Μύκητες μπορούν να επηρεάσουν τον σχηματισμό βροχής στα σύννεφα. Διεθνής ομάδα ερευνητών εντόπισε πρωτεΐνες που πυροδοτούν παγοποίηση σε υψηλές θερμοκρασίες. Η ανακάλυψη ανοίγει νέους δρόμους για ασφαλέστερο έλεγχο του καιρού.
Πρωτεΐνες μυκήτων παγώνουν το νερό
Οι επιστήμονες του Virginia Tech, Xiaofeng Wang και Boris A. Vinatzer, εντόπισαν το υπεύθυνο γονίδιο στους μύκητες της οικογένειας Mortierellaceae. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Science Advances. Οι πρωτεΐνες λειτουργούν ως πυρήνες παγοποίησης, αναγκάζοντας τα σταγονίδια νερού να γίνουν κρύσταλλοι πάγου.
Η σπορά νεφών χρησιμοποιεί σήμερα ιωδιούχο άργυρο για να προκαλέσει βροχή. Τα σωματίδια απελευθερώνονται στα σύννεφα, παγώνουν το νερό, οι κρύσταλλοι μεγαλώνουν και πέφτουν ως βροχή. Το πρόβλημα είναι ότι ο ιωδιούχος άργυρος είναι εξαιρετικά τοξικός.
Ασφαλέστερη εναλλακτική από τη φύση
Οι μυκητιακές πρωτεΐνες θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τα τοξικά χημικά. «Αν παράγουμε φθηνά αρκετή ποσότητα αυτής της πρωτεΐνης, θα κάνουμε τη σπορά νεφών πολύ πιο ασφαλή», δήλωσε ο Vinatzer. Ο καθηγητής της Σχολής Επιστημών Φυτών και Περιβάλλοντος εξήγησε ότι η μαζική παραγωγή είναι το επόμενο βήμα.
Οι μυκητιακές πρωτεΐνες είναι ελεύθερες κυττάρων, σε αντίθεση με τις βακτηριακές. Αυτό τις κάνει ευκολότερες στη χρήση και πιο αποδοτικές. Οι επιστήμονες γνωρίζουν από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 ότι οι μύκητες δημιουργούν πάγο. Οι σημερινές τεχνολογίες αλληλούχισης DNA επέτρεψαν τον εντοπισμό του συγκεκριμένου γονιδίου.
Το γονίδιο ήρθε από βακτήρια
Η ανάλυση έδειξε ότι το γονίδιο προήλθε από οριζόντια μεταφορά γονιδίων. Ένας πρόγονος των μυκήτων το απέκτησε από βακτήρια πριν από εκατοντάδες χιλιάδες, πιθανώς εκατομμύρια χρόνια. «Δεν περίμενα ποτέ ότι αυτό το μυκητιακό γονίδιο είχε βακτηριακή προέλευση», παραδέχθηκε ο Vinatzer.
Το γονίδιο έχει εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου και έχει γίνει πιο αποτελεσματικό. Το ακριβές όφελος για τους μύκητες παραμένει άγνωστο. Η βελτίωση όμως αυξάνει την αξία του για εφαρμογές ελέγχου καιρού. Οι ερευνητές εξετάζουν τώρα τρόπους μαζικής παραγωγής της πρωτεΐνης.
