Η ενεργειακή κρίση επιστρέφει και φέρνει στο τραπέζι ριζικά μέτρα. Ασιατικές χώρες εφαρμόζουν ήδη τετραήμερη εβδομάδα εργασίας, υποχρεωτική τηλεργασία και κατάργηση της γραβάτας στους δημόσιους υπαλλήλους. Η Ευρώπη παρακολουθεί με αμηχανία, ενώ οι προτάσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας μιλούν για περιορισμό μετακινήσεων και μείωση ορίων ταχύτητας.
Τα δραστικά μέτρα της Ασίας
Οι ασιατικές οικονομίες που δοκιμάστηκαν πρώτες από την ενεργειακή κρίση έχουν προχωρήσει σε ανορθόδοξες λύσεις. Η τετραήμερη εργασία εφαρμόζεται σε δημόσιες υπηρεσίες, ενώ η τηλεργασία έχει γίνει υποχρεωτική σε πολλούς κλάδους. Σχολεία και πανεπιστήμια παρατείνουν τις διακοπές τους για μείωση της κατανάλωσης ενέργειας.
Ακόμα πιο εντυπωσιακές είναι οι αποφάσεις για διανομή καυσίμων με το δελτίο και η χαλάρωση του ενδυματολογικού κώδικα. Τα στελέχη του δημοσίου εμφανίζονται χωρίς σακάκι και γραβάτα, ώστε να μην χρειάζεται κλιματισμός στα γραφεία. Επιχειρηματικά ταξίδια ματαιώνονται μαζικά για εξοικονόμηση καυσίμων.
Οι προτάσεις για την Ευρώπη
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προτείνει στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συγκεκριμένα μέτρα. Η εργασία από το σπίτι έρχεται πρώτη στη λίστα, ακολουθούμενη από τη μείωση των ορίων ταχύτητας κατά 10 χιλιόμετρα την ώρα στους αυτοκινητόδρομους. Η αποφυγή αεροπορικών ταξιδιών όταν υπάρχουν εναλλακτικά μέσα συγκοινωνίας συμπληρώνει την εργαλειοθήκη.
Η Δανία έδωσε τον τόνο με δηλώσεις του υπουργού Κλίματος Λαρς Άαργκαρντ. «Παρακαλώ, παρακαλώ, παρακαλώ, αν δεν είναι απολύτως απαραίτητο να οδηγήσετε το αυτοκίνητο, μην το κάνετε», ζήτησε από τους πολίτες. Η αυτοσυγκράτηση θα ωφελήσει το πορτοφόλι και θα επεκτείνει τη διάρκεια των ενεργειακών αποθεμάτων.
Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση εξετάζει δοκιμασμένες συνταγές του 2022. Πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των καυσίμων και πιθανή επιστροφή του fuel pass βρίσκονται στο τραπέζι. Η επιδότηση των μέσων μαζικής μεταφοράς για περιορισμό της χρήσης ΙΧ ακούγεται επίσης.
Από τη θεωρία στην πράξη
Η Σύνοδος Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών έστειλε χλιαρά μηνύματα. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν παρουσίασε μείγμα επιδοτήσεων και ενισχύσεων, παρόμοιο με αυτό της κρίσης του 2022 μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Η αποτελεσματικότητα των μέτρων παραμένει αμφίβολη.
Η τηλεργασία και η μείωση της χρήσης ιδιωτικών οχημάτων θα μπορούσαν να φέρουν διπλό όφελος. Μείωση των εξόδων μετακίνησης για τα νοικοκυριά και παράλληλη εξοικονόμηση καυσίμων σε εθνικό επίπεδο. Το ερώτημα είναι αν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες είναι έτοιμες να δεχτούν περιοριστικά μέτρα που στην Ασία εφαρμόζονται ήδη.
Η κρίση δεν περιμένει. Όσο η Ευρώπη σκέφτεται, οι τιμές ανεβαίνουν και τα νοικοκυριά πιέζονται. Τα ανορθόδοξα μέτρα μπορεί να ακούγονται ακραία σήμερα, αλλά αύριο ίσως είναι μονόδρομος.
