Το αμερικανικό δολάριο βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς αναταραχής στις διεθνείς αγορές, καθώς τα νέα κύματα δασμών που επιβάλλει η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να λειτουργούν ως μπούμερανγκ εναντίον του ίδιου του νομίσματος. Σύμφωνα με τα πρόσφατα ευρήματα μεγάλης έρευνας του Bloomberg, οι επενδυτές στρέφονται μαζικά σε στρατηγικές αποδέσμευσης από το δολάριο, σηματοδοτώντας μια εποχή βαθιάς αμφισβήτησης για το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.
Η έρευνα που αποκαλύπτει τη στροφή
Ανάμεσα σε 121 συμμετέχοντες που ερωτήθηκαν κατά το διάστημα 20 έως 25 Φεβρουαρίου, το 34% προκρίνει τη διαφοροποίηση χαρτοφυλακίου μακριά από το δολάριο ως την κορυφαία στρατηγική αντιστάθμισης κινδύνου. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό ποσοστό, δεδομένου ότι μέχρι πρόσφατα το δολάριο θεωρούνταν η πιο ασφαλής επιλογή σε περιόδους αβεβαιότητας.
Η απαισιοδοξία αποτυπώνεται ακόμα πιο έντονα στο γεγονός ότι πάνω από το 70% των ερωτηθέντων περιμένει υποχώρηση του δείκτη Bloomberg Dollar Spot Index μέσα στον επόμενο μήνα. Ο δείκτης βρίσκεται ήδη σε πτωτική τροχιά, έχοντας καταγράψει απώλειες 8,1% το 2025, μια πορεία που οδηγεί αρκετούς αναλυτές να μιλούν για κρίση εμπιστοσύνης.
Ο Τραμπ κλιμακώνει τους δασμούς
Η πρόσφατη παρέμβαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναζωπύρωσε την ανησυχία για το μέλλον των εμπορικών σχέσεων των ΗΠΑ. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει ήδη προχωρήσει στην υπογραφή εκτελεστικού διατάγματος για την επιβολή καθολικού δασμού 10%, προειδοποιώντας παράλληλα για περαιτέρω αύξηση στο 15%.
Η επενδυτική κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις. Χαρακτηριστική είναι η στάση της Ευρώπης, όπου αξιωματούχοι φαίνονται έτοιμοι να «παγώσουν» την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας με την Ουάσιγκτον, αυξάνοντας τον κίνδυνο ενός εμπορικού πολέμου πολλαπλών μετώπων.
Τα 170 δισ. δολάρια σε επιστροφές που πιέζουν το νόμισμα
Ένα κρίσιμο στοιχείο που αναμένεται να πιέσει ακόμη περισσότερο το δολάριο είναι οι πιθανές επιστροφές χρημάτων προς τους εισαγωγείς. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg Economics, το ποσό αυτό μπορεί να φτάσει τα 170 δισ. δολάρια, καλύπτοντας δασμούς που καταβλήθηκαν τους τελευταίους 10 μήνες.
Ο Win Thin, επικεφαλής οικονομολόγος της Bank of Nassau, εκτιμά πως η μείωση του μέσου πραγματικού δασμού θα διευκολύνει σημαντικά το έργο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed).
«Η Fed μπορεί πλέον να συνεχίσει τον κύκλο χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής με μεγαλύτερη βεβαιότητα, καθώς οι πληθωριστικοί κίνδυνοι που απέρρεαν από τους δασμούς υποχωρούν. Μια τέτοια εξέλιξη ευνοεί τις μετοχές, αλλά λειτουργεί εις βάρος του δολαρίου», τόνισε ο Thin.
Κίνα: Ο μεγάλος νικητής
Οι αγορές της Κίνας και του Χονγκ Κονγκ αναδεικνύονται στους κύριους ωφελημένους από μια ενδεχόμενη στροφή στη δασμολογική στρατηγική, σύμφωνα με το 37% των ερωτηθέντων. Μια πιθανή μείωση των επιβαρύνσεων αναμένεται να δώσει σημαντική ώθηση στις κινεζικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, το τοπίο παραμένει περίπλοκο. Ο Αντιπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ, Jamieson Greer, ξεκαθάρισε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα πως η πρόθεση του προέδρου Τραμπ είναι να διατηρήσει τους δασμούς έναντι της Κίνας σταθερούς, σε ένα εύρος μεταξύ 35% και 50%.
Τι σημαίνει για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Η αποδυνάμωση του δολαρίου αποτελεί ένα δίκοπο μαχαίρι για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Από τη μία πλευρά, η ενίσχυση του ευρώ μπορεί να αυξήσει την αγοραστική δύναμη των Ευρωπαίων καταναλωτών, ειδικά σε τομείς όπως η ενέργεια που τιμολογείται σε δολάριο. Από την άλλη, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές γίνονται λιγότερο ανταγωνιστικές στις αγορές τρίτων χωρών.
Για την Ελλάδα ειδικότερα, η κατάσταση αυτή δημιουργεί μικτά μηνύματα. Ο τουρισμός, βασικός πυλώνας της ελληνικής οικονομίας, μπορεί να δεχθεί πίεση από Αμερικανούς επισκέπτες που θα βλέπουν τις διακοπές τους στην Ελλάδα ακριβότερες. Αντίθετα, το χαμηλότερο κόστος ενεργειακών εισαγωγών μπορεί να δώσει ανάσα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις στο παγκόσμιο εμπορικό τοπίο παραμένουν ρευστές. Οι αγορές θα συνεχίσουν να αντιδρούν στις ανακοινώσεις Τραμπ, ενώ η Fed βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα: να στηρίξει την ανάπτυξη με μειώσεις επιτοκίων, ρισκάροντας περαιτέρω υποτίμηση του δολαρίου.
