Το σουβλάκι και η πίτσα αντιμετωπίζουν διαφορετικές πιέσεις από την ακρίβεια των πρώτων υλών. Ενώ και τα δύο δημοφιλή street food έχουν ανατιμηθεί, το σουβλάκι ξεπέρασε σημαντικά την πίτσα στη αύξηση των τιμών τα τελευταία χρόνια.
Δραματικές αυξήσεις στο σουβλάκι
Το σουβλάκι κοστολογούνταν 2 ευρώ το 2019 και σήμερα ξεπερνά τα 5 ευρώ. Πρακτικά, τα τελευταία περίπου έξι χρόνια, η τιμή του υπερδιπλασιάστηκε με αύξηση της τάξης του 150%. Η δραματική αυτή άνοδος συνδέεται κυρίως με τις ανατιμήσεις του κρέατος, το οποίο σημειώνει διψήφιες αυξήσεις.
Η πίτσα ακολούθησε διαφορετική πορεία. Η κλασική μαργαρίτα κυμαινόταν γύρω στα 6 ευρώ και σήμερα κοστίζει περίπου 9 ευρώ. Οι αυξήσεις εδώ δεν ξεπερνούν το 50%, ενώ προσφορές από αλυσίδες μειώνουν περαιτέρω το κόστος ανά τεμάχιο.
Γιατί διαφέρουν οι αυξήσεις
Η διαφορά στις αυξήσεις οφείλεται στη σύνθεση των πρώτων υλών. Τα υλικά της πίτσας δεν έχουν ανατιμηθεί στο βαθμό που έχουν ανατιμηθεί οι αντίστοιχες πρώτες ύλες για το σουβλάκι. Το κρέας ανέβηκε μεν δραματικά, αλλά και άλλοι παράγοντες επηρέασαν τη πίτσα.
Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 πυροδότησε έντονη αύξηση σε σιτηρά, ηλιέλαιο και άλλες σημαντικές πρώτες ύλες για τις εταιρείες πίτσας. Την περίοδο 2021-2022 η πίτσα επιβαρύνθηκε με ανατιμήσεις της τάξης του 13% κατ’ έτος. Το 2023 προστέθηκε νέα αύξηση γύρω στο 15% κατά μέσο όρο. Οι ανατιμήσεις συνδέθηκαν με την αύξηση της τιμής του ελαιολάδου, της ενέργειας και των μεταφορών.
Δομή αγοράς και διαπραγματευτική δύναμη
Ένας κρίσιμος παράγοντας είναι η δομή της αγοράς των δύο προϊόντων. Η αγορά της πίτσας δραστηριοποιούνται κυρίως εδραιωμένες αλυσίδες με ισχυρή διαπραγματευτική δύναμη. Αντιθέτως, η αγορά του σουβλάκι είναι κατακερματισμένη και το μεγαλύτερο μερίδιο ελέγχουν μικρά ανώνυμα σημεία πώλησης.
Οι μεγάλες εταιρείες πίτσας έχουν δύναμη απέναντι στους προμηθευτές και εξασφαλίζουν καλύτερες τιμές σε βασικές προμήθειες από ότι τα μεμονωμένα σουβλατζίδικα. Έτσι επιτυγχάνουν χαμηλότερο λειτουργικό κόστος και μεγαλύτερα περιθώρια για απορρόφηση ανατιμήσεων. Το σουβλάκι ως παραδοσιακό ελληνικό έδεσμα, εντάχθηκε στο τουριστικό προϊόν και παρασύρθηκε και από το κύμα ανατιμήσεων ειδών με υψηλή ζήτηση από ξένους επισκέπτες.
Ανταγωνισμός και προσιτότητα πίτσας
Παρά τις συνεχείς αυξήσεις στις τιμές των πρώτων υλών, η πίτσα παραμένει προσιτή και δημοφιλής. Οι καλές τιμές ευνοούνται από τον ανταγωνισμό στην αγορά όπου δραστηριοποιούνται οι μεγάλες αλυσίδες. Οι καταναλωτές έχουν περισσότερες επιλογές και μπορούν να βρουν πιο οικονομικές λύσεις ανάλογα με το αν επιλέξουν παραλαβή από το κατάστημα ή delivery.
