Το γεωγραφικό πλεονέκτημα του Ιράν στη σύγκρουση με ΗΠΑ και Ισραήλ αναδεικνύουν δύο ειδικοί σε νέες αναλύσεις τους. Η Τεχεράνη ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ και μπορεί να κρατά την πίεση για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ η Ουάσιγκτον στερείται σαφούς πολιτικής στρατηγικής.
Τα Στενά του Ορμούζ ως όπλο της Τεχεράνης
Ο Αντρέας Κριγκ, αναπληρωτής καθηγητής στο King’s College του Λονδίνου, τονίζει ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης λειτουργεί ως δίκτυο και όχι ως συμβατικός στρατός. Το Ιράν ελέγχει τη βόρεια ακτή ενός από τα κρισιμότερα ενεργειακά σημεία παγκοσμίως. Αυτό του δίνει επιρροή στην παγκόσμια οικονομία και καθιστά αδύνατη την ταχεία στρατιωτική λύση.
Η αποστολή 2.500 Αμερικανών πεζοναυτών στα νησιά των Στενών δεν αλλάζει την εικόνα, σύμφωνα με τον Κριγκ. Οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του νησιού Χαργκ έχουν δεχθεί επιθέσεις αλλά παραμένουν άθικτες. Οποιαδήποτε απόβαση θα προκαλέσει κλιμάκωση και αντίποινα σε ολόκληρο τον Κόλπο.
Οι περισσότερες επιθέσεις με πυραύλους και drones εκτοξεύονται από την ενδοχώρα. Ο έλεγχος μικρών νησιών, ακόμα και εκείνων που κατέλαβε το Ιράν το 1979, δεν εξουδετερώνει την απειλή. Η κατάληψη της βόρειας ακτής θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη λόγω του δύσβατου εδάφους, όπως έδειξαν οι τακτικές των Χούθι στο Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Στρατιωτικοί υπολογισμοί χωρίς πολιτικό σχέδιο
Ο Ρος Χάρισον, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής της Ουάσιγκτον, επισημαίνει ότι η αμερικανική προσέγγιση καθοδηγείται από στρατιωτικούς υπολογισμούς. Η Ουάσιγκτον μετρά την επιτυχία με στρατιωτικούς δείκτες, όχι με πολιτικά κριτήρια. Ο μακροπρόθεσμος στόχος παραμένει ασαφής.
Οι ΗΠΑ αντιμετώπισαν στο παρελθόν σοβαρές προκλήσεις στην περιοχή. Χρειάστηκε να συνεργαστούν με το Ομάν για να μεσολαβήσουν σε κατάπαυση του πυρός. Η αρχική πολιτική αιτιολόγηση του πολέμου φαίνεται να έχει ξεθωριάσει, σύμφωνα με τον Χάρισον.
Η αξιοπιστία της Ουάσιγκτον τίθεται σε αμφισβήτηση. Δεν είναι σαφές αν η αμερικανική πλευρά πιστεύει ότι μπορεί να κλιμακώσει περαιτέρω τη σύγκρουση ή να αποδεκατίσει τον ιρανικό στρατό και στη συνέχεια να κηρύξει νίκη.
Ασύμμετρη σύγκρουση με άγνωστη κατάληξη
Το Ιράν χρησιμοποιεί τακτικές αντοχής για να αποσπάσει παραχωρήσεις. Η γεωγραφία του δίνει ισχυρό χαρτί διαπραγμάτευσης. Η σύγκρουση εξελίσσεται ασύμμετρα, με το Ιράν να αποφεύγει τη συμβατική αντιπαράθεση και να στηρίζεται σε δικτυωμένες δομές.
Οι αναλυτές συμφωνούν ότι η στρατιωτική λύση είναι μακριά. Το έδαφος ευνοεί την Τεχεράνη, ενώ η Ουάσιγκτον αναζητά εξόδους χωρίς να έχει καθορίσει το επιθυμητό πολιτικό αποτέλεσμα. Η διπλωματική οδός μέσω περιφερειακών συμμάχων όπως το Ομάν φαίνεται πιο ρεαλιστική από την κλιμάκωση.
