Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης συνεδριάζουν έκτακτα την Παρασκευή 27 Μαρτίου με τηλεδιάσκεψη. Η ενεργειακή κρίση Ευρώπη πιέζει τις κυβερνήσεις να δώσουν απαντήσεις με το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια και τα καύσιμα να ξεπερνούν τα 2 ευρώ το λίτρο. Το Eurogroup καλείται να αποφασίσει αν θα ανοίξει νέο δημοσιονομικό μέτωπο για να περιορίσει το σοκ.
Τιμές ρεκόρ και πληθωριστικές πιέσεις
Η βενζίνη έχει περάσει τα 2 ευρώ το λίτρο σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές, ενώ το diesel πλησιάζει τα 2,10 ευρώ. Οι αποδόσεις των ομολόγων ανεβαίνουν και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει αναθεωρήσει τις προβλέψεις της. Ο πληθωρισμός βλέπεται υψηλότερα και η ανάπτυξη χαμηλότερα για το 2026. Κάθε δημοσιονομική κίνηση αξιολογείται με βάση το πώς επηρεάζει το κόστος χρήματος και την καθυστέρηση στη μείωση των επιτοκίων.
Οι γραμμές έχουν διαμορφωθεί πριν ξεκινήσει η συνεδρίαση. Από τη μία πλευρά, χώρες που βλέπουν την ακρίβεια να περνά στην πραγματική οικονομία πιέζουν για άμεσες παρεμβάσεις. Από την άλλη, ισχυρές οικονομίες επιμένουν ότι κάθε παρέμβαση πρέπει να είναι περιορισμένη και προσωρινή.
Τι έχουν κάνει οι ευρωπαϊκές χώρες
Αρκετές χώρες έχουν προχωρήσει σε εθνικές παρεμβάσεις. Η Ιταλία μείωσε τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης κατά 0,25 ευρώ ανά λίτρο, οδηγώντας την τιμή της βενζίνης χαμηλότερα. Η Ισπανία έριξε τον ΦΠΑ από 21% σε 10% και δίνει επιδοτήσεις έως 30 λεπτά το λίτρο για συγκεκριμένες χρήσεις.
Η Πορτογαλία ενεργοποίησε μηχανισμό που μειώνει αυτόματα τη φορολογία όταν ανεβαίνουν οι διεθνείς τιμές. Η Αυστρία συνδυάζει μικρές φορολογικές παρεμβάσεις με περιορισμούς στα περιθώρια κέρδους. Τα παραδείγματα αυτά βρίσκονται στο τραπέζι του Eurogroup, όχι ως θεωρία αλλά ως εφαρμοσμένες πολιτικές.
Η απόφαση που θα καθορίσει την πορεία
Το βασικό ζήτημα είναι αν τα μέτρα θα επιβαρύνουν τον πληθωρισμό και θα καθυστερήσουν τη μείωση των επιτοκίων. Η συνεδρίαση της 27ης Μαρτίου θα δώσει το πρώτο πολιτικό σήμα για το πώς θα κινηθεί η Ευρώπη. Οι υπουργοί Οικονομικών βλέπουν τον χρόνο να μετρά αντίστροφα σε έναν πόλεμο που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με σιγουριά.
Το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: μπορούν τα εθνικά μοντέλα να γίνουν κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ή θα συνεχίσει η Ευρώπη να κινείται με διαφορετικές ταχύτητες; Η απάντηση θα δοθεί στις επόμενες ώρες και θα επηρεάσει εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην ευρωζώνη.
