Το πετρέλαιο Brent ξεπέρασε τα 112 δολάρια ανά βαρέλι την Παρασκευή 20 Μαρτίου, σημειώνοντας το υψηλότερο επίπεδο από το 2022. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί ράλι στις τιμές, παρά τις προσπάθειες ανάσχεσης της κρίσης από ΗΠΑ και Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Force majeure από Ιράκ και επιθέσεις στο Κουβέιτ
Το Ιράκ κήρυξε force majeure σε όλες τις παραδόσεις πετρελαίου, ενώ επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν διυλιστήρια του Κουβέιτ. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν υπό πίεση — μέσω αυτών διακινείται πάνω από 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ο Τραμπ απέρριψε την εκεχειρία με το Ιράν και καταστρώνει σχέδια για κατάληψη του νησιού Kharg.
Οι επενδυτές προεξοφλούν κατάρρευση της προσφοράς. Τα ασφάλιστρα γεωπολιτικού κινδύνου αυξήθηκαν, παρά την απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα του IEA. Η μείωση της διέλευσης των δεξαμενόπλοιων υπερίσχυσε των μέτρων έκτακτης ανάγκης.
Άρση κυρώσεων σε ιρανικό πετρέλαιο — η απάντηση της Τεχεράνης
Οι ΗΠΑ ενέκριναν την πώληση ιρανικού πετρελαίου από δεξαμενόπλοια για 30 ημέρες. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι θα διατεθούν 140 εκατομμύρια βαρέλια στις διεθνείς αγορές για να χαλαρώσουν οι πιέσεις.
Το Ιράν όμως διέψευσε. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Πετρελαίου Σαμάν Γοντοσί τόνισε ότι η χώρα δεν διαθέτει φορτία στη θάλασσα ή πλεόνασμα για εξαγωγή. Οι δηλώσεις του Μπέσεντ «στοχεύουν μόνο να δώσουν ελπίδα στους αγοραστές», σημείωσε.
Αγώνας δρόμου για διυλιστήρια στην Ασία
Ινδικά διυλιστήρια σχεδιάζουν να επανεκκινήσουν εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου, αναμένοντας οδηγίες για τους όρους πληρωμής. Η Ινδία, με χαμηλά αποθέματα, κινείται ταχύτερα για να εξασφαλίσει φορτία. Η Ασία εξαρτάται κατά 60% από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής.
Τα 130-140 εκατομμύρια βαρέλια που είναι διαθέσιμα καλύπτουν λιγότερες από δύο εβδομάδες των απωλειών παραγωγής. Φορτία βρίσκονται διασκορπισμένα από τον Περσικό Κόλπο έως τα ύδατα κοντά στην Κίνα. Ωστόσο, οι συναλλαγές αντιμετωπίζουν εμπόδια — αβεβαιότητα στις πληρωμές, σκιώδης στόλος, γραφειοκρατία.
Η Κίνα έχει εξελιχθεί στον κύριο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου τα τελευταία χρόνια. Πριν το 2018, σημαντικοί αγοραστές ήταν η Ινδία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ελλάδα.
