Σε μία πρωτοφανή εξέλιξη που αναδεικνύει τη σύγκρουση μεταξύ εθνικής ασφάλειας και ηθικών ορίων στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, το αμερικανικό Πεντάγωνο επέλεξε την Παρασκευή τα μοντέλα της OpenAI για τη στρατιωτική του υποδομή, μετά την εντολή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να τερματιστεί κάθε συνεργασία με την Anthropic, τη δημιουργό του Claude.
Η εντολή Τραμπ που αναστάτωσε τη Silicon Valley
Η αντίδραση του Λευκού Οίκου υπήρξε εκρηκτική. Ο πρόεδρος Τραμπ, μέσω ανάρτησης στο Truth Social, ζήτησε από την κυβέρνησή του «να σταματήσει αμέσως κάθε χρήση» των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic. Ο ίδιος δεν αρκέστηκε σε αυτό, προσθέτοντας με κεφαλαία γράμματα: «Δεν το έχουμε ανάγκη, δεν το θέλουμε και δεν θα συνεργαζόμαστε πια μαζί τους».
«Ο εγωισμός τους θέτει σε κίνδυνο αμερικανικές ζωές, τα στρατεύματά μας και την εθνική ασφάλεια», κατήγγειλε ο Τραμπ. «Οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν ποτέ σε μια εταιρεία woke και της άκρας αριστεράς να υπαγορεύει στον μεγάλο μας στρατό πώς να πολεμά και να κερδίζει πολέμους!», τόνισε.
Χέγκσεθ: Κατηγορίες για «προδοσία» και «ιδεολογικά καπρίτσια»
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ πήγε ακόμα πιο μακριά. Κατηγόρησε ευθέως την Anthropic για «προδοσία» και επέκρινε αυτό που αποκάλεσε «ιδεολογικά καπρίτσια των κολοσσών της τεχνολογίας». Παράλληλα, απαγόρευσε στην εταιρεία οποιαδήποτε συνεργασία, έμμεση ή άμεση, με τον αμερικανικό στρατό και ανακοίνωσε ότι θα τη χαρακτηρίσει κίνδυνο για την εφοδιαστική αλυσίδα, ένα καθεστώς που μέχρι τώρα η Ουάσιγκτον επεφύλασσε μόνο για εχθρικούς προμηθευτές.
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι η απόσυρση των προϊόντων της Anthropic θα γίνει σταδιακά σε διάστημα έξι μηνών, απειλώντας παράλληλα ότι αν η εταιρεία δεν βοηθήσει στη μετάβαση, θα χρησιμοποιήσει «την πλήρη ισχύ των εξουσιών της προεδρίας» με «σοβαρές αστικές και ποινικές συνέπειες».
Γιατί η Anthropic αρνήθηκε να υποχωρήσει
Η κρίση ξεκίνησε όταν η Anthropic αρνήθηκε να υποχωρήσει στο τελεσίγραφο του Χέγκσεθ, ο οποίος απαιτούσε η εταιρεία να επιτρέψει στον στρατό να χρησιμοποιεί χωρίς κανέναν περιορισμό το εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης Claude.
Ο ιδρυτής και επικεφαλής της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, ο οποίος τον περασμένο Ιούνιο είχε υπογράψει συμβόλαιο ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων με την αμερικανική κυβέρνηση, εξήγησε τη θέση του: «Σε έναν περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων πιστεύουμε ότι η AI μπορεί να βλάψει τις δημοκρατικές αξίες αντί να τις υπερασπιστεί».
Ο Αμοντέι επέμεινε ότι τα πιο προηγμένα συστήματα AI δεν είναι ακόμη αρκετά αξιόπιστα ώστε να τους δίνεται η δύναμη να ελέγχουν φονικά όπλα χωρίς ανθρώπινη επίβλεψη. Τα πλήρως αυτόνομα οπλικά συστήματα, τόνισε, «θα πρέπει να αναπτυχθούν με τις κατάλληλες δικλείδες ασφαλείας, οι οποίες δεν υφίστανται σήμερα».
«Δεν θα προμηθεύσουμε εν γνώσει μας ένα προϊόν που θέτει σε κίνδυνο Αμερικανούς στρατιωτικούς και πολίτες» – Ντάριο Αμοντέι, CEO Anthropic
Η OpenAI αρπάζει την ευκαιρία
Μέσα σε λίγες ώρες από την απόφαση Τραμπ, ο επικεφαλής της OpenAI Σαμ Άλτμαν ανακοίνωσε μέσω X ότι η εταιρεία του κατέληξε σε συμφωνία «με το υπουργείο Πολέμου προκειμένου να αναπτύξουμε τα μοντέλα μας στο διαβαθμισμένο δίκτυό τους», χρησιμοποιώντας τη νέα ονομασία που η κυβέρνηση Τραμπ έδωσε στο υπουργείο Άμυνας.
Σύμφωνα με τον Άλτμαν, η συμφωνία περιλαμβάνει «την απαγόρευση μαζικής παρακολούθησης σε εθνικό επίπεδο και την ανθρώπινη ευθύνη στη χρήση βίας, ακόμη και στα συστήματα αυτόματων οπλικών συστημάτων». Πρόκειται, ειρωνικά, ακριβώς για τους ίδιους όρους που είχε θέσει η Anthropic πριν αποπεμφθεί.
«Θα εφαρμόσουμε επίσης τεχνικές εγγυήσεις προκειμένου να διασφαλίσουμε ότι τα μοντέλα μας θα συμπεριφέρονται όπως πρέπει, κάτι που επιθυμεί και το υπουργείο Πολέμου», συνέχισε ο Άλτμαν, ο οποίος ζήτησε παράλληλα από το υπουργείο «να προσφέρει τους ίδιους όρους σε όλες τις εταιρείες AI».
Η Anthropic απαντά: Δικαστική προσφυγή και ανυποχώρητη στάση
Η Anthropic δήλωσε «βαθιά θλιμμένη» για την εξέλιξη, χαρακτηρίζοντας τον χαρακτηρισμό της ως κίνδυνο για την εφοδιαστική αλυσίδα «νομικά αβάσιμο» και «επικίνδυνο προηγούμενο για οποιαδήποτε αμερικανική εταιρεία διαπραγματεύεται με την κυβέρνηση».
Παράλληλα, δεσμεύθηκε να προσφύγει δικαστικά κατά της απόφασης, τονίζοντας: «Κανένας εκφοβισμός ή κύρωση από το υπουργείο Πολέμου δεν θα αλλάξει τη στάση μας αναφορικά με τη μαζική εσωτερική παρακολούθηση ή τα πλήρως αυτόνομα οπλικά συστήματα».
Η Silicon Valley αντιδρά
Η κίνηση αυτή προκάλεσε σεισμό στη Silicon Valley. Εργαζόμενοι στον τεχνολογικό κλάδο συσπειρώθηκαν στο πλευρό της Anthropic, ενώ προέτρεψαν μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Amazon και η Microsoft, να ακολουθήσουν το παράδειγμά της. Μεταξύ των βασικών χρηματοδοτών της Anthropic βρίσκονται η Google και η Amazon.com.
Η εξέλιξη δημιουργεί ένα πρωτοφανές προηγούμενο: μόνο η αμερικανική νομοθεσία θα μπορούσε πλέον να περιορίσει τον τρόπο χρήσης της AI στο πεδίο της μάχης, με το Πεντάγωνο να επιδιώκει απόλυτη ευελιξία στη χρήση τεχνολογιών αιχμής για αμυντικούς σκοπούς.
Η σύγκρουση Τραμπ με την Anthropic αποτελεί ορόσημο στη σχέση κυβέρνησης και τεχνολογικής βιομηχανίας, θέτοντας ερωτήματα για το αν οι εταιρείες AI έχουν το δικαίωμα να θέτουν ηθικά όρια στη χρήση των προϊόντων τους ή αν η εθνική ασφάλεια υπερισχύει κάθε άλλου ζητήματος.
