Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, αγόρασε πολυτελή ακίνητα στο Λονδίνο με δάνειο 42 εκατομμυρίων ευρώ από εταιρεία που ελέγχεται από Ισραηλινούς επιχειρηματίες. Η αποκάλυψη ρίχνει φως στις επιχειρηματικές δραστηριότητες της ιρανικής ηγεσίας στην Ευρώπη, παρά τις διεθνείς κυρώσεις.
Η συναλλαγία-μαμούθ στη βρετανική πρωτεύουσα
Ο Μοτζτάμπα, που θεωρείται πιθανός διάδοχος του πατέρα του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, εξασφάλισε χρηματοδότηση ύψους 42 εκατομμυρίων ευρώ για την απόκτηση ακινήτων premium στο Λονδίνο. Το δάνειο προήλθε από ευρωπαϊκή εταιρεία με Ισραηλινούς μετόχους. Τα ακίνητα βρίσκονται σε αριστοκρατικές συνοικίες της βρετανικής πρωτεύουσας και εκτιμώνται σε δεκάδες εκατομμύρια λίρες. Η συναλλαγή ολοκληρώθηκε μέσω πολύπλοκου δικτύου offshore εταιρειών.
Η χρηματοδότηση από ισραηλινούς επενδυτές προκαλεί εντύπωση, καθώς το Ιράν και το Ισραήλ βρίσκονται σε κατάσταση επίσημης εχθρότητας. Το Ιράν δεν αναγνωρίζει το Ισραήλ ως κράτος και υποστηρίζει οργανώσεις που το πολεμούν. Παρά την πολιτική ρητορική, τα οικονομικά δίκτυα φαίνεται να λειτουργούν σε διαφορετική λογική.
Ερωτήματα για τα περιουσιακά στοιχεία της ιρανικής ελίτ
Η αποκάλυψη τροφοδοτεί την κριτική εντός του Ιράν, όπου εκατομμύρια πολίτες αντιμετωπίζουν οικονομική δυσπραγία λόγω κυρώσεων και πληθωρισμού. Οι μισθοί έχουν συρρικνωθεί δραματικά σε αγοραστική δύναμη, ενώ τα βασικά αγαθά ακριβαίνουν συνεχώς. Ταυτόχρονα, μέλη της ηγετικής ελίτ επενδύουν σε ακίνητα και πολυτελείς περιουσίες στο εξωτερικό.
Ο Μοτζτάμπα, 55 ετών, διατηρεί χαμηλό προφίλ στο Ιράν αλλά θεωρείται φαβορί για τη διαδοχή του 86χρονου πατέρα του. Έχει αναλάβει κρίσιμο ρόλο στις θρησκευτικές και πολιτικές δομές της χώρας. Οι περιουσίες του παραμένουν αδιαφανείς, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα ανώτατα στελέχη του καθεστώτος.
Πώς αντιδρά η Ευρώπη
Η Βρετανία έχει επιβάλει κυρώσεις σε δεκάδες ιρανούς αξιωματούχους και οντότητες. Οι ευρωπαϊκές αρχές εντείνουν τους ελέγχους σε συναλλαγές που συνδέονται με το ιρανικό καθεστώς. Το Λονδίνο παραμένει όμως δημοφιλής προορισμός για επενδύσεις σε ακίνητα από πολιτικά εκτεθειμένα πρόσωπα παγκοσμίως.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι τα χρηματοοικονομικά δίκτυα που χρησιμοποιούνται για τέτοιες συναλλαγές είναι εξαιρετικά περίπλοκα. Οι offshore εταιρείες και οι ενδιάμεσοι κρύβουν την πραγματική ιδιοκτησία. Η διαφάνεια παραμένει περιορισμένη, παρά τις προσπάθειες ρύθμισης.
Η υπόθεση αναμένεται να προκαλέσει νέες πιέσεις για αυστηρότερους ελέγχους στις επενδύσεις σε ευρωπαϊκά ακίνητα. Παράλληλα, εντείνει τη συζήτηση για τον τρόπο που η ιρανική ηγεσία διαχειρίζεται τα περιουσιακά της στοιχεία, ενώ ο λαός υφίσταται τις συνέπειες της διεθνούς απομόνωσης.
