Η ΕΣΕΕ δημοσίευσε νέα ανάλυση για τις επιπτώσεις της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν στο διεθνές εμπόριο. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κρίσιμα για την παγκόσμια οικονομία.
Η κρίση απειλεί τις θαλάσσιες διαδρομές
Το τμήμα Διεθνών Σχέσεων της ΕΣΕΕ ανέλυσε τις πιθανές συνέπειες της αυξανόμενης έντασης στη Μέση Ανατολή. Η νέα περίοδος γεωπολιτικής αστάθειας απειλεί τις ενεργειακές αγορές, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου—περίπου 20 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Το ίδιο ποσοστό ισχύει και για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) που κινείται παγκοσμίως.
Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα της περιοχής θα ανέβαζαν τις τιμές ενέργειας. Το κόστος μεταφοράς θα αυξανόταν σημαντικά. Το διεθνές εμπόριο θα επιβραδυνόταν αισθητά σε όλο τον κόσμο.
Ήδη καταγράφονται πρώτες επιπτώσεις. Τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου για τα πλοία έφθασαν το 3% της αξίας του πλοίου, από 0,25% προηγουμένως. Δεξαμενόπλοια και πλοία LNG παραμένουν αγκυροβολημένα. Συσσωρευμένες καθυστερήσεις χτυπούν τον παγκόσμιο στόλο.
Τρία σενάρια για τη διέξοδο της κρίσης
Η ΕΣΕΕ κατέταξε τις πιθανές εξελίξεις σε τρία σενάρια. Το κάθε ένα έχει διαφορετικές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία.
Σενάριο 1 – Σύντομη κρίση: Αν η έntαση διαρκέσει λίγες ημέρες ή εβδομάδες, οι επιπτώσεις θα παραμείνουν περιορισμένες και βραχυπρόθεσμες. Μία μέτρια διαταραχή στις ενεργειακές ροές θα μείωνε την παγκόσμια ανάπτυξη κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα. Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ και την Ευρωζώνη θα άνηκε κατά 0,3-0,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Σενάριο 2 – Μέτρια διαταραχή: Παρατεταμένη ένταση χωρίς πλήρη αποκλεισμό των Στενών. Επιθέσεις σε πλοία ή υποδομές θα ανέβαζαν τα ασφάλιστρα μεταφοράς. Οι τιμές του πετρελαίου θα κινούνταν γύρω στα 80 δολάρια το βαρέλι πριν υποχωρήσουν σταδιακά.
Σενάριο 3 – Παρατεταμένη σύγκρουση: Το ακραίο σενάριο περιλαμβάνει σοβαρό ενεργειακό σοκ. Μία περιφερειακή σύγκρουση μεγάλης διάρκειας θα επηρέαζε ουσιαστικά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Πώς θα αντιδράσει η Ελλάδα
Η Ελλάδα δεν είναι άσχετη με τα ενεργειακά ζητήματα. Ως χώρα με ναυτιλιακή παράδοση και εμπορικές συνδέσεις, θα επηρεαστεί από διαταραχές στο διεθνές εμπόριο. Η σταθερότητα της περιοχής παραμένει επιτακτική για τα ελληνικά συμφέροντα.
Η διάρκεια της κρίσης θα είναι καθοριστική. Η χρηματοπιστωτική διασύνδεση των οικονομιών και η εξάρτηση από τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες δημιουργούν νέες ευπάθειες. Η Ελλάδα, ως μέλος του ευρωζωνικού συστήματος, θα ακολουθούσε τις γενικές τάσεις που περιγράφονται στα σενάρια της ΕΣΕΕ.
