Ισπανία, Γερμανία, Ιταλία, Αυστρία και Πορτογαλία ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την επιβολή νέου φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιριών. Η κοινή επιστολή των πέντε υπουργών Οικονομικών κατατέθηκε στις 3 Απριλίου και στοχεύει στον περιορισμό των συνεπειών από την εκτόξευση των τιμών ενέργειας.
Τι προτείνουν οι πέντε χώρες
Οι υπουργοί Carlos Cuerpo (Ισπανία), Giancarlo Giorgetti (Ιταλία), Joaquim Miranda Sarmento (Πορτογαλία), Lars Klingbeil (Γερμανία) και Markus Marterbauer (Αυστρία) ζητούν τη δημιουργία σαφούς νομικού πλαισίου για τη φορολόγηση των απροσδόκητων κερδών στον ενεργειακό τομέα. Στόχος είναι να μην μεταφερθεί το κόστος της κρίσης στους καταναλωτές και στα δημόσια ταμεία. Η πρόταση απευθύνεται στον Επίτροπο για το Κλίμα Wopke Hoekstra και έρχεται μετά την ένταση στη Μέση Ανατολή και τη σύγκρουση με το Ιράν.
Η ακραία μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας προκαλεί στρεβλώσεις που χρειάζονται άμεση ευρωπαϊκή απάντηση, τονίζουν οι υπογράφοντες. Η βάση της πρότασης είναι ο προσωρινός μηχανισμός του 2022, όταν η ΕΕ επέβαλε φορολόγηση 33% στα υπερκέρδη εταιριών πετρελαίου και φυσικού αερίου που υπερέβαιναν κατά 20% τον μέσο όρο των προηγούμενων ετών.
Πώς θα λειτουργήσει ο νέος φόρος
Η νέα πρόταση εισάγει σημαντική καινοτομία: διερευνά τη δυνατότητα φορολόγησης όχι μόνο των εγχώριων κερδών, αλλά και εκείνων που προκύπτουν από διεθνείς δραστηριότητες των πολυεθνικών ενεργειακών ομίλων. Με αυτόν τον τρόπο κλείνουν τα παραθυράκια που επέτρεπαν στο παρελθόν τη μεταφορά κερδών εκτός φορολογικών δικαιοδοσιών.
Το συγκεκριμένο πλαίσιο προσφέρει τη νομική ασφάλεια για την επανενεργοποίηση του μηχανισμού, σύμφωνα με τους υπουργούς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται διατεθειμένη να εξετάσει την πρόταση με ταχείς διαδικασίες, καθώς η άνοδος των τιμών πετρελαίου συνεχίζεται λόγω της αστάθειας στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.
Οι οικονομικές επιπτώσεις
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στις συζητήσεις του Eurogroup τέλη Μαρτίου, όπου αναδείχθηκε η ανάγκη διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας εν μέσω αυξημένων πιέσεων στους κρατικούς προϋπολογισμούς. Οι πέντε χώρες εκτιμούν ότι τα έσοδα από τον φόρο ενεργειακών εταιριών θα χρηματοδοτήσουν μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στόχος είναι ο περιορισμός των πληθωριστικών πιέσεων χωρίς αύξηση των ελλειμμάτων. Η Ισπανία έχει ήδη λάβει μέτρα για τη συγκράτηση των τιμών καυσίμων σε εθνικό επίπεδο, ενώ οι υπόλοιπες χώρες εξετάζουν παρόμοιες κινήσεις μέχρι να ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή διαδικασία.
