Μια φράντζα μαλλιών ήταν αρκετή για να καταλήξει η Δέσποινα Μοιραράκη στο κελί ενός ιρανικού αστυνομικού τμήματος. Η επιχειρηματίας, που δραστηριοποιείται στον χώρο των περσικών χαλιών εδώ και δεκαετίες, αναφέρει το περιστατικό που έζησε και τις πραγματικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στη θεοκρατική χώρα της Μέσης Ανατολής.
Η ημέρα που η φράντζα έγινε αδίκημα
Ένα μόνο ίχνος της φράντζας των μαλλιών της ήταν ορατό κάτω από την παραδοσιακή μαντίλα που φορούσε. Αρκούσε για να προκαλέσει αντιδράσεις και να οδηγήσει σε ένα περιστατικό που η Μοιραράκη θυμάται ακόμη έντονα. Λόγω αυτής της ψιλής παραβίασης του κώδικα ένδυσης, κινδύνευσε ακόμη και με φυλάκιση έως ενός έτους.
Τελικά γλίτωσε τις σοβαρότερες συνέπειες, αλλά όχι χωρίς τίμημα. Κάθισε στο κελί μέχρι το βράδυ, δέχθηκε αυστηρή επίπληξη και αφέθηκε ελεύθερη μόνο χάρη σε παρεμβάσεις στενών συνεργατών της και τοπικών αξιωματούχων.
«Αν δεν ήμουν η Μοιραράκη, επιχειρηματίας με εισαγωγές με μεγάλο τζίρο από το Ιράν, ίσως να είχα μείνει εκεί», σχολίασε χαρακτηριστικά.
Οι νόμοι που ελέγχουν κάθε κίνηση
Στο Ιράν, ο θρησκευτικός νόμος και το Κοράνι απαγορεύουν εξαιρετικά αυστηρά να είναι σε κοινή θέα η σάρκα της γυναίκας. Γι’ αυτό οι γυναίκες υποχρεούνται να φορούν κάλτσες, γάντια και κάλυμμα που καταλαμβάνει σχεδόν το σύνολο του σώματος, αφήνοντας μόνο τα μάτια ανοιχτά.
Το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης έχει αναπτύξει ένα ευρύ δίκτυο ελέγχου. Συστήματα καμερών χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό όσων δεν τηρούν τους κανόνες ένδυσης. Κάθε παραβίαση, ακόμη και μικροσκοπική, μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.
«Η θέση της γυναίκας δεν υπάρχει», λέει χαραγμένο στη μνήμη της η Μοιραράκη. «Είναι αντικείμενο, είναι πράγμα». Δεν απολαμβάνουν ίσα δικαιώματα στο διαζύγιο, την κληρονομιά ή την επιμέλεια των παιδιών.
Η απαξίωση και η κατακραυγή
Η εμπειρία της Μοιραράκης δεν περιορίστηκε σε αυτό το περιστατικό. Όταν ταξίδευε επαγγελματικά στο Ιράν πριν από 35 χρόνια, οι Πέρσες έμποροι χαλιών δυσκολεύονταν να αποδεχθούν ότι έναντι τους στεκόταν μια γυναίκα επιχειρηματίας. «Με απαξίωσαν», θυμάται. «Εγώ δεν υπήρχα, δεν ήμουν ανθρώπινο ον».
Δεκαετίες αργότερα, τα πράγματα έχουν χειροτερέψει, όχι βελτιωθεί. Η δυσαρέσκεια απέναντι στο θεοκρατικό καθεστώς της χώρας έχει οδηγήσει πολλές γυναίκες να εγκαταλείψουν τη χώρα, αναζητώντας ελευθερία και ίσα δικαιώματα αλλού. «Είναι θρησκευτική δικτατορία», κρίνει με βεβαιότητα η επιχειρηματίας.
Παρά τις δυσκολίες, η Μοιραράκη διατηρεί μια δεκαετή επαγγελματική σχέση με το Ιράν, συνδεδεμένη με τη μεταπώληση χειροποίητων περσικών χαλιών.
