Το σουβλάκι και η πίτσα αντιμετωπίζουν διαφορετικές πιέσεις στις τιμές τους, με το σουβλάκι να υπερδιπλασιάζει την αξία του στα τελευταία έξι χρόνια. Η ακρίβεια στις πρώτες ύλες και η δομή της αγοράς δημιουργούν αυτή τη σημαντική διαφορά.
Εκρηκτικές αυξήσεις στο σουβλάκι
Το σουβλάκι κόστιζε 2 ευρώ το 2019 και σήμερα ξεπερνά τα 5 ευρώ. Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 150% σε έξι χρόνια. Την ίδια περίοδο, η κλασική πίτσα μαργαρίτα έφτασε από τα περίπου 6 ευρώ στα 9 ευρώ, με αύξηση που δεν ξεπερνά το 50%.
Τα δύο είδη street food έχουν ίδιες πιθανότητες ανατίμησης λόγω της τρέχουσας κρίσης που προέρχεται από τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η εξέλιξη των τιμών τους διαφέρει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Το κρέας πιέζει το σουβλάκι
Η διαφορά στις αυξήσεις εξηγείται κυρίως από τα υλικά. Το κρέας σημειώνει διψήφια αύξηση, ενώ τα υλικά της πίτσας δεν έχουν ανατιμηθεί στον ίδιο βαθμό. Αυτό καθιστά το κρέας το κρίσιμο παράγοντα πίεσης για τα σουβλατζίδικα.
Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία πυροδότησε έντονη αύξηση σε σιτηρά, ηλιέλαιο και άλλες σημαντικές πρώτες ύλες. Η Ιταλία αντιμετώπισε τότε κύμα διαμαρτυριών από καταναλωτές που επωμίζονταν μεγάλες ανατιμήσεις σε τροφίμων, ειδικά σε παραδοσιακά είδη όπως τα ζυμαρικά και η πίτσα.
Σηματική αύξηση της τιμής πίτσας 2021-2023
Στην Ελλάδα, κατά την περίοδο 2021-2022 καταγράφηκαν μεγάλες αυξήσεις σε πρώτες ύλες. Η πίτσα επιβαρύνθηκε με ανατιμήσεις της τάξης του 13% κατ’ έτος. Το 2023 προστέθηκε νέα αύξηση που υπολογίστηκε γύρω στο 15% κατά μέσο όρο.
Οι ανατιμήσεις συνδέθηκαν άμεσα με την αύξηση της τιμής του ελαιολάδου, της ενέργειας και των μεταφορών. Παρά τις συνεχείς πιέσεις, η πίτσα παραμένει προσιτή και δημοφιλής στην αγορά.
Ανταγωνισμός αλυσίδων εναντίον μικρών καταστημάτων
Η δομή της αγοράς παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαφορά τιμών. Στην πίτσα δραστηριοποιούνται κυρίως εδραιωμένες αλυσίδες που ασκούν έντονο ανταγωνισμό και κρατούν τις τιμές χαμηλές. Η αγορά σουβλακιού είναι κατακερματισμένη με μικρά ανώνυμα σημεία πώλησης να ελέγχουν το μεγαλύτερο μερίδιο.
Οι μεγάλες εταιρείες έχουν πιο ισχυρή διαπραγματευτική δύναμη απέναντι στους προμηθευτές. Μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερες τιμές σε βασικές προμήθειες από ότι τα μεμονωμένα καταστήματα εστίασης όπως τα περισσότερα σουβλατζίδικα.
Χαμηλότερο κόστος και περιθώρια κερδών
Η ισχυρή θέση των αλυσίδων εξασφαλίζει χαμηλότερο λειτουργικό κόστος και μεγαλύτερα περιθώρια για απορρόφηση ανατιμήσεων στις πρώτες ύλες. Τα μικρά καταστήματα σουβλακιού αναγκάζονται να μετακυλίουν το κόστος στις τελικές τιμές για τον καταναλωτή.
Το σουβλάκι, ως παραδοσιακό ελληνικό έδεσμα, έχει εντάξει στο τουριστικό προϊόν. Παρασύρθηκε από το κύμα ανατιμήσεων ειδών με υψηλή ζήτηση από ξένους επισκέπτες, αυξάνοντας περαιτέρω τις τιμές.
