Το Ιράν δεν μπορεί να κερδίσει στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μπορεί όμως να τις αναγκάσει να αποσυρθούν. Η Τεχεράνη εφαρμόζει τέσσερις αντάρτικες τακτικές που έχουν δουλέψει στο παρελθόν — στο Βιετνάμ, στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν.
Προβοκάτσια και εξάντληση
Η πρώτη τακτική στοχεύει στην πρόκληση. Το Ιράν επιτίθεται σε κρίσιμες υποδομές και στρατιωτικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο. Ο στόχος: να κλιμακώσει η Ουάσινγκτον τη χρήση βίας. Όσο εντείνονται οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί, τόσο πέφτει η εσωτερική υποστήριξη για τον πόλεμο.
Τα νούμερα το δείχνουν. Περισσότεροι από 1.400 Ιρανοί έχουν σκοτωθεί και πάνω από 18.000 έχουν τραυματιστεί, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Τεχεράνης. Στις ΗΠΑ, μόλις το 27% των πολιτών υποστηρίζει τον πόλεμο, όπως δείχνει δημοσκόπηση Reuters-Ipsos. Η πολιτική πίεση στον Τραμπ μεγαλώνει.
Αν οι ΗΠΑ στείλουν χερσαίες δυνάμεις — όπως απείλησαν — το Ιράν θα στραφεί σε πλήρη εξέγερση. Το κόστος σε ανθρώπινες ζωές θα εκτοξευτεί. Η Ουάσινγκτον αντιπροσωπεύει το 37% των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών, το Ιράν λιγότερο από 1%. Η στρατιωτική ισχύς όμως δεν εγγυάται νίκη σε αντάρτικο.
Διατάραξη των γειτόνων
Η δεύτερη τακτική αφορά τους γείτονες του Κόλπου. Το Ιράν επιτίθεται στη Σαουδική Αραβία, στα Εμιράτα, στο Ομάν, στο Κουβέιτ, στο Κατάρ και στο Μπαχρέιν. Φαίνεται επικίνδυνη κίνηση, αλλά έχει λογική: αναγκάζει αυτές τις χώρες να πιέσουν τις ΗΠΑ για αποκλιμάκωση.
Παράλληλα, οι Χούθι της Υεμένης ετοιμάζονται να κλιμακώσουν τη δράση τους. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, είναι έτοιμοι να αναλάβουν τον έλεγχο του στενού Μπαμπ αλ-Μαντάμπ. Το πέρασμα συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό και αποτελεί κρίσιμη δίοδο για το παγκόσμιο εμπόριο.
Οι Χούθι επιτίθενται σε ισραηλινούς και δυτικούς στόχους από τον Οκτώβριο του 2023. Έχουν πλήξει εκατοντάδες πλοία, επηρεάζοντας τις διεθνείς μεταφορές. Οι προσπάθειες των δυτικών δυνάμεων να τους ανακόψουν έχουν αποτύχει μέχρι στιγμής.
Το μάθημα του Βιετνάμ
Η Ιστορία δείχνει ότι οι ΗΠΑ δεν κερδίζουν αντάρτικους πολέμους. Το Βιετνάμ, το Ιράκ και το Αφγανιστάν απέδειξαν πως η στρατιωτική υπεροχή δεν αρκεί. Σε κάθε περίπτωση, η Ουάσινγκτον αποσύρθηκε τελικά και οι αντίπαλοι διεκδίκησαν τη νίκη.
Το Ιράν στοχεύει στην εξάντληση, όχι στη στρατιωτική νίκη. Κάθε νεκρός, κάθε δολάριο που ξοδεύεται, κάθε πτώση στα ποσοστά δημοτικότητας του Τραμπ φέρνει πιο κοντά την αποχώρηση. Η Τεχεράνη παίζει μακροπρόθεσμα, γνωρίζοντας ότι η αμερικανική κοινή γνώμη έχει όρια αντοχής.
Η προοπτική άμεσης εμπλοκής των Χούθι σε ευρύτερο πόλεμο ενισχύει τους φόβους για κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Το στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ μπορεί να γίνει το επόμενο πεδίο μάχης. Το παγκόσμιο εμπόριο κρέμεται από μια κλωστή.
