Οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύθηκαν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εισέρχεται στη δέκατη ημέρα του. Το σοκ των ενεργειακών αγορών θα χτυπήσει γρήγορα τα ελληνικά νοικοκυριά, ξεκινώντας από την αντλία και φτάνοντας στα τρόφιμα.
Ιστορικές ανατιμήσεις στο πετρέλαιο
Το πετρέλαιο Μπρεντ άγγιξε τα 119,50 δολάρια το βαρέλι στις 9 Μαρτίου, σημειώνοντας άνοδο 27% σε ημερήσια βάση. Το αμερικανικό WTI κινήθηκε με παρόμοια δυναμική, φτάνοντας τα 119,43 δολάρια. Αυτές είναι οι υψηλότερες τιμές από τα μέσα του 2022, όταν είχε κηρυχθεί η ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Παράλληλα, το φυσικό αέριο στην Ευρώπη καταγράφει άνοδο έως 30%, με τα ολλανδικά συμβόλαια να διαπραγματεύονται αυξημένα κατά 20% στα 64 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Αυτή είναι η μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδος από την τελευταία ενεργειακή κρίση.
Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ έχουν ήδη ξεκινήσει να περιορίζουν την παραγωγή τους. Το Ιράκ έχει μειώσει την παραγωγή του κατά 60%, σύμφωνα με δεδομένα του Bloomberg, καθώς τα αποθέματά τους γεμίζουν και δεν μπορούν να εξάγουν μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Τι σημαίνει αυτό για τους Έλληνες καταναλωτές
Η μέση τιμή της αμόλυβδης κινείται κοντά στο 1,80 ευρώ το λίτρο στην Ελλάδα, χωρίς ακόμη να έχουν αποτυπωθεί τα χτυπήματα της Δευτέρας. Κάθε αύξηση κατά 10 δολάρια στο διεθνές πετρέλαιο μεταφράζεται σε αρκετά λεπτά του ευρώ στη λιανική τιμή των καυσίμων.
Το καλοκαίρι του 2022, στο αποκορύφωμα της προηγούμενης κρίσης, η αμόλυβδη είχε ξεπεράσει τα 2,40 ευρώ το λίτρο —το υψηλότερο επίπεδο που είχε καταγραφεί ποτέ. Η ελληνική αγορά δείχνει ότι οι αυξήσεις περνούν πιο γρήγορα στη λιανική από ό,τι οι μειώσεις, γεγονός που σημαίνει ότι ο καταναλωτής θα αισθανθεί το σοκ μέσα σε λίγες ημέρες.
Το κύμα ανατιμήσεων δεν σταματά στην αντλία. Τα φορτηγά, τα πλοία που τροφοδοτούν τα νησιά και οι αεροπορικές εταιρείες θα επιβάρυνθούν άμεσα, γεγονός που θα ανατιμήσει τις μεταφορές και τελικά τα τρόφιμα και τα βασικά αγαθά.
Δράση της G7 και προοπτικές σταθερότητας
Οι χώρες της G7 ξεκίνησαν έκτακτες συζητήσεις για την αποδέσμευση στρατηγικών πετρελαϊκών αποθεμάτων και τη συντονισμένη δράση μέσω του International Energy Agency. Τρεις χώρες του συμφώνου, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, έχουν ήδη εκφράσει στήριξη στην πρόταση.
Τα αποτελέσματα αυτής της δράσης ήδη κάνουν το γύρο των αγορών. Μετά το δημοσίευμα περί πιθανής αποδέσμευσης αποθεμάτων, οι τιμές του πετρελαίου άρχισαν να περιορίζουν την εκτόξευσή τους, υποδηλώνοντας ότι η διεθνής κοινότητα είναι κινητοποιημένη.
Η αναλυτής της Rabobank, Φλόρενς Σμιτ, εκτιμά ότι οι διαταραχές στην προσφορά μπορεί να διαρκέσουν περίπου τρεις μήνες. Αυτή η αναμενόμενη διάρκεια ενισχύει την αναγκαιότητα δράσης για τη συνθήκη των αγορών και την προστασία των καταναλωτών.
