Το πετρέλαιο υποχώρησε στα 100 δολάρια το βαρέλι μετά την ανακοίνωση Τραμπ για πεντάημερη αναστολή πληγμάτων στο Ιράν. Οι αγορές όμως παραμένουν σε εγρήγορση, καθώς οι τιμές πετρελαίου Ιράν δεν αναμένεται να επιστρέψουν σύντομα στα προπολεμικά επίπεδα. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει ήδη προκαλέσει κραδασμούς στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Κλειστά τα Στενά, παγωμένη η παραγωγή
Κάθε μέρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου δεν μπορεί να κινηθεί. Οι χώρες του Κόλπου έχουν μειώσει την παραγωγή αργού κατά 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Το νούμερο αυτό αντιστοιχεί στο 10% της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής και στο 40% των προπολεμικών επιπέδων της περιοχής.
Η αύξηση των τιμών είναι ήδη εμφανής. Το αργό πετρέλαιο έχει ανέβει 40% σε σχέση με τα επίπεδα πριν ξεκινήσει ο πόλεμος. Οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη σημείωσαν άλμα 70%. Οι επενδυτές στοιχηματίζουν σε επιστροφή στην κανονικότητα έως τον Μάιο, αλλά τα δεδομένα δείχνουν διαφορετική εικόνα.
Τρία στάδια για την ανάκαμψη
Ακόμη και αν ανοίξουν αύριο τα Στενά, η αποκατάσταση των ροών απαιτεί μήνες. Οι παραγωγοί πρέπει πρώτα να ελέγξουν τις εγκαταστάσεις και να καθαρίσουν τους αγωγούς. Στη συνέχεια τα δεξαμενόπλοια θα μεταφέρουν το αργό στα διυλιστήρια του εξωτερικού. Τέλος, τα διυλιστήρια θα το μεταποιήσουν σε χρησιμοποιήσιμο καύσιμο.
Κάθε στάδιο χρειάζεται χρόνο. Η επανεκκίνηση των εξορύξεων δεν γίνεται με το πάτημα ενός κουμπιού. Οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν περιορισμούς αποθήκευσης και τεχνικά προβλήματα. Η έλλειψη χώρου αποθήκευσης τους ανάγκασε να κλείσουν γεωτρήσεις που δεν ανοίγουν εύκολα ξανά.
Πιέσεις στην Ευρώπη και την παγκόσμια οικονομία
Η Ευρώπη νιώθει ήδη τις επιπτώσεις. Η αύξηση κατά 70% στις τιμές φυσικού αερίου απειλεί τη βιομηχανική παραγωγή και το κόστος θέρμανσης. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η παρατεταμένη κρίση μπορεί να οδηγήσει σε ύφεση τμημάτων της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η δήλωση Τραμπ για πεντάημερη ανακωχή έδωσε ανάσα στις αγορές. Χωρίς αυτήν, οι τιμές θα είχαν εκτοξευθεί πολύ υψηλότερα. Η διπλωματία παραμένει το κλειδί για την αποφυγή μακροχρόνιας ενεργειακής κρίσης. Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν η παγκόσμια οικονομία θα αποφύγει σοβαρότερο πλήγμα.
