμε μέχρι σήμερα. Μια μεγάλη αμερικανική μελέτη αποκαλύπτει ότι το εμβόλιο ενάντια στον έρπητα ζωστήρα δεν προστατεύει απλώς από τη λοίμωξη — φαίνεται να επιβραδύνει τη βιολογική γήρανση στους ηλικιωμένους ενηλίκους, ανοίγοντας μια εντελώς νέα σελίδα στην αντιγηραντική ιατρική.
Η μελέτη που αλλάζει τα δεδομένα
Ερευνητές της Σχολής Γεροντολογίας Leonard Davis του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας (USC) ανέλυσαν στοιχεία από πάνω από 3.800 εθελοντές ηλικίας 70 ετών και άνω, που συμμετείχαν στη μεγάλη αμερικανική μελέτη U.S. Health and Retirement Study. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: τα άτομα που είχαν λάβει το εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα παρουσίαζαν σαφή επιβράδυνση σε πολλαπλούς δείκτες βιολογικής γήρανσης σε σύγκριση με τους ανεμβολίαστους συνομηλίκους τους.
Και το πιο εντυπωσιακό; Τα οφέλη δεν ήταν παροδικά. Εθελοντές στους οποίους το εμβόλιο είχε χορηγηθεί τέσσερα ή και περισσότερα χρόνια πριν τη μέτρηση, συνέχιζαν να εμφανίζουν χαμηλότερους δείκτες γήρανσης.
Επτά παράμετροι, μία συμπέρασμα: Πιο αργό γήρας
Οι ερευνήτριες Γιουν Κι Κιμ και Εϊλίν Κρίμινς αξιολόγησαν επτά κρίσιμες παραμέτρους:
- Φλεγμονή — σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα στους εμβολιασμένους
- Έμφυτη ανοσία — η γενική άμυνα ενάντια στις λοιμώξεις
- Προσαρμοστική ανοσία — η εξειδικευμένη απόκριση σε παθογόνα
- Καρδιαγγειακή αιμοδυναμική — η ροή του αίματος
- Νευροεκφύλιση — οι δείκτες εκφυλισμού του νευρικού συστήματος
- Επιγενετική γήρανση — πιο αργή στους εμβολιασμένους
- Γήρανση μεταγραφώματος — αλλαγές στη γονιδιακή έκφραση
Σε κάθε μία από αυτές τις παραμέτρους, οι εμβολιασμένοι σημείωσαν καλύτερες επιδόσεις, ακόμα και μετά τον στατιστικό συνυπολογισμό κοινωνικο-δημογραφικών παραγόντων.
Το μυστικό λέγεται «inflammaging»
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά τη χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού, ένα φαινόμενο γνωστό στην ιατρική κοινότητα ως «inflammaging». Αυτή η «αθόρυβη» φλεγμονή, που δεν δημιουργεί εμφανή συμπτώματα, θεωρείται βασικός μοχλός πίσω από πολλές ασθένειες που σχετίζονται με τη γήρανση: καρδιοπάθειες, άνοια, μυοσκελετικά προβλήματα και γνωστική φθορά.
«Συμβάλλοντας στη μείωση αυτής της φλεγμονής — μέσω της πρόληψης της επανενεργοποίησης του ιού — το εμβόλιο μπορεί να παίξει ρόλο στην εξασφάλιση πιο υγιούς γήρανσης», εξήγησε η καθηγήτρια Κιμ.
Τι είναι ο έρπης ζωστήρας
Ο έρπης ζωστήρας προκαλείται από τον ίδιο ιό που προκαλεί την ανεμευλογιά στα παιδιά. Μετά τη νόσηση στην παιδική ηλικία, ο ιός παραμένει «κρυμμένος» στο νευρικό σύστημα για δεκαετίες, μέχρι να βρει ευκαιρία να ξυπνήσει — συνήθως μετά τα 50-60 χρόνια, όταν το ανοσοποιητικό σύστημα εξασθενεί.
Η λοίμωξη εκδηλώνεται με επώδυνα εξανθήματα, συνήθως σε μία πλευρά του κορμού ή του προσώπου, και μπορεί να οδηγήσει στη μεθερπητική νευραλγία: έναν χρόνιο, αφόρητο πόνο που διαρκεί μήνες ή και χρόνια μετά την υποχώρηση του εξανθήματος.
Εμβόλιο κατά της άνοιας;
Τα νέα ευρήματα έρχονται να προστεθούν σε ένα συνεχώς αυξανόμενο σώμα ερευνών που συνδέουν τον εμβολιασμό κατά του έρπητα ζωστήρα με μείωση του κινδύνου άνοιας και άλλων νευροεκφυλιστικών νόσων. Αν αυτό επιβεβαιωθεί και από μελλοντικές μελέτες, θα πρόκειται για μια πραγματική επανάσταση στην πρόληψη.
«Τα εμβόλια μπορούν να παίξουν ρόλο στην προαγωγή της υγιούς γήρανσης τροποποιώντας βιολογικά συστήματα πάνω και πέρα από την πρόληψη των λοιμώξεων», τόνισε η δρ Κιμ.
Δωρεάν στην Ελλάδα
Αξίζει να σημειωθεί ότι το εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα χορηγείται δωρεάν στη χώρα μας σε άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω. Υπό το φως των νέων δεδομένων, η σημασία αυτού του εμβολιασμού αποκτά εντελώς νέες διαστάσεις — όχι μόνο ως προστασία από μια επώδυνη λοίμωξη, αλλά ενδεχομένως και ως εργαλείο πρόληψης της γήρανσης.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Journals of Gerontology και οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται περαιτέρω μελέτες για την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων. Ωστόσο, τα πρώτα στοιχεία είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικά για όσους αναζητούν τρόπους να ζήσουν περισσότερο αλλά και καλύτερα.
