Σε μια κίνηση που αναμένεται να αλλάξει ριζικά το εργασιακό τοπίο της Αργεντινής, το Κογκρέσο ενέκρινε οριστικά το βράδυ της Παρασκευής τη μεταρρύθμιση για τον «εκσυγχρονισμό της εργασίας», ένα από τα πιο φιλόδοξα νομοσχέδια του προέδρου Χαβιέρ Μιλέι. Η ψήφιση πραγματοποιήθηκε μετά από εβδομάδες κοινοβουλευτικών διεργασιών, σφοδρών αντιπαραθέσεων και μαζικών κινητοποιήσεων που σε ορισμένες περιπτώσεις κατέληξαν σε βίαια επεισόδια.
Τι αλλάζει στην αγορά εργασίας
Η ψηφοφορία στη Γερουσία αποτέλεσε το δεύτερο και τελευταίο στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας, μετά την έγκριση από τη Βουλή την προηγούμενη εβδομάδα. Ο νόμος για τον «εκσυγχρονισμό της εργασίας» περιλαμβάνει σειρά διατάξεων που αλλάζουν εκ βάθρων τις εργασιακές σχέσεις στη χώρα.
Συγκεκριμένα, ο νέος νόμος καθιστά σημαντικά ευκολότερες τις απολύσεις στον ιδιωτικό τομέα, ενώ παράλληλα μειώνει τις αποζημιώσεις που δικαιούνται οι εργαζόμενοι σε περίπτωση λύσης της σύμβασής τους. Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες διατάξεις είναι η δυνατότητα επέκτασης του ημερήσιου ωραρίου εργασίας έως και 12 ώρες, ρύθμιση που τα συνδικάτα θεωρούν ότι θα οδηγήσει σε εκμετάλλευση των εργαζομένων.
Επιπλέον, ο νόμος περιστέλλει de facto το δικαίωμα στην απεργία, διευρύνοντας σημαντικά τον κατάλογο των λεγόμενων «απόλυτα απαραίτητων» υπηρεσιών, στις οποίες η απεργιακή κινητοποίηση υπόκειται σε αυστηρότερους περιορισμούς. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα κατάτμησης των αδειών, μεταβάλλοντας το ισχύον καθεστώς που ίσχυε για δεκαετίες.
Πολιτική ώθηση στον Μιλέι
Η ψήφιση του νομοσχεδίου δίνει σημαντική πολιτική ώθηση στον ακραίο φιλελεύθερο πρόεδρο, μόλις δύο ημέρες πριν από την παραδοσιακή ετήσια ομιλία του στην εθνική αντιπροσωπεία, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη της τρίτης χρονιάς της θητείας του. Ο Μιλέι μπορεί πλέον να παρουσιαστεί ενώπιον του Κογκρέσου με ένα ακόμη νομοθετικό επίτευγμα στο ενεργητικό του.
Η μεταρρύθμιση εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα απορρύθμισης και «shock therapy» που εφαρμόζει ο Μιλέι από την ανάληψη της εξουσίας. Ο Αργεντινός πρόεδρος έχει θέσει ως κεντρική προτεραιότητα τη δραστική μείωση του κράτους και την απελευθέρωση της αγοράς, σε μια περίοδο που η χώρα αντιμετωπίζει υψηλό πληθωρισμό και βαθιά οικονομική κρίση.
Οργή συνδικάτων και απειλές για δικαστικές προσφυγές
Η αντίδραση των συνδικάτων ήταν άμεση και σφοδρή. Τα μεγαλύτερα εργατικά σωματεία της χώρας χαρακτήρισαν τον νόμο «άκρως αντιδραστικό» και «οπισθοδρομικό», προειδοποιώντας ότι θα προσφύγουν στη δικαιοσύνη προκειμένου να εξεταστεί η συνταγματικότητά του. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι ο νόμος αποδομεί θεμελιώδη δικαιώματα των εργαζομένων που είχαν κατοχυρωθεί εδώ και δεκαετίες.
Κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, μαζικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στο Μπουένος Άιρες και σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας. Ορισμένες από αυτές τις κινητοποιήσεις σημαδεύτηκαν από σοβαρές συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας, αναδεικνύοντας το βάθος της κοινωνικής πόλωσης που προκαλεί η πολιτική του Μιλέι.
Ένα πείραμα με αβέβαιο αποτέλεσμα
Η Αργεντινή βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα πρωτόγνωρο πείραμα. Η μεταρρύθμιση του αγοράς εργασίας αποτελεί μία από τις πιο ριζοσπαστικές αλλαγές που έχουν επιχειρηθεί σε λατινοαμερικανική χώρα τα τελευταία χρόνια. Οι υποστηρικτές του Μιλέι πιστεύουν ότι η ευελιξία θα προσελκύσει επενδύσεις και θα μειώσει την ανεργία, ενώ οι επικριτές του φοβούνται ότι θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη ανισότητα και εργασιακή ανασφάλεια.
Το σίγουρο είναι ότι η δικαστική μάχη που αναμένεται να ακολουθήσει θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της μεταρρύθμισης. Τα συνδικάτα φαίνονται αποφασισμένα να εξαντλήσουν κάθε νομικό μέσο, ενώ ο Μιλέι εμφανίζεται αμετακίνητος στην πρόθεσή του να προχωρήσει στον «εκσυγχρονισμό» της αργεντίνικης οικονομίας, ακόμη και αν αυτό σημαίνει σύγκρουση με τα ισχυρότερα συνδικάτα της Λατινικής Αμερικής.
