Ο Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, έχασε τη ζωή του από ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα στην Τεχεράνη. Η κατοικία του στην περιοχή Παρντίς ισοπεδώθηκε, ενώ η σορός του ταυτοποιήθηκε από το δαχτυλίδι που φορούσε. Τώρα ανοίγει η μάχη για τη διαδοχή Λαριτζανί στην ηγεσία της χώρας, με δύο σκληροπυρηνικά στελέχη να διεκδικούν τον ρόλο.
Οι διάδοχοι: Ρεζαΐ και Τζαλίλι στην πρώτη γραμμή
Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, 71 ετών, βρίσκεται σε πρώτο πλάνο. Υπηρέτησε πάνω από 15 χρόνια ως αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) και πρόσφατα ανέλαβε στρατιωτικός σύμβουλος του νέου ανώτατου ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Ο Ρεζαΐ δήλωσε τον Μάρτιο ότι τα αμερικανικά πλοία δεν θα επιτρέπεται να εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο, προαναγγέλλοντας αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ.
Ο Σαΐντ Τζαλίλι, 60 ετών, θεωρείται επίσης ισχυρός υποψήφιος. Διετέλεσε επικεφαλής διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα από το 2007 έως το 2013, με σκληρή στάση απέναντι στη Δύση. Έχασε το δεξί του πόδι στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ, γεγονός που του χάρισε το προσωνύμιο «Ζωντανός Μάρτυρας». Το 2013 κατέλαβε την τρίτη θέση στις προεδρικές εκλογές και παραμένει βασική φωνή του σκληροπυρηνικού μπλοκ.
Στρατιωτικοποίηση και περιφερειακές εντάσεις
Η απώλεια του Λαριτζανί στερεί από την Τεχεράνη μία από τις πιο διορατικές φωνές της. Ο 67χρονος αξιωματούχος είχε αναδειχθεί de facto ηγέτης της χώρας μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου. Αναλυτές εκτιμούν ότι η ηγεσία του Ιράν μπορεί να στραφεί σε πιο στρατιωτικοποιημένη κατεύθυνση, χωρίς την εξισορροπητική προσέγγιση που εκπροσωπούσε ο Λαριτζανί.
Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, Αμίρ Χαταμί, απείλησε με αποφασιστικά αντίποινα. Η κηδεία του Λαριτζανί και του Γκολαμρεζά Σολεϊμανί, διοικητή των δυνάμεων Μπασίτζ που επίσης σκοτώθηκε, πραγματοποιείται σε κλίμα εθνικού πένθους στην Τεχεράνη. Οι δύο διάδοχοι, Ρεζαΐ και Τζαλίλι, εκπροσωπούν μια πιο αδιάλλακτη γραμμή απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Επιπτώσεις στη διπλωματία και τον πόλεμο
Ο Λαριτζανί είχε γίνει ορατό σύμβολο του καθεστώτος. Συμμετείχε σε δημόσια συγκέντρωση την περασμένη εβδομάδα, παρότι αποτελούσε βασικό στόχο του Ισραήλ από τις 28 Φεβρουαρίου. Ήταν ενεργός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προκαλώντας τον Ντόναλντ Τραμπ και προειδοποιώντας τους μουσουλμάνους του Περσικού Κόλπου: «Η Αμερική δεν σας είναι πιστή και το Ισραήλ είναι εχθρός σας».
Ειδικοί λένε ότι ο θάνατός του δυσκολεύει οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Ο Χαμιντρεζά Αζίζι του Γερμανικού Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων τόνισε: «Προσωπικότητες με τόσο πολυδιάστατη εμπειρία δεν αντικαθίστανται εύκολα». Η Ισλαμική Δημοκρατία σχεδιάστηκε να επιβιώνει από την απώλεια ατόμων, αλλά η κενή θέση του Λαριτζανί αλλάζει τις ισορροπίες εξουσίας στην Τεχεράνη και την περιοχή.
