Ο διάσημος σεφ Ρενέ Ρετζέπι παραιτήθηκε από το Noma, το βραβευμένο εστιατόριο της Κοπεγχάγης. Η απόφαση ήρθε μετά το άρθρο των New York Times που αποκάλυψε καταγγελίες 35 πρώην εργαζομένων για βία και ψυχολογική κακοποίηση.
Χτυπήματα, απειλές και εκφοβισμός στην κουζίνα
Οι καταγγελίες περιγράφουν σκληρή πραγματικότητα. Εργαζόμενοι κατήγγειλαν ότι ο Ρετζέπι τους χτυπούσε στο πρόσωπο, τους τρυπούσε με εργαλεία κουζίνας και τους έσπρωχνε βίαια στους τοίχους. Ο εκφοβισμός περιλάμβανε δημόσιο εξευτελισμό, προσβολές για το σώμα και απειλές ότι θα «μαύριζε» εργαζομένους στον κλάδο.
Χαρακτηριστικό περιστατικό έγινε το Φεβρουάριο του 2014. Ο σεφ διέταξε όλο το προσωπικό να βγει στο κρύο, ενώ έσπρωχνε μπροστά του έναν νεαρό sous-chef που είχε βάλει μουσική χωρίς άδεια. Απλήρωτοι ασκούμενοι δούλευαν έως 16 ώρες την ημέρα.
Ο Ρετζέπι απειλούσε ότι θα προκαλέσει την απέλαση οικογενειών εργαζομένων ή ότι θα απολύσει συγγενείς τους από άλλες επιχειρήσεις. Το κλίμα φόβου διατηρούνταν συστηματικά.
American Express και Blackbird διέκοψαν τη χορηγία
Οι επιπτώσεις ήρθαν άμεσα. Η American Express και η Blackbird απέσυραν τη χρηματοδότησή τους από το εστιατόριο. Διαμαρτυρίες ξέσπασαν έξω από το pop-up του Noma στο Λος Άντζελες, στη γειτονιά Silver Lake.
Ο Ρετζέπι ανακοίνωσε την παραίτησή του μέσω Instagram. «Αποφάσισα να κάνω ένα βήμα πίσω», έγραψε, προσθέτοντας ότι αναλαμβάνει την ευθύνη για τις πράξεις του. Παραιτήθηκε επίσης από το διοικητικό συμβούλιο του MAD, του μη κερδοσκοπικού οργανισμού που ίδρυσε το 2011.
«Μια συγγνώμη δεν αρκεί», παραδέχτηκε ο σεφ. Η ομάδα του Noma θα συνεχίσει τη λειτουργία στο Λος Άντζελες χωρίς τη δική του παρουσία.
Εξαντλημένες κρατήσεις παρά το σκάνδαλο
Το εστιατόριο λειτουργεί 23 χρόνια και κέρδισε διεθνή αναγνώριση για τη «Νέα σκανδιναβική κουζίνα». Παρά τις αποκαλύψεις, οι κρατήσεις για τη σειρά δείπνων στο Λος Άντζελες εξαντλήθηκαν σε λίγα λεπτά. Το κόστος έφτανε τα 1.500 δολάρια ανά άτομο.
Η υπόθεση ανοίγει συζήτηση για την κουλτούρα εργασίας στην υψηλή γαστρονομία. Δεκάδες εργαζόμενοι βρήκαν το κουράγιο να μιλήσουν δημόσια μετά από χρόνια σιωπής.
