Το Ιράν δεν έχει δώσει ακόμη επίσημη απάντηση στην πρόταση εκεχειρίας 15 σημείων του Ντόναλντ Τραμπ. Η Τεχεράνη ζητά διεθνείς εγγυήσεις ότι οι διαπραγματεύσεις δεν αποτελούν παγίδα, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα. Η καθυστέρηση εντείνει την ένταση στη Μέση Ανατολή, ενώ ο πόλεμος συμπληρώνει ήδη έναν μήνα.
Τι ζητά η Τεχεράνη πριν απαντήσει
Το Ιράν επιδιώκει να διευρύνει το πλαίσιο των συνομιλιών. Θέλει να συμπεριλάβει όχι μόνο τα κράτη του Κόλπου, αλλά και τη Ρωσία με την Κίνα. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους της καθυστέρησης, όπως αναφέρει το ισραηλινό Κανάλι 12. Η Τεχεράνη φοβάται ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν τη διπλωματία ως τακτική κέρδους χρόνου.
Οι έμμεσες συνομιλίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης γίνονται μέσω Πακιστανών απεσταλμένων. Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί «ως επί το πλείστον» τη λίστα των 15 σημείων. Μάλιστα δήλωσε ότι η Τεχεράνη συμφώνησε με τα περισσότερα σημεία, ενώ οι ΗΠΑ θα ζητήσουν «άλλα δύο-τρία πράγματα» επιπλέον.
Απειλές Τραμπ για κατάληψη του ιρανικού πετρελαίου
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε στους Financial Times ότι θέλει να «πάρει το πετρέλαιο του Ιράν». Απείλησε μάλιστα να καταλάβει το νησί Χαργκ, τον κεντρικό κόμβο εξαγωγών της χώρας. «Ίσως πάρουμε το νησί Χαργκ, ίσως όχι. Έχουμε πολλές επιλογές», τόνισε. Ερωτηθείς για την άμυνα του νησιού, απάντησε: «Δεν νομίζω ότι έχουν καμία άμυνα. Θα μπορούσαμε να το πάρουμε πολύ εύκολα».
Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent ξεπέρασε τα 116 δολάρια το βαρέλι, με άνοδο άνω του 50% μέσα σε έναν μήνα. Η ενεργειακή κρίση ανοίγει παράθυρο ευκαιριών για άλλους προμηθευτές. Η Νορβηγία εδραιώνει τη θέση της ως βασική πηγή εφοδιασμού της Ευρώπης σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Το 2024 εξήγαγε 1,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, παρέχοντας το 30% των αναγκών της ηπείρου σε φυσικό αέριο.
Παράλληλα ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι το Ιράν έδωσε πετρέλαιο στις ΗΠΑ ως ένδειξη σοβαρότητας για τη συμφωνία. Δήλωσε επίσης ότι έχει επιτευχθεί «αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν, αναφερόμενος στις απώλειες στην ηγεσία της Τεχεράνης και την καταστροφή βασικών υποδομών.
Διαφωνίες ΗΠΑ-Ισραήλ και η προθεσμία της 6ης Απριλίου
Ισραηλινοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι διαβουλεύονται για συντονισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο αναδύονται διαφωνίες σχετικά με τη στρατηγική. Το Ισραήλ θέλει να συνεχίσει να πλήττει ιρανικές υποδομές ακόμα και κατά τη διάρκεια των συνομιλιών. Οι Αμερικανοί αντιδρούν, φοβούμενοι ότι τέτοιες επιθέσεις θα υπονομεύσουν τη διπλωματική διαδικασία.
Ο Τραμπ έχει θέσει προθεσμία έως τις 6 Απριλίου στην Τεχεράνη. Αν το Ιράν δεν αποδεχτεί τη συμφωνία τερματισμού του πολέμου, θα αντιμετωπίσει αμερικανικά πλήγματα στον ενεργειακό του τομέα. Οι ΗΠΑ έχουν στείλει ήδη χιλιάδες στρατιώτες στη Μέση Ανατολή. Οι επόμενες ημέρες θα κρίνουν αν η διπλωματία θα υπερισχύσει της στρατιωτικής κλιμάκωσης.
