Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης ξεκίνησε την πιλοτική της λειτουργία στις 16 Μαρτίου 2026. Το σύστημα θα λειτουργήσει για τέσσερις μήνες, ανοίγοντας το δρόμο για τη διαδικασία της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης.
Πώς λειτουργεί η Ψηφιακή Τράπεζα Γης
Κατά τη διάρκεια της πιλοτικής φάσης θα καταχωρίζονται τίτλοι Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης που ισχύουν και διαθέτουν υπόλοιπο δόμησης. Οι τίτλοι αυτοί προέρχονται από τρεις νόμους: τον ν. 880/1979, τον ν. 2300/1995 και τον ν. 3044/2002.
Η διαδικασία καταχώρισης πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr. Εξουσιοδοτημένοι μηχανικοί συμμετέχουν στη διαδικασία με ηλεκτρονική επιβεβαίωση και συγκατάθεση των ιδιοκτητών. Η πλατφόρμα διασυνδέεται με τα κύρια πληροφοριακά συστήματα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Οι τίτλοι Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης αντιστοιχούν σε δομήσιμα τετραγωνικά μέτρα που δεν μπορούν να χτιστούν σε ένα ακίνητο. Αυτό συμβαίνει λόγω διατήρησης, ρυμοτομίας ή προστασίας του χώρου.
Αντί να λάβουν χρηματική αποζημίωση, οι ιδιοκτήτες λαμβάνουν τίτλο για να πουλήσουν τον συντελεστή. Ο συντελεστής μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε άλλη περιοχή όπου επιτρέπεται αύξηση της δόμησης.
Στη νέα πλατφόρμα, οι τίτλοι μεταφέρονται και πωλούνται σε ιδιοκτήτες άλλων ακινήτων, όπου η αύξηση δόμησης είναι δυνατή.
Λύση στο πρόβλημα των αυθαιρέτων κατηγορίας 5
Η πιλοτική λειτουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης προμηνύει μια σημαντική δυνατότητα. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, θα μπορούσε να δοθεί λύση στα αυθαίρετα με μεγάλες πολεοδομικές παραβάσεις. Αυτά τα κτίσματα ανήκουν στη λεγόμενη «κατηγορία 5».
Για να υλοποιηθεί αυτή η λύση, όμως, χρειάζεται μια βασική προϋπόθεση. Πρέπει να έχουν καθοριστεί οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή, είτε με αυτοτελή μελέτη είτε μέσω του πολεοδομικού σχεδιασμού.
Ο πολεοδομικός σχεδιασμός θα ολοκληρωθεί με τα Τοπικά και τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια. Μόνο τότε θα ξεκαθαριστεί το τοπίο για την αποτελεσματική εφαρμογή του συστήματος.
Η τοπογράφος-μηχανικός Γραμματής Μπακλατσή συμβουλεύει ότι θα πρέπει να γίνουν κατανοητές όλες οι λεπτομέρειες της διαδικασίας. Μέσα από λεπτομερή ερωτήσεις και απαντήσεις παρουσιάζονται οι πληροφορίες για το σύστημα και τις δυνατότητές του.
Τα επόμενα βήματα στην εφαρμογή
Η τετράμηνη πιλοτική φάση είναι κρίσιμη για τον έλεγχο της λειτουργίας του συστήματος. Όλοι οι τίτλοι που βρίσκονται σε ισχύ θα πρέπει να καταχωρίζονται σωστά και να έχουν διαθέσιμο υπόλοιπο δόμησης προς μεταφορά.
Μετά το τέλος της πιλοτικής λειτουργίας, θα αξιολογηθούν τα αποτελέσματα και θα προχωρήσει η μόνιμη εφαρμογή του συστήματος σε όλη τη χώρα. Αυτό θα ανοίξει νέες δυνατότητες για χιλιάδες ιδιοκτήτες που έχουν άχρηστα δικαιώματα δόμησης.
