Η παγκόσμια παραγωγή ηλίου κατέρρευσε κατά το ένα τρίτο εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Το Κατάρ, που παράγει το 35% του ηλίου παγκοσμίως, έχει σταματήσει τις εξαγωγές μετά τις ιρανικές επιθέσεις. Η κρίση πλήττει βιομηχανίες από τα μικροτσίπ μέχρι τον ιατρικό εξοπλισμό.
Ζημιές στο Ras Laffan και πέντε χρόνια επισκευών
Το συγκρότημα Ras Laffan του Κατάρ υπέστη σοβαρές ζημιές από τις ιρανικές επιθέσεις. Οι εξαγωγές ηλίου μειώθηκαν κατά 14% σε ετήσια βάση. Οι αρχές του Κατάρ ανακοίνωσαν ότι οι επισκευές θα διαρκέσουν έως και πέντε χρόνια.
Ακόμα και με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, η τροφοδοσία δεν θα επανέλθει άμεσα. Η αλυσίδα εφοδιασμού του ηλίου απαιτεί εβδομάδες μεταφοράς. Η αγορά θα παραμείνει στενή για μεγάλο διάστημα, αναφέρει η BMO.
Εταιρείες με αποθηκευμένο ήλιο σε άλλες περιοχές ωφελούνται από τις αυξανόμενες τιμές spot. Η Air Liquide, η Linde και η Air Products and Chemicals είναι οι κύριοι προμηθευτές που κερδίζουν από την κρίση.
Χτύπημα σε μικροτσίπ και ιατρικό εξοπλισμό
Το ήλιο είναι απαραίτητο για την παραγωγή μικροτσίπ και ηλεκτρονικών ειδών. Το υγρό ήλιο φτάνει σε θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν, στους -273 °C. Αυτή η ιδιότητα το κάνει μοναδικό μεταξύ όλων των στοιχείων.
Οι συσκευές μαγνητικής τομογραφίας (MRI) εξαρτώνται πλήρως από το ήλιο για ψύξη. Το ίδιο ισχύει για φασματόμετρα NMR και επιταχυντές σωματιδίων. Χωρίς επαρκές ήλιο, η επιστημονική έρευνα και η ιατρική διαγνωστική παραλύουν.
Στη βιομηχανία, το ήλιο χρησιμοποιείται για ψύξη πυρηνικών αντιδραστήρων και καυσίμων πυραύλων. Προστατεύει επίσης την κατασκευή οπτικών ινών και ημιαγωγών. Οι δύτες μεγάλων βαθών αναπνέουν μείγματα ηλίου-οξυγόνου για λόγους ασφαλείας.
Εξάρτηση από τρεις χώρες
Οι ΗΠΑ, το Κατάρ και η Αλγερία κατέχουν τα σημαντικότερα αποθέματα ηλίου παγκοσμίως. Η εξάρτηση από το Κατάρ δημιούργησε τεράστιο κενό στην προσφορά. Η πλειονότητα του ηλίου πωλείται με μακροπρόθεσμες συμβάσεις, όχι στην ελεύθερη αγορά.
Οι εταιρείες προμήθειας βιομηχανικών αερίων προστατεύονται σχετικά, μεταφέροντας το κόστος στους τελικούς πελάτες. Η Wall Street Journal εκτιμά ότι το πρόβλημα θα επιδεινωθεί αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά.
