Το Εφετείο Πειραιά έκρινε παράνομη την τοποθέτηση συστήματος παρακολούθησης σε κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικίας χωρίς τη συναίνεση των υπολοίπων ενοίκων. Η απόφαση επιβάλλει χρηματική αποζημίωση και την άμεση αφαίρεση των καμερών.
Τι έγινε στην υπόθεση
Ένας ενάγων κατήγγειλε ότι γείτονές του είχαν εγκαταστήσει κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης με τέσσερις περιστρεφόμενες κάμερες σε πολυκατοικία του Πειραιά. Οι κάμερες κατέγραφαν τη μοναδική είσοδο του διαμερίσματός του, τμήμα του μπαλκονιού του, την είσοδο του κοινοχρήστου πάρκινγκ και τον χώρο μπροστά από αυτό.
Επιπλέον, το σύστημα κατέγραφε την είσοδο και τον εσωτερικό χώρο της πολυκατοικίας. Η εγκατάσταση πραγματοποιήθηκε χωρίς κανένα νόμιμο έγγραφο ή ενημέρωση του προσβαλλόμενου ενοίκου ή άλλων κατοίκων της πολυκατοικίας.
Η απόφαση του δικαστηρίου
Σύμφωνα με την απόφαση 328/2018, το Εφετείο κρίνει ότι οι κάμερες προσέβαλαν ουσιώδεις πτυχές της προσωπικότητας του ενάγοντος. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι εναγόμενοι είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθούν ανά πάσα στιγμή τις κινήσεις του και να λαμβάνουν εικόνα του χωρίς τη συναίνεσή του.
Η αίσθηση συνεχούς παρακολούθησης περιόριζε αδικαιολόγητα την ελευθερία κινήσεων και την ιδιωτική ζωή του ενάγοντος. Το δικαστήριο επισήμανε ότι οποιοσδήποτε κάτοικος πολυκατοικίας δικαιούται να κινείται ελεύθερα στους κοινόχρηστους χώρους χωρίς να παρακολουθείται.
Το Εφετείο υπογράμμισε ότι η λειτουργία του συστήματος δεν τήρησε καμία από τις νόμιμες προϋποθέσεις. Δεν υπήρξε ενημέρωση του υποκειμένου των δεδομένων, δεν γνωστοποιήθηκε στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και δεν τηρήθηκε η προθεσμία διατήρησης του υλικού.
Ο ρόλος των αρχών και τα όρια της ιδιωτικής δράσης
Το δικαστήριο έκανε σαφές ότι σε περίπτωση υποψίας εγκληματικής ενέργειας, ένας ιδιώτης δεν δικαιούται να εγκαταστήσει σύστημα βιντεοεπιτήρησης αντικαθιστώντας τις αρμόδιες διωκτικές αρχές. Μόνο οι κρατικές αρχές έχουν τη νόμιμη δυνατότητα να προβούν σε τέτοιες ενέργειες στο πλαίσιο διερεύνησης εγκλημάτων.
Το δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό των εναγομένων ότι η εγκατάσταση έγινε για λόγους ασφάλειας. Ακόμα και αν ο σκοπός ήταν η προστασία της πολυκατοικίας, αυτός δεν αίρει τον παράνομο χαρακτήρα της πράξης.
Οι ποινές και η αποζημίωση
Το Εφετείο επέβαλε στους εναγόμενους τη χρηματική αποζημίωση που είχε ήδη προβλεφθεί στην πρωτόδικη απόφαση. Θα πρέπει να καταβάλουν στον ενάγοντα 5.869,40 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη.
Ο τόκος υπολογίζεται από την επόμενη της επίδοσης της αγωγής έως την πλήρη εξόφληση του ποσού. Διατάχθηκαν επίσης οι εναγόμενοι να αφαιρέσουν άμεσα τις κάμερες από τους κοινόχρηστους χώρους.
Για κάθε παράβαση της απόφασης, επιβάλλεται χρηματική ποινή 200 ευρώ και προσωπική κράτηση ενός μηνός. Αυτή η απειλή της προσωπικής κράτησης αποσκοπεί στη διασφάλιση της εκτέλεσης της απόφασης και της αφαίρεσης του συστήματος.
Το νομικό πλαίσιο
Η απόφαση στηρίζεται σε συνταγματικές διατάξεις περί προστασίας της προσωπικότητας και της ιδιωτικής ζωής. Συγκεκριμένα, αναφέρονται τα άρθρα 2 παρ. 1, 9Α, 19 παρ. 3 και 25 παρ. 1 του Συντάγματος.
Η απόφαση βασίζεται επίσης στις διατάξεις του νόμου 2472/1997 για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και στην Οδηγία 1/2011 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων. Αυτά τα νομικά εργαλεία προστατεύουν τα δικαιώματα των πολιτών σε περιπτώσεις συστημάτων παρακολούθησης.
Η απόφαση του Εφετείου Πειραιά θέτει σημαντικό νομικό προηγούμενο για τα δικαιώματα ιδιοκτητών διαμερισμάτων σε πολυκατοικίες. Καθορίζει ξεκάθαρα ότι η κάθε εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης σε κοινόχρηστους χώρους απαιτεί τη συναίνεση όλων των ενοίκων και την τήρηση των νομικών προϋποθέσεων προστασίας δεδομένων.
