Από 22 Απριλίου 2026 αλλάζουν οι κανόνες για όσους ταξιδεύουν με σκύλους, γάτες ή πτηνά εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το έντυπο διαβατήριο κατοικιδίου δίνει τη θέση του σε ψηφιακό πιστοποιητικό υγείας. Χιλιάδες ιδιοκτήτες θα πρέπει να προσαρμοστούν στις νέες διαδικασίες που στοχεύουν στην καλύτερη ιχνηλασιμότητα και την προαγωγή της δημόσιας υγείας.
Ψηφιακό πιστοποιητικό και μικροτσίπ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισάγει ψηφιακό σύστημα που συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία του ζώου σε μία πλατφόρμα. Το νέο πιστοποιητικό περιλαμβάνει δεδομένα μικροτσίπ, ιστορικό εμβολιασμών και εργαστηριακές εξετάσεις. Οι αρχές στα σύνορα θα επαληθεύουν άμεσα την κατάσταση του κατοικιδίου χωρίς χειροκίνητο έλεγχο εγγράφων.
Υποχρεωτική προϋπόθεση το συμβατό μικροτσίπ που ανταποκρίνεται σε ευρωπαϊκά πρότυπα. Κατοικίδια χωρίς εγκεκριμένο μικροτσίπ κινδυνεύουν με καθυστερήσεις ή πρόσθετες απαιτήσεις κατά την είσοδο σε άλλο κράτος-μέλος. Η Επιτροπή τονίζει ότι το ψηφιακό σύστημα μειώνει τον κίνδυνο πλαστών εγγράφων και διευκολύνει τις διασυνοριακές μετακινήσεις.
Η ψηφιοποίηση επιτρέπει ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ κρατών-μελών. Οι κτηνιατρικές αρχές θα έχουν πρόσβαση σε πραγματικό χρόνο στα δεδομένα των ζώων που διασχίζουν τα σύνορα. Στόχος η άμεση εντοπιστικότητα σε περίπτωση επιδημιολογικού συμβάντος ή απώλειας του ζώου.
Προέγκριση εξετάσεων και χρονικά όρια
Οι νέοι κανόνες ορίζουν συγκεκριμένα χρονικά παράθυρα για αντισωματικές δοκιμασίες και θεραπείες κατά παρασίτων. Οι ιδιοκτήτες οφείλουν να προγραμματίζουν τις εξετάσεις τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν το ταξίδι. Τα κράτη-μέλη διατηρούν το δικαίωμα να ζητούν πρόσθετα πιστοποιητικά σε περιόδους επιδημιολογικού κινδύνου.
Οι επανεμβολιασμοί ακολουθούν πλέον αυστηρές προθεσμίες που καταγράφονται αυτόματα στο ψηφιακό σύστημα. Τα στοιχεία ιδιοκτησίας και επικοινωνίας πρέπει να ενημερώνονται άμεσα μετά από κάθε αλλαγή. Οι κτηνίατροι έχουν την ευθύνη να καταχωρούν εγκαίρως τα δεδομένα στην κεντρική βάση.
Η Επιτροπή προβλέπει μηχανισμούς ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών για να αποφευχθούν περιττές καθυστερήσεις στα σύνορα. Οι ιδιοκτήτες μπορούν να ελέγχουν την κατάσταση του πιστοποιητικού τους ηλεκτρονικά πριν από κάθε μετακίνηση. Η πλατφόρμα στέλνει αυτόματες ειδοποιήσεις για επικείμενες λήξεις εμβολίων ή εξετάσεων.
Ανησυχίες για κόστος και εφαρμογή
Οργανώσεις προστασίας ζώων και μικροί εκτροφείς εκφράζουν επιφυλάξεις για την πρακτική εφαρμογή. Το κόστος των νέων διαδικασιών προβληματίζει οικογένειες με περιορισμένο εισόδημα που ταξιδεύουν περιστασιακά. Η αυξημένη γραφειοκρατία μπορεί να δυσκολέψει σύντομες μετακινήσεις αναψυχής σε γειτονικές χώρες.
Οι αρμόδιες αρχές συνιστούν επικοινωνία με τον κτηνίατρο τουλάχιστον τρεις εβδομάδες πριν το προγραμματισμένο ταξίδι. Η μη συμμόρφωση μπορεί να επιφέρει προσωρινή απομόνωση του ζώου ή πλήρη απαγόρευση εισόδου. Η Επιτροπή διαθέτει online εργαλεία και οδηγούς για την ενημέρωση των πολιτών.
Προβλέπονται μεταβατικές περίοδοι για την προσαρμογή των συστημάτων σε ορισμένα κράτη-μέλη. Οι κτηνίατροι και οι φορείς προστασίας ζώων οργανώνουν ενημερωτικές εκστρατείες. Η τελική ευθύνη για την αποφυγή προβλημάτων στο ταξίδι με κατοικίδια παραμένει στους ιδιοκτήτες που οφείλουν να επιβεβαιώνουν έγκαιρα τη συμμόρφωση με τους νέους κανόνες.
