Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν εξέδωσε σαφές μήνυμα ότι αποκλείει προς το παρόν χερσαία εισβολή, ωστόσο διατήρησε την πίεση με αεροπορικές επιθέσεις και άφησε να εννοηθεί ότι η Ουάσιγκτον σχεδιάζει ήδη την επόμενη ημέρα της Τεχεράνης. Σε συνέντευξή του στο NBC News, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το ιρανικό καθεστώς «χαμένο σε όλα τα επίπεδα» και έστειλε μήνυμα ότι επιδιώκει την πλήρη ανατροπή της υπάρχουσας δομής εξουσίας.
Οι δηλώσεις Τραμπ για το Ιράν και την αποφυγή εδαφικής επιχείρησης
Καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή μπαίνει στην έβδομη ημέρα της, ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να σχολιάσει εκτενώς τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί περί ετοιμότητας για χερσαία εισβολή ως «άσκοπες» και «χαμένες». Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, μια τέτοια στρατιωτική επιλογή θα αποτελούσε απλώς «χάσιμο χρόνου», καθώς το ιρανικό καθεστώς έχει ήδη υποστεί συντριπτικές απώλειες.
«Έχουν χάσει τα πάντα. Έχουν χάσει το ναυτικό τους. Έχουν χάσει ό,τι μπορούσαν να χάσουν», τόνισε ο Τραμπ, υπογραμμίζοντας την υπεροχή των αμερικανικών δυνάμεων. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν επαρκή στρατιωτικά μέσα και πυρομαχικά για να συνεχίσουν τις αεροπορικές επιθέσεις με την ίδια ένταση, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Έχουμε τεράστια πυρομαχικά, τα οποία ο κόσμος δεν κατανοούσε. Διαθέτουμε τα περισσότερα που είχαμε ποτέ, και πολλά εξ αυτών βρίσκονται σε άλλες χώρες».
Η δήλωση αυτή αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η αμερικανική στρατηγική επικεντρώνεται στην αεροπορική υπεροχή και στις ακριβείς πλήξεις, αποφεύγοντας το ενδεχόμενο εμπλοκής χερσαίων δυνάμεων που θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρατεταμένη σύρραξη με απρόβλεπτες συνέπειες. Η προσέγγιση αυτή φαίνεται να ευθυγραμμίζεται με την επιθυμία της Ουάσιγκτον να επιτύχει τους στρατιωτικούς της στόχους χωρίς υπέρμετρο κόστος σε ανθρώπινες ζωές και πόρους.
Σχέδια για την επόμενη ημέρα της Τεχεράνης
Ίσως το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο των δηλώσεων του Τραμπ αφορά τα σχέδια για την μετα-πολεμική περίοδο στο Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν περιορίστηκε σε στρατιωτικά ζητήματα, αλλά προχώρησε σε πολιτικές θέσεις που καταδεικνύουν την επιθυμία της Ουάσιγκτον να διαμορφώσει την επόμενη ηγεσία της χώρας. «Θέλουμε να πάμε μέσα και να καθαρίσουμε τα πάντα», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Αμερική δεν επιθυμεί την ανάδειξη μιας ηγεσίας που θα μπορούσε να «ξαναχτίσει το ίδιο σύστημα μέσα σε δέκα χρόνια».
Σύμφωνα με τον Τραμπ, οι ΗΠΑ έχουν ήδη στο μυαλό τους συγκεκριμένα πρόσωπα που θα μπορούσαν να αναλάβουν την εξουσία μετά την πτώση του υπάρχοντος καθεστώτος. «Θέλουμε να έχουν έναν καλό ηγέτη. Έχουμε κάποια πρόσωπα που πιστεύω ότι θα έκαναν καλή δουλειά», ανέφερε, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει ονόματα ή λεπτομέρειες. Η διφορούμενη αυτή δήλωση προκάλεσε αμέσως ερωτήματα για το βάθος της αμερικανικής εμπλοκής στην εσωτερική πολιτική του Ιράν και την ύπαρξη πιθανών επαφών με αντιπολιτευόμενες ομάδες.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες «παρακολουθούν» αυτά τα πρόσωπα, προσπαθώντας να διασφαλίσουν ότι θα επιβιώσουν από τον πόλεμο. Η αποκάλυψη αυτή υποδηλώνει ότι η Ουάσιγκτον έχει ήδη προχωρήσει σε λεπτομερή σχεδιασμό για την επόμενη ημέρα, εντοπίζοντας και προστατεύοντας δυνητικούς συμμάχους εντός του Ιράν που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ρόλο στην μεταβατική περίοδο.
Αντικρουόμενα μηνύματα και διπλωματικές προεκτάσεις
Οι δηλώσεις του Τραμπ έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση των ΗΠΑ φαίνεται να εκπέμπει αντικρουόμενα σήματα σχετικά με τους τελικούς στόχους της στρατιωτικής επιχείρησης. Ενώ κορυφαίοι αξιωματούχοι της διοίκησης Τραμπ είχαν προηγουμένως δώσει πιο συγκρατημένα μηνύματα, ο ίδιος ο πρόεδρος φαίνεται να υιοθετεί μια πιο επιθετική ρητορική που θέτει σαφώς στο τραπέζι το ζήτημα της αλλαγής καθεστώτος.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η στάση αυτή ενδέχεται να προκαλέσει ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και σε περιφερειακούς συμμάχους, οι οποίοι προτιμούν μια πιο σταδιακή και διπλωματική προσέγγιση. Ωστόσο, η απόφαση του Τραμπ να αποκλείσει χερσαία εισβολή μπορεί να θεωρηθεί ως ένδειξη αυτοσυγκράτησης και στρατηγικής σύνεσης, αποφεύγοντας το σενάριο μιας παρατεταμένης κατοχής που θα μπορούσε να επαναλάβει τα λάθη του Ιράκ.
Η προσέγγιση της Ουάσιγκτον φαίνεται να συνδυάζει στρατιωτική ισχύ με πολιτικό σχεδιασμό, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει την υπεροχή της στον αέρα για να αποδυναμώσει το ιρανικό καθεστώς, ενώ ταυτόχρονα προετοιμάζει το έδαφος για μια μεταβατική διαδικασία. Η επιτυχία ενός τέτοιου σχεδίου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της διεθνούς υποστήριξης, της εσωτερικής κατάστασης στο Ιράν και της ικανότητας των αμερικανικών συμμάχων στην περιοχή να διαδραματίσουν εποικοδομητικό ρόλο.
Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή παραμένουν ρευστές και η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με προσοχή τις κινήσεις της αμερικανικής διοίκησης. Η ισορροπία μεταξύ στρατιωτικής αποτελεσματικότητας και διπλωματικής σύνεσης θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την έκβαση της κρίσης και τις μακροπρόθεσμες συνέπειές της για την περιφερειακή σταθερότητα και τις διεθνείς σχέσεις.
