Ο πόλεμος με το Ιράν δημιουργεί ρήγματα στο στρατόπεδο του Ντόναλντ Τραμπ. Ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, δύο από τους πιο σταθερούς συμμάχους του Αμερικανού προέδρου, κρατούν πλέον εμφανείς αποστάσεις από τη στρατιωτική επιχείρηση στον Περσικό Κόλπο.
Ο Βανς αποφεύγει τα φώτα της δημοσιότητας
Πέρασαν 14 μέρες από την έναρξη των επιθέσεων και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ δεν έχει εμφανιστεί δημόσια για να υπερασπιστεί την απόφαση. Τον Ιούνιο, λίγες ώρες μετά τις πρώτες επιδρομές στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, ο Βανς έσπευδε σε τηλεοπτικά στούντιο για να επαινέσει την πρωτοβουλία. Σήμερα η σιωπή του είναι εκκωφαντική.
Το CNN αποκαλύπτει ότι ο Βανς είχε αρχικά αρνητική στάση για έναν νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Άλλαξε γνώμη μόνο όταν ο Τραμπ τάχθηκε υπέρ της στρατιωτικής δράσης. Ως γερουσιαστής το 2023, υποστήριζε ότι ο Τραμπ ήταν επιτυχημένος πρόεδρος επειδή έμενε μακριά από πολέμους. Το 2024 χαρακτήριζε έναν πόλεμο με το Ιράν «τεράστια σπατάλη πόρων».
Όταν ο Τραμπ ρωτήθηκε αν υπάρχει διαφωνία με τον αντιπρόεδρό του, απάντησε: «Τα πάμε πολύ καλά σε αυτό», για να προσθέσει αμέσως: «Ίσως ήταν φιλοσοφικά λίγο διαφορετικός από εμένα». Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Βανς κρατά αποστάσεις έχοντας υπόψη την προεδρική εκστρατεία του 2028, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν χαμηλή υποστήριξη στον πόλεμο.
Ο Μερτς αλλάζει τόνο
Ο Γερμανός καγκελάριος ήταν από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που στάθηκε στο πλευρό του Λευκού Οίκου. Πριν λίγες ημέρες, κατά την επίσκεψή του στην Ουάσινγκτον, δήλωνε ότι βρισκόταν «στην ίδια σελίδα» με τον Τραμπ. Χθες Παρασκευή, κατά τη διάρκεια επίσκεψης στη Νορβηγία, χρησιμοποίησε τον πιο επικριτικό τόνο μέχρι σήμερα.
«Ο πόλεμος εγείρει μεγάλα ερωτήματα για την ασφάλεια, έχει τεράστιο αντίκτυπο στο ενεργειακό μας κόστος και μπορεί να προκαλέσει μετανάστευση μεγάλης κλίμακας», υποστήριξε ο Μερτς. Η στάση του έρχεται σε αντίθεση με Ευρωπαίους ομολόγους του όπως ο Ισπανός Πέδρο Σάντσες και ο Γάλλος Εμανουέλ Μακρόν, που καταδίκασαν τις επιθέσεις από την πρώτη στιγμή.
Οικονομικό και προσφυγικό κόστος
Ο Μερτς φοβάται ότι ο πόλεμος θα επιδεινώσει τα οικονομικά δεινά της Γερμανίας. Ο μεταποιητικός τομέας της χώρας δέχεται ήδη πλήγμα λόγω αυξανόμενου ενεργειακού κόστους. Η οικονομολόγος Βερόνικα Γκριμ προειδοποίησε στην εφημερίδα Handelsblatt ότι «εξανεμίζονται για άλλη μια φορά οι ελπίδες της Γερμανίας για επιστροφή στην ανάπτυξη».
Το προσφυγικό ζήτημα αποτελεί επίσης πηγή ανησυχίας. Μελέτη του Ιδρύματος Rockwool δείχνει ότι το 28% των Ιρανών που εγκαταλείπουν τη χώρα τους επιλέγουν τη Γερμανία ως προορισμό. Η χώρα φιλοξενεί ήδη μεγάλο πληθυσμό Ιρανών προσφύγων. Η πίεση αυξάνεται τη στιγμή που το ακροδεξιό κόμμα AfD τείνει να γίνει η πιο δημοφιλής πολιτική δύναμη.
Τόσο ο Βανς όσο και ο Μερτς αντιμετωπίζουν πλέον το δίλημμα μεταξύ πίστης στον σύμμαχο και πολιτικής επιβίωσης. Η απομάκρυνσή τους από τη ρητορική του Τραμπ δείχνει ότι το κόστος του πολέμου με το Ιράν αρχίζει να γίνεται ορατό.
